Pensje lekarzy w Polsce. „Jeżeli jedna osoba zarabia 100 tys. zł, a reszta 5–10 tys., to jest to głęboko patologiczne” – Jakub Kosikowski, rzecznik NIL

Czy lekarze w Polsce rzeczywiście zarabiają po kilkadziesiąt, a nawet kilkaset tysięcy złotych miesięcznie? Debata o pensjach lekarzy, rozpalona propozycją Ministerstwa Zdrowia wprowadzenia limitu wynagrodzeń, szybko odsłoniła głębszy problem: strukturalne nierówności w systemie ochrony zdrowia. O tym, skąd biorą się „złote” specjalizacje, dlaczego limity płac nie są dobrym rozwiązaniem i jak destrukcyjnie na zespoły medyczne działają ogromne dysproporcje wynagrodzeń, mówi dla Wyborcza.pl Jakub Kosikowski, rzecznik prasowy Naczelnej Izby Lekarskiej.

Pod koniec listopada Ministerstwo Zdrowia, po burzliwej dyskusji i fali krytyki ze strony środowiska lekarskiego, wycofało się z pomysłu wprowadzenia limitu zarobków lekarzy na poziomie około 48 tysięcy złotych miesięcznie. Resort zadeklarował, że zamiast ograniczania pensji skupi się na zmianach w ustawie o minimalnych wynagrodzeniach w ochronie zdrowia.

W wywiadzie dla Wyborcza.pl na pytanie o to, czy takie kwoty są w Polsce wysokie, Jakub Kosikowski nie unikał jednoznacznej odpowiedzi.

Jednocześnie zaznaczył, że choć sam uznaje takie wynagrodzenie za wysokie, wprowadzenie sztywnego limitu płac nie byłoby dobrym rozwiązaniem z perspektywy całego systemu ochrony zdrowia.

W debacie publicznej często pojawia się obraz lekarzy zarabiających 50–100 tysięcy złotych miesięcznie. Jakub Kosikowski, odwołując się do danych Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, przedstawił inny obraz. 

Zdaniem rzecznika Naczelnej Izby Lekarskiej skupienie się wyłącznie na najwyższych zarobkach stało się wygodną zasłoną dymną.

W rozmowie pojawił się wątek lekarzy, którzy dzięki swojej pozycji i deficytowym specjalizacjom mogą stawiać szpitale pod ścianą. Kosikowski nie zaprzeczał, że takie sytuacje budzą sprzeciw społeczny, ale zwracał uwagę na ich systemowe źródła.

Jako przykład przywołał głośną sprawę szpitala w Koninie, który ograniczył przyjęcia pacjentów onkologicznych z powodu problemów finansowych, jednocześnie płacąc kardiologowi 200 tysięcy złotych miesięcznie.

Najmocniejsze słowa w rozmowie dotyczyły wpływu takich różnic płacowych na funkcjonowanie zespołów medycznych. Jakub Kosikowski szeroko opisał, jak wygląda proces leczenia pacjenta i ile osób jest w niego zaangażowanych.

W tym kontekście padło jedno z najbardziej dosadnych zdań rozmowy.

Zdaniem Kosikowskiego źródłem problemu nie są indywidualne decyzje lekarzy, lecz sposób finansowania ochrony zdrowia.

Rozważając alternatywę dla płacenia „za procedurę”, rozmówca przyznał, że choć obecny model sprzyja patologiom ilościowym, całkowite odejście od bodźców wydajnościowych również niesie ryzyko. Jako przykład podał polską kardiologię, która dzięki odpowiedniemu finansowaniu osiągnęła europejski poziom skuteczności leczenia zawałów.

Duże różnice w zarobkach wpływają także na wybory młodych lekarzy. Kosikowski zwracał uwagę, że specjalizacja jest decyzją na całe życie, podejmowaną często dopiero w okolicach czterdziestki.

W kontekście przyszłości systemu rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej podkreślał, że choć liczba lekarzy w Polsce rośnie, kluczowe będzie to, czy będą oni chcieli pracować w publicznej ochronie zdrowia.

Cała rozmowa prowadzi do jednego wniosku: debata o pensjach lekarzy w Polsce odsłania głębokie pęknięcia w systemie ochrony zdrowia. Limity wynagrodzeń mogą brzmieć atrakcyjnie politycznie, ale – jak wynika z argumentów Jakuba Kosikowskiego – nie rozwiązują problemu patologicznych wycen, nierówności między specjalizacjami i braku mechanizmów realnej kontroli jakości leczenia. W centrum tej dyskusji pozostaje pytanie nie tylko o to, ile zarabiają lekarze, lecz także o to, jak zbudować system, w którym medycyna rzeczywiście pozostaje grą zespołową, a nie wyścigiem po najlepiej wycenione procedury.

Źródło: Wyborcza.pl/Kasia Bielecka/MH