Protest psychoterapeutów w związku z odwołaniem Renaty Mizerskiej jako Konsultantki Krajowej ds. psychoterapii - analiza poruszonej problematyki

Konflikt w środowisku psychoterapeutów narasta. W obronie odwołanej przez Minister Zdrowia konsultant krajowej Renaty Mizerskiej opublikowano petycję.

Najpierw Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczo Behawioralnej zażądało od minister zdrowia odwołania konsultant krajowej w dziedzinie psychoterapii Renaty Mizerskiej ze stanowiska, co szefowa resortu uczyniła i na to miejsce powołała prof. Wiesława Cubałę. Jego nazwisko 26 lutego pojawiło się w spisie konsultantów krajowych. Dwa dni później jednak Ministerstwo Zdrowia zmieniło zdanie i poinformowało, że nowy konsultant krajowy został powołany niezgodnie z procedurami. Nazwisko prof. Cubały wykreślono z wykazu. Jednak w odpowiedzi na odwołanie Renaty Mizerskiej w sieci pojawiła się petycja "Protest w sprawie odwołania Pani Renaty Mizerskiej ze stanowiska Konsultanta Krajowego ds. psychoterapii".

W dalszej części pisma autorzy argumentują, że "Pani Renata Mizerska jako Konsultant Krajowa daje gwarancję działania na rzecz osób korzystających z psychoterapii i uwzględnienia wszystkich 5 grup podejść w specjalizacji z zakresu psychoterapii: humanistyczno-doświadczeniowych, integracyjnych, poznawczych i behawioralnych, psychoanalitycznych i psychodynamicznych, systemowych, mających potwierdzenie w praktyce i w badaniach naukowych, oraz dialogu z szerokim środowiskiem, w tym również w toku prac nad ustawą zawodową". 

Środowisko psychoterapeutów widzi konieczność uregulowania ustawowego zawodu psychoterapeuty, na tym polu dochodzi do starć między przedstawicielami poszczególnych grup podejść. Autorzy broniący byłej konsultant krajowej zwracają uwagę na zasługi Renaty Mizerskiej. W petycji wspomniano również o zainicjowaniu i przeprowadzeniu procesu wyłonienia kandydatów do zespołu ekspertów przez zainteresowane wspólną pracą stowarzyszenia reprezentujące 5 grup podejść w psychoterapii, o przyjęciu przez pierwszą Konsultant Krajową demokratycznej procedury zakładającej dialog ze środowiskiem, które, jak pokazuje brak porozumienie w kwestii jednolitego projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty, jest bardzo zróżnicowane i podzielone. Autorzy petycji przypominają również, że Renata Mizerska proponowała pracę w 5 zespołach nieformalnych wspierających zespół ekspertów CMKP oraz spotkanie z ekspertami zespołu opracowującego program specjalizacji, z wybranymi we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stowarzyszeniami (wskazani przez zainteresowane wspólną pracą nad specjalizacją stowarzyszenia: prof. dr hab. Lidia Cierpiałkowska, prof. dr hab. Czesław Czabała, dr n. med. Krzysztof Jedliński, dr hab. Monika Talarowska, prof. UŁ, dr Ewa Dobiała oraz Michał Melonowski). 

W petycji wymieniono również opracowanie planu pracy dla programu specjalizacji, akredytacji w CMKP podmiotów szkolących, procedury uznania dorobku zawodowego i naukowego, opracowanie dla Ministerstwa Zdrowia propozycji celów strategicznych i 11 kierunków działań dla nowej dziedziny mającej zastosowanie w ochronie zdrowia “psychoterapia”, współuczestniczenie w pracach nad ustawą o zawodzie psychoterapeuty, w tym udział w posiedzeniach zespołu parlamentarnego ds. ustawowego uregulowania zawodu psychoterapeuty i psychologa, rozmowy z przedstawicielami instytucji państwowych, np. Urzędem Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. 

W petycji czytamy zapewnienie, że "Pani Renata Mizerska jest osobą niezależną, znaną w szerokim środowisku zawodowym psychoterapeutów, działającą transparentnie od lat na rzecz osób korzystających z psychoterapii we wszystkich sektorach i na rzecz wszystkich adeptów psychoterapii i psychoterapeutów pracujących w 5 grupach podejść: humanistyczno-doświadczeniowych, integracyjnych, poznawczych i behawioralnych, psychoanalitycznych i psychodynamicznych, systemowych, mających potwierdzenie w praktyce i w badaniach naukowych. Hejt wymierzony w Konsultant Krajową opierał się głównie na dewaluacji jej osiągnięć, negowaniu jej kompetencji oraz zarzutach dotyczących konfliktogenności jej kandydatury. Niestety, dewaluacja kompetencji kobiet nadal jest powszechnym zjawiskiem, które pomimo obiektywnego dorobku zawodowego nadal ma potencjał wpływania na opinię publiczną".

Petycja podnosi zaskakujące argumenty. Przeciwnicy poprzedniej konsultant krajowej zarzucali jej brak chęci współpracy. Na ten zarzut podpisana pod petycją Ewa Kaczorkiewicz pisze, że "w przypadku oskarżeń o "konfliktogenną kandydaturę" mieliśmy do czynienia z niezwykłym odwróceniem znaczeń. Środowiska wywołujące konflikty, posługujące się dewaluacją i odmawiające współpracy, zarzucały Konsultant Krajowej ds. psychoterapii konfliktogenność. Stereotyp kłótliwej kobiety łatwo przypisuje się kobietom, które są niezależne od wpływów różnych grup interesów, wyraźnie wyrażają swoje zdanie, bronią swoich przekonań, są odważne i potrafią pokonywać trudności. Mężczyźni o podobnych cechach często otrzymują etykiety: sprawnych i silnych.

W petycji autorzy pytają, co było podstawą odwołania konsultant krajowej ze stanowiska.

- Ustawa o Konsultantach w ochronie zdrowia (Dz.U. z 2024 r. poz. 69)  wymienia możliwe przesłanki, które pozwalają na odwołanie Konsultanta Krajowego. W naszej ocenie nie zaistniała żadna z nich. Pani Renata  Mizerska sumiennie i z dużym zaangażowaniem wykonywała swoje obowiązki, dlatego decyzję o Jej odwołaniu uważamy za bezpodstawną. Zwracamy się o umożliwienie jej kontunuacji pracy. Jesteśmy też przekonani, że jako środowisko zawodowe potrzebujemy zjednoczyć siły i uznać konieczność kroku, jakim jest kontynuacja wspólnej pracy pomimo różnic. Niezwykle istotnym wydaje się nam fakt powierzenia tego stanowiska psychoterapeutce niebędącej lekarzem psychiatrą lub psychologiem klinicznym - napisano w petycji.