Nie tylko olej z czarnuszki. Naukowcy z Lublina opatentowali proszek bogaty w białko i błonnik

Wytłoki z czarnuszki, które powstają po produkcji oleju, mogą zyskać drugie życie w przemyśle spożywczym. Naukowcy z Politechniki Lubelskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie opatentowali preparat oraz sposób jego wytwarzania. Uzyskany proszek zachowuje wartości odżywcze, ma dużą zawartość białka i błonnika pokarmowego, a jednocześnie wpisuje się w coraz ważniejszy kierunek wykorzystania surowców, które dotąd bywały traktowane jako produkt uboczny.

Nasiona czarnuszki są wykorzystywane m.in. do produkcji oleju, a powstające po tłoczeniu wytłoki mogą znaleźć zastosowanie w żywności i paszach. Zespół badawczy z Lublina opracował sposób przetwarzania tego surowca tak, aby uzyskać proszek możliwy do wykorzystania jako dodatek do produktów spożywczych.

To nie jest więc historia o kolejnym „superfood”, ale o technologii żywności i racjonalnym wykorzystaniu tego, co pozostaje po produkcji. W czasach, gdy przemysł spożywczy szuka naturalnych składników, a jednocześnie mierzy się z presją ograniczania strat surowcowych, taki wynalazek może mieć dużo szersze znaczenie.

Dziewięcioosobowy zespół badawczy poddał wytłoki ziaren czarnuszki m.in. mieleniu, mieszaniu z wodą, fermentacji i tłoczeniu na zimno, czyli w temperaturze nieprzekraczającej 50 st. C. Analizy wykazały, że uzyskany proszek ma właściwości antyoksydacyjne oraz wyróżnia się dużą zawartością białka i błonnika pokarmowego.

Znaczenie ma sam sposób przetwarzania. Prof. Dariusz Chocyk z Wydziału Mechanicznego Politechniki Lubelskiej podkreślił podczas konferencji, że technologia nie niszczy wartości surowca.

Preparat z wytłoków z czarnuszki może zostać wykorzystany jako dodatek w przemyśle spożywczym. Rynek żywności coraz częściej szuka składników, które nie tylko poprawiają skład produktu, ale też mają jasne pochodzenie i prostą technologiczną historię.

Prof. Chocyk zwrócił uwagę właśnie na ten aspekt.

Najważniejszy test dopiero przed naukowcami i potencjalnymi partnerami przemysłowymi. Prof. Chocyk zaznaczył, że proces opracowany w laboratorium trzeba teraz przenieść do produkcji wielkoskalowej. Dopiero wtedy okaże się, czy opatentowany preparat z czarnuszki będzie mógł wejść do receptur produktów spożywczych i w jakiej skali.

Wynalazek został już doceniony poza uczelnią. Preparat opracowany przez naukowców z Politechniki Lubelskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie otrzymał złoty medal oraz nagrodę specjalną Polskiej Izby Rzeczników Patentowych podczas 19. Międzynarodowych Targów Wynalazków i Innowacji INTARG 2026 w Katowicach.

Prorektor Politechniki Lubelskiej prof. Wojciech Franus wskazał, że Urząd Patentowy RP co roku przyznaje pracownikom uczelni ponad 100 patentów. Sam patent nie wystarcza jednak, jeśli rozwiązanie nie trafia do praktyki.

Uczelnie potrafią tworzyć rozwiązania technologiczne, ale droga od patentu do produktu dostępnego na rynku nadal wymaga partnera przemysłowego, skalowania procesu, stabilnej jakości i decyzji biznesowej. Preparat z wytłoków z czarnuszki jest przykładem rozwiązania, które łączy naukę o żywności, gospodarkę surowcową i potrzeby przemysłu spożywczego. Teraz kluczowe będzie to, czy uda się wyjść poza etap nagrodzonego wynalazku.