Urlop a zdrowie, czyli po co nam właściwie wakacje?

Niektórzy wykorzystują urlop na remont lub nadrabianie zaległości w pracach domowych, inni nie wyobrażają sobie wakacji bez wyjazdu i błogiego wypoczynku. Niezależnie jednak od planów urlopowych należy pamiętać, że dłuższy odpoczynek od pracy jest konieczny do regeneracji, która przeciwdziała fizjologicznym i psychologicznym skutkom stresu.

Duże zaangażowanie w wykonywanie obowiązków zawodowych nie zawsze przyczynia się do wzrostu produktywności. Każdy pracownik dysponuje bowiem ograniczonymi zasobami psychicznymi i fizycznymi, które ulegają stopniowemu wyczerpaniu. Rezygnacja z urlopu może również prowadzić do wystąpienia przewlekłego stresu zawodowego, który jest dla organizmu niezwykle destrukcyjny. Każdy człowiek inaczej reaguje na stres, przy czym do typowych objawów należą:

• osłabienie;
• wyczerpanie organizmu;
• trudności w koncentracji i logicznym myśleniu;
• bezsenność;
• zaburzenia wegetatywne (np. potliwość czy drżenie rąk);
• dolegliwości układu pokarmowego (bóle brzucha, nieregularne wypróżnienia, biegunki) spadek odporności;
• zwiększona podatność na choroby (np. choroby sercowo-naczyniowe, depresję).

Brak równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym może również doprowadzić do wypalenia zawodowego. Jest to zaburzenie, które charakteryzuje się wyczerpaniem emocjonalnym, depersonalizacją oraz obniżonym poczuciem własnej wartości.

Do tej pory uważano, że skuteczna regeneracja przeciwdziałająca stresowi w miejscu pracy wymaga co najmniej siedmiu dni urlopu. Jednak badanie z 2018 roku przeprowadzone w Tyrolu wśród menedżerów średniego szczebla wykazało, że już czterodniowy urlop może mieć pozytywny wpływ na regenerację i samopoczucie, a ponadto może łagodzić stres i uczucie napięcia. Co ciekawe, korzystne skutki krótkiego urlopu były odczuwalne przez uczestników badania przez 15, 30, a nawet 45 dni po jego zakończeniu. To dobra wiadomość dla osób, które nie mogą sobie pozwolić na dłuższe wakacje ze względu na obowiązki zawodowe lub brak płatnego urlopu.

Wpływ sposobu spędzania urlopu na regenerację był analizowany przez grupę badaczy z  Uniwersytetu im. Radbouda w Nijmegen (Holandia). Naukowcy w swojej pracy Vacation from work as prototypical recovery opportunity zasugerowali, że wyjazd wakacyjny może skutecznie uwalniać od czynników stresowych występujących zarówno w pracy, jak i w środowisku domowym. Ponadto badacze wykazali, że uprawianie aktywności fizycznej podczas urlopu ma korzystny wpływ na zdrowie i poczucie dobrostanu. Słabszy efekt zapewniają zajęcia pasywne, takie jak oglądanie telewizji czy czytanie książek.

Nasze samopoczucie fizyczne i emocjonalne zależy również od klimatu. Gdzie warto spędzić wakacje, aby odczuć pozytywny wpływ pogody na zdrowie? W rankingach i badaniach naukowych często wskazywanym miejscem o najlepszym klimacie do życia jest jedna z Wysp Kanaryjskich - Gran Canaria.  Ze średnią roczną temperaturą od 18 do 25 stopni Celsjusza wyspa utrzymuje łagodny klimat niemal przez cały rok, przy czym jej stolica - Las Palmas - znajduje się w pierwszej dziesiątce najbardziej słonecznych miast w Europie. Ponadto na Gran Canarii można odpocząć od szybkiego tempa życia i skorzystać z wielu form aktywności fizycznej, co również korzystnie wpływa na zdrowie i samopoczucie.

Jak zauważyli analitycy z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, wykorzystanie urlopu przynajmniej raz w roku może obniżać ryzyko śmierci o 20%, a zgonu spowodowanego chorobami serca aż o 30%. Potwierdzają to 20-letnie badania prowadzone przez Centers for Disease Control. Ustalono w nich, że u kobiet wyjeżdżających na urlop co najmniej dwa razy w roku ryzyko ataku serca było osiem razy niższe niż u kobiet, które wyjeżdżały na wakacje raz na sześć lat lub rzadziej. Urlop może zatem nie tylko poprawić samopoczucie i produktywność, ale nawet uratować życie.

Artykuł partnerski