Opener, OFF Festival i Męskie Granie przyciągają tłumy. Eksperci: obecność marek alkoholowych to nie tylko sponsoring

Wakacyjne festiwale, koncerty i imprezy plenerowe przyciągają setki tysięcy uczestników, w tym dzieci i młodzież. Open'er Festival, OFF Festival, Męskie Granie, Jarocin Festiwal, Łódź Summer Festiwal, Poland Rock Festival czy Audioriver 2026 - to dla wielu przede wszystkim muzyka i dobra zabawa. Specjaliści zdrowia publicznego zwracają jednak uwagę, że takie wydarzenia są również przestrzenią, w której młodzi ludzie mogą oswajać się z obecnością marek alkoholowych. Podczas Ogólnopolskiej Konferencji „Uzależnienia – Polityka, Nauka, Praktyka” podkreślano, że problem nie dotyczy wyłącznie reklamy alkoholu, ale także budowania pozytywnych skojarzeń, które mogą wpływać na przyszłe postawy i zachowania.

Obecność alkoholu w przestrzeni publicznej była jednym z ważnych tematów XIII Ogólnopolskiej Konferencji „Uzależnienia – Polityka, Nauka, Praktyka”, która odbyła się niedawno. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska naukowego, eksperci zdrowia publicznego, praktycy, administracja publiczna oraz organizacje pozarządowe. Celem konferencji była wymiana wiedzy, prezentacja najnowszych wyników badań oraz wypracowanie rekomendacji dotyczących skutecznej profilaktyki i ograniczania szkód związanych z używaniem substancji psychoaktywnych i zachowaniami nałogowymi.

Eksperci zwracali uwagę, że współczesna debata o alkoholu nie ogranicza się już wyłącznie do pytania o jego sprzedaż czy spożywanie. Coraz większe znaczenie ma sposób, w jaki alkohol funkcjonuje w przestrzeni publicznej oraz jakie społeczne znaczenia są z nim wiązane.

Na znaczenie uwarunkowań społecznych i środowiskowych zwrócił uwagę Kuba Sękowski, zastępca dyrektora Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia. W swoim wystąpieniu podkreślił, że odpowiedzialności za zdrowie nie można sprowadzać wyłącznie do indywidualnych decyzji obywateli.

Eksperci podkreślali, że reklama alkoholu przybiera obecnie znacznie bardziej złożone formy niż tradycyjne kampanie reklamowe. Marki alkoholowe są obecne podczas imprez masowych, wydarzeń sportowych, koncertów, festiwali, akcji promocyjnych oraz w mediach cyfrowych. Taki przekaz może być odbierany jako naturalny element wydarzenia, a nie klasyczna reklama.

news:2243619]

Dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, dr n. med. Bogusława Bukowska, wyjaśniała, dlaczego właśnie sponsoring wydarzeń publicznych budzi szczególne obawy specjalistów zajmujących się zdrowiem publicznym.

Eksperci wskazywali, że dzieci i młodzież nie analizują komunikatów marketingowych w taki sam sposób jak osoby dorosłe. Znacznie łatwiej zapamiętują emocje związane z wydarzeniami, atmosferę koncertów, festiwali czy imprez sportowych. W konsekwencji mogą budować przekonanie, że alkohol stanowi naturalny element odpoczynku, świętowania i dorosłego życia.

Dlatego – jak podkreślano podczas konferencji – problem nie dotyczy wyłącznie bieżących zachowań młodych ludzi, ale również przekonań, które będą kształtować ich decyzje w przyszłości.

Podczas konferencji zwracano uwagę również na ekonomiczne uwarunkowania spożywania alkoholu. Dr Piotr Lewandowski z Instytutu Badań Strukturalnych wskazywał, że alkohol staje się coraz bardziej dostępny finansowo.

Podczas konferencji przedstawiono również wyniki badań naukowych dotyczących wpływu marketingu alkoholu na młodych ludzi.

Przegląd badań Jernigana, obejmujący ponad 35 tysięcy młodych osób z kilku krajów, wykazał związek pomiędzy kontaktem z marketingiem alkoholu a późniejszym spożywaniem alkoholu. Z kolei przegląd badań Finana pokazał, że znaczenie mają nie tylko tradycyjne reklamy, lecz również promocje oraz gadżety związane z markami alkoholowymi.

Znaczenie tych wyników podsumowała dr n. med. Bogusława Bukowska.

Podczas konferencji zwracano uwagę, że komunikacja producentów alkoholu nie ogranicza się wyłącznie do reklamy. Dr Michał Bujalski z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego wskazywał, że istotnym narzędziem pozostają działania z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu.

Eksperci przypomnieli, że kwestie reklamy alkoholu oraz informowania o sponsorowaniu reguluje ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W przypadku napojów zawierających powyżej 18 proc. alkoholu informowanie o sponsorowaniu przez producentów i dystrybutorów jest zakazane. W odniesieniu do napojów o niższej zawartości alkoholu przepisy dopuszczają określone formy komunikacji, jednak nakładają na nie odpowiednie ograniczenia.

Zdaniem ekspertów tempo rozwoju współczesnych działań marketingowych sprawia jednak, że przepisy coraz częściej nie nadążają za zmieniającymi się sposobami komunikacji.

Jak podkreśliła dr n. med. Bogusława Bukowska:

Uczestnicy konferencji podkreślali, że skuteczna polityka alkoholowa nie może ograniczać się wyłącznie do reagowania na skutki spożywania alkoholu. Powinna obejmować również działania profilaktyczne, edukacyjne oraz ograniczanie przekazów, które mogą oswajać obecność alkoholu w życiu społecznym.

Zdaniem ekspertów dyskusja dotycząca obecności alkoholu podczas imprez publicznych nie dotyczy pojedynczych elementów identyfikacji marek, lecz społecznych wzorców i norm, które wpływają na postrzeganie alkoholu przez kolejne pokolenia. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera ochrona dzieci, młodzieży i młodych dorosłych przed przekazami mogącymi utrwalać pozytywne skojarzenia z alkoholem.