Bezpieczeństwo lekowe to priorytet w drodze do bezpiecznej Polski

Czy polski przemysł farmaceutyczny gwarantuje bezpieczeństwo lekowe państwa? Nad takim zagadnieniem pochylili się eksperci panelu „Bezpieczeństwo lekowe w czasie wojny i pokoju” w trakcie kolejnej edycji Innovation Day politykazdrowotna.com. Grzegorz Rychwalski, wiceprezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego, przekonywał, że czas na szybkie decyzje, które pozwolą to bezpieczeństwo wzmocnić.

Bezpieczeństwo zdrowotne, w tym bezpieczeństwo lekowe, będzie jednym z siedmiu głównych priorytetów w nadchodzącej polskiej prezydencji w Unii Europejskiej. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że jesteśmy zabezpieczeni. O to, jaki jest stan faktyczny, zapytaliśmy w trakcie debaty Innovation Day Grzegorza Rychwalskiego, wiceprezesa Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego. Ekspert mocno podkreślał, że krajowy przemysł farmaceutyczny gwarantuje bezpieczeństwo lekowe Polski:

Pandemia czy wojna na Ukrainie to sytuacje, w których przekonaliśmy się, że potrafimy współpracować na tym polu: - Dzięki mądrej polityce firm członkowskich naszego związku, a także innych firm, które nie są w związku, ale operują na terytorium Polski, dzięki zabezpieczonym stanom magazynowym, nie brakło wtedy leków w naszym kraju. Szczególnie mam na myśli leki szpitalne. Koordynowaliśmy działania, a w niektórych krajach tej koordynacji nie było – dodaje ekspert. - Podobnie było na początku wojny w Ukrainie. Pierwsza fala, 3 miliony uchodźców z Ukrainy przybywa do Polski i ponownie w tej sytuacji nie brakło nam leków.

Krajowy przemysł farmaceutyczny nie tylko gwarantuje bezpieczeństwo lekowe, ale daje spory zastrzyk finansowy dla polskiej gospodarki – to ponad 20 miliardów złotych w podatkach i daninach pośrednich.

- Proszę zwrócić uwagę, że krajowy przemysł farmaceutyczny dostarcza także 4 miliardy złotych do budżetu, z wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia na refundację leków krajowych producentów przeznaczone są 3 miliardy złotych, czyli tak naprawdę miliard z naddatkiem do gospodarki – wyjaśniał Rychwalski.

Ale jak zauważył: - Choć krajowy przemysł farmaceutyczny jest bardzo innowacyjną branżą, to udział leków produkowanych w Polsce w polskim PKB niestety maleje. I to „niestety” może mieć wpływ na bezpieczeństwo lekowe w Polsce.

Dla zapewnienia bezpieczeństwa powinniśmy mieć jasno określone priorytety. Jak dodał Rychwalski, jednym z nich powinna być krajowa lista leków krytycznych. Ważne są też kwestie konkurencyjności w zakresie własności intelektualnej, a także możliwości produkcji leków w sytuacjach kryzysowych: - Dostęp do energii elektrycznej i do gazu w sytuacji krytycznej jest naprawdę kluczowy. Dzisiaj krajowy przemysł farmaceutyczny nie ma zagwarantowanego dostępu, ponieważ nie jest objęty ochroną przed wyłączeniem nośników energii. To musimy zagwarantować dla naszego bezpieczeństwa. Ważne jest też wyłączenie z powszechnej mobilizacji osób, które są zaangażowane w produkcję i dystrybucję leków – zaakcentował.

W dyskursie o bezpieczeństwie lekowym ważne jest też spojrzenie z szerszej perspektywy: - Polska funkcjonuje w środowisku europejskim, a Europa ma najdroższą energię na świecie. Chcąc być konkurencyjnym i produkować leki w Europie, w Polsce, powinniśmy także brać pod uwagę skalę marko.

Równie ważne są patenty. Powinniśmy dążyć do rozszerzenia dostępu do leczenia biologicznego, kiedy ochrona praw i monopole wygasły: - Tam, gdzie już nie ma bariery ceny, trzeba upowszechnić pacjentom dostęp do leków i powinno to nastąpić jak najszybciej – podkreślał wiceprezes. - Ta dyskusja z Ministerstwem Zdrowia trwa i mamy nadzieję, że szybko przejdziemy do etapu wdrożenia i to już w roku 2025. 

Jak podkreślał, Polska - by działać w tym zakresie szybko i sprawnie - potrzebuje opracowania i wdrożenia strategii bezpieczeństwa lekowego, aby można ustalić priorytety, wskaźniki, nadać kształt projektowi i wybrać osobę, która będzie koordynować wszystkie działania, będzie ambasadorem tematu wśród administracji publicznej, będzie „walczyć” o powyższe kwestie w ujęciu wielosektorowym. - W innych państwach europejskich te działania są już wdrażane, a nie dyskutowane, jak u nas. Ale mamy komfortową sytuację, że możemy czerpać z ich dobrych doświadczeń – dodał.

Jak dodawał ekspert:

Autorka: Zdzisława Górska-Neć