Odwołanie z funkcji konsultanta krajowego ds. psychoterapii Renata Mizerska: kontrowersje w środowisku psychoterapeutów. Potrzeba krajowych regulacji w zawodzie psychoterapeuty.

Po niespotykanej procedurze odwołania przez Ministerstwo Zdrowia dotychczasowej konsultant krajowej w dziedzinie psychoterapii Renaty Mizerskiej, powołaniu nowego - prof. Wiesława Cubały i uznaniu jego wyboru za nieprawidłowy, mnożą się domysły, co się stało. Sytuację skomentowała Renata Mizerska.

Odwołaniem z funkcji konsultanta krajowego Renata Mizerska była zdziwiona. Wcześniej krążyła petycja o jej odwołanie podpisana przez część środowiska psychoterapeutów, czyli Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczo-Behawioralnej (PTTPB). 

- Wierzę, że moje działania jako osoby niezależnej mogą się przyczynić do minimalizacji zagrożeń związanych z brakiem polityki zarządzania konfliktem interesów oraz zapewnienia przejrzystości działań liderów opinii, by pełniej zrozumieć, kto próbuje wpływać na procesy decyzyjne i w jakim celu. W ciągu zaledwie 2,5 miesiąca dedykowałam ponad 300 godzin na realizację zadań konsultanta krajowego w dziedzinie psychoterapii - powiedziała Renata Mizerska.

- Odwołanie mnie z funkcji konsultanta krajowego z pewnością ucieszy te osoby i przedstawicieli organizacji zrzeszających psychoterapeutów poznawczo-behawioralnych i organizacji zawodowych zrzeszających psychologów, które o takie odwołanie wnioskowały, pisząc pod koniec ubiegłego roku petycję do ministerstwa. W efekcie tych działań w minionych tygodniach wielokrotnie doświadczyłam naruszania mojego dobrego imienia, podważania moich kompetencji zawodowych, internetowego hejtu i innych nieetycznych zachowań, jednak uznałam, że jako całe środowisko ponosimy społeczną odpowiedzialność i pomimo różnic, osobistych sympatii i preferencji mamy do wykonania pracę m.in. nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty czy też nad programem specjalizacji i na tym się skupimy. Apelowałam o zaprzestanie  prób antagonizowania przedstawicieli zawodu psychologa i zawodu psychoterapeuty, gdyż są to różne zawody, o zaprzestanie polaryzowania przedstawicieli różnych podejść psychoterapeutycznych mających potwierdzenie w praktyce i w badaniach naukowych, gdyż różnorodność psychoterapii służy osobom z niej korzystającym. Pamiętajmy, że w Polsce brakuje specjalistów spełniających obecne wymogi ustawy o ochronie zdrowia psychicznego a kolejki na psychoterapię na NFZ są długie. Wiele osób jest zmuszonych do korzystania z usług komercyjnych i nie ma jak sprawdzić kto posiada kwalifikacje do prowadzenia psychoterapii i prawo wykonywania zawodu psychoterapeuty - komentuje Renata Mizerska.

- Moim kompasem są wartości takie jak bezstronność, jawność, inkluzywność i otwarty dialog. Od lat pracuję społecznie na rzecz standardów zawodowych i bezpieczeństwa osób korzystających z psychoterapii, wprowadzania regulacji prawnych uwzględniających cały rynek i wszystkie 5 grup podejść: humanistyczno-doświadczeniowych, integracyjnych, poznawczych i behawioralnych, psychoanalitycznych i psychodynamicznych, systemowych, mających potwierdzenie w praktyce i w badaniach naukowych. Najważniejsze z dotychczasowych zapisów obowiązujących w systemie zdrowia, nad którymi pracowałam w lipcu zeszłego roku, weszły w życie 01.01.2024 r. dzięki poprawkom przyjętym przez Senat poprzedniej kadencji. Mam ogromną satysfakcję, że wiele osób, które ukończyły atestowane/akredytowane szkolenia, już z nich korzysta; wiele osób po raz pierwszy nie obawia się o swoją pracę zawodową i uznanie kompetencji. Z sukcesem współorganizowałam aż trzy największe w historii polskiej psychoterapii spotkania, tworząc przestrzeń dialogu osób ze wszystkich środowisk psychoterapeutycznych, bez wyjątków. Najliczniejsze z nich zgromadziły ponad 4000 i 3000 psychoterapeutów. Dzięki temu mam unikalne doświadczenie we wspieraniu procesów integracji i regulacji zawodowych. Przez lata dałam się poznać jako osoba niezależna i działająca na rzecz całego środowiska, stąd też po nominacji odebrałam liczne wyrazy uznania. Cieszyły mnie spływające mailowo od wielu członków grupy roboczej pracującej nad ustawą gratulacje w związku z powołaniem jako pierwszej Konsultant Krajowej w dziedzinie psychoterapii i deklaracje współpracy przedstawicieli stowarzyszeń i sekcji zrzeszających psychoterapeutów. To dało mi jeszcze większą energię do działania i nadzieję na kontynuację owocnej współpracy - komentuje swoje odwołanie Renata Mizerska.

Podziały w środowisku psychoterapeutów pokazują, jak bardzo ta dziedzina potrzebuje uregulowań ustawowych. I to właśnie w trakcie prac nad ustawą podziały te najmocniej się uwidaczniają. Renata Mizerska odniosła się do tego, że nie wróży do dobrze na przyszłość, również w kontekście współpracy przy projekcie ustawy o zawodzie psychoterapeuty.

- To, że psychoterapeuci są grupą różnorodną i podzieloną, było widoczne w Sejmie, choćby podczas Parlamentarnego zespołu ds. uregulowania zawodu psychoterapeuty, które odbyło się 20 lutego. Nie dość, że spotykające się tam stowarzyszenia nie wypracowały jednego projektu ustawy o zawodzie, o który zostały poproszone przez posłanki i posłów, to ujawniły się różnice w tych obszarach, co do których, jak się wydawało, osiągnięto porozumienie przy nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Jak się okazało, jedno ze środowisk psychoterapeutycznych zabiega o zupełnie inne regulacje niż pozostałe organizacje zrzeszające psychoterapeutów - mówi Renata Mizerska

- W ciągu kilku tygodni nikomu nie uda się zakończyć wieloletniej polaryzacji i konfliktów w środowisku. To, co możemy osiągnąć tu i teraz, to budzenie postawy, że bycie członkiem społeczności zawodu zaufania publicznego to przede wszystkim etyczne zobowiązanie do działania na rzecz ważnych interesów społecznych i bez wątpienia dotyczy to zdrowia psychicznego. Moim zdaniem to zadanie dla wszystkich organizacji, dla wszystkich adeptów psychoterapii i psychoterapeutów. Dlatego jako pierwsza Konsultant Krajowa skoncentrowałam się na budowaniu kultury współodpowiedzialności i dialogu, np. zaprosiłam i zorganizowałam spotkania dla ponad 30 stowarzyszeń i sekcji zrzeszających psychoterapeutów, spotkałam się osobiście z konsultantami krajowymi w dziedzinach pokrewnych, przedstawicielami ministerstwa i CMKP, zaproponowałam demokratyczny proces organizacji pracy nad programem specjalizacji uwzględniający wszystkie 5 grup podejść psychoterapeutycznych, starałam się o zapewnienie możliwości uruchomienia szkoleń dofinansowanych ze środków unijnych, w ścisłej współpracy ze wszystkimi stowarzyszeniami zainteresowanymi kooperacją wyłoniłam ekspertów pracujących nad programem specjalizacji w dziedzinie psychoterapii. Cieszę się, że w tym gronie są prof. dr hab. Lidia Cierpiałkowska, prof. dr hab. Czesław Czabała, dr n. med. Krzysztof Jedliński, dr hab. Monika Talarowska, prof. UŁ, dr Ewa Dobiała oraz Michał Melonowski. Przygotowałam i przesłałam do Ministerstwa Zdrowia propozycję strategii i 11 kierunków działań dla nowej dziedziny psychoterapia, jednak nie miałam okazji jeszcze jej omówić - wylicza Renata Mizerska.