Katowice. Neurochirurdzy uratowali 15-letnią Maję po udarze mózgu

Neurochirurdzy z Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka (GCZD) w Katowicach dokonali niezwykłego wyczynu medycznego. Przeprowadzili u 15-letniej pacjentki bezpośrednią rewaskularyzację mózgu. Ta skomplikowana operacja polegała na połączeniu naczyń krwionośnych za pomocą nici o grubości ludzkiego włosa. To ogromny krok naprzód w krajowej neurochirurgii dziecięcej.

Historia chorobowa nastoletniej Mai rozpoczęła się w grudniu 2025 roku, kiedy to uległa poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu. Dziewczynka trafiła do szpitala z rozległym urazem głowy.

• Pierwszy etap: Pilna operacja neurochirurgiczna z powodu krwiaka wewnątrzczaszkowego oraz wieloodłamowego złamania kości czaszki.

• Powikłania: Kilka dni po wypadku u Mai wystąpił udar niedokrwienny mózgu, spowodowany krytycznym zwężeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej.

• Działania doraźne: Lekarze zastosowali leczenie wewnątrznaczyniowe i wprowadzili stent, co przyniosło chwilową poprawę stanu zdrowia dziewczynki.

  Reklama

Niestety, rutynowa kontrola przeprowadzona pół roku później wykazała ponowne, krytyczne zwężenie światła naczynia wewnątrz stentu. Mimo że organizm Mai próbował się ratować, tworząc krążenie oboczne, badania wykazały, że zagrożony obszar mózgu jest skrajnie niedokrwiony. Jedyną szansą stała się operacja rekonstrukcyjna.

Dotychczas bezpośrednie zespolenia naczyniowe u dzieci wykonywano niezwykle rzadko. Przeszkodą były przede wszystkim ograniczenia techniczne – naczynia krwionośne u młodych pacjentów są niezwykle małe. Standardowo stosowano tzw. rewaskularyzację pośrednią, polegającą na układaniu na powierzchni mózgu fragmentu mięśnia lub opony twardej, by po czasie samoistnie stymulować wzrost nowych naczyń.

Prof. Marek Mandera, kierownik Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej GCZD:

Zabieg u 15-latki przeprowadził zespół pod kierownictwem dr. Dariusza Szarka z Wrocławia – wybitnego specjalisty w dziedzinie chirurgii naczyń mózgowych i supermikrochirurgii.

Lekarze stworzyli tzw. bypass, czyli nowe koryto dla przepływu krwi:

1. „Pożyczono” tętnicę skroniową powierzchowną, która naturalnie przebiega w skórze głowy.

2. Precyzyjnie wszyto ją w tętnicę środkową mózgu, omijając zablokowane i zwężone miejsca.

3. Do zespolenia mikrochirurgicznego użyto nici cieńszych od ludzkiego włosa.

Dzięki temu rozwiązaniu krew może teraz swobodnie dopływać do dotąd niedotlenionych struktur mózgu, trwale zabezpieczając pacjentkę przed kolejnymi udarami.

Udar mózgu u dzieci to rzadkie zjawisko, które drastycznie różni się od udarów u dorosłych. Podczas gdy u starszych pacjentów główną przyczyną jest miażdżyca i nadciśnienie, u dzieci winne są przede wszystkim wrodzone lub nabyte choroby tętnic (tzw. arteriopatie).

• Brak standardowych szablonów: Każdy przypadek pediatryczny wymaga w pełni zindywidualizowanego podejścia.

• Wąskie wytyczne: Jak wskazuje prof. Ilona Kopyta (neurolog dziecięcy GCZD), oficjalne, tegoroczne rekomendacje American Heart Association poświęcają dzieciom zaledwie 3 punkty na 119 stronach całego dokumentu.

Najlepszym dowodem na sukces katowickich lekarzy jest stan zdrowia samej Mai. Dziewczynka nie potrzebuje już rehabilitacji i z optymizmem patrzy w przyszłość. W trybie indywidualnym ukończyła ósmą klasę, a teraz przygotowuje się do rozpoczęcia nauki w wymarzonej szkole średniej.

Lekarze studzą jednak emocje i przypominają, że bypassy naczyniowe nie staną się powszechną metodą leczenia każdego udaru u dzieci. To zaawansowana procedura ratunkowa, zarezerwowana wyłącznie dla bardzo wąskiej i precyzyjnie zakwalifikowanej grupy pacjentów.