Wyzwania na 2022 r. w ochronie zdrowia

Mijający 2021 r. upłynął pod znakiem walki z COVID-19. Wiele zapowiadanych na ten okres zmian w systemie ochrony zdrowia wstrzymano, bo nie był to najlepszy czas na ich procedowanie i wdrażanie w obciążonych do granic wydolności placówach. Udało się jednak wprowadzić niektóre nowe rozwiązania, a wiele wyzwań pozostaje do realizacji na kolejny rok.

Mijający rok to głównie czas walki z COVID-19. Jednak i sama pandemia, i związana z nim sytuacja w ochronie zdrowia wymusiła lub przyspieszyła pewne zmiany, jak np. wprowadzenie teleporad w szerokim zakresie. 

W 2021 r. weszły w życie e-skierowania oraz spopularyzowały się e-recepty. Realizowany był też program szczepień przeciw COVID-19.

W międzyczasie zniesiono też limity do specjalistów w specjalistycznej opiece ambulatoryjnej.

Jednym z niewątpliwych osiągnięć było też uchwalenie po wielu latach prac Planu dla Chorób Rzadkich. 

Mijający 2021 r. to także Białe Miasteczko 2.0 i kilkumiesięczny protest pracowników ochrony zdrowia, który został wstrzymany przez sytuację pandemiczną, ale można liczyć się z tym, że temat wróci, bo pracownicy sektora zapowiadają, że nie odpuszczą w walce o realizację swoich postulatów. 

Znowelizowana została wprawdzie ustawa o minimalnych wynagrodzeniach w ochronie zdrowia i od lipca pracownicy placówek zdrowotnych otrzymali pensje według nowych zasad, co niektórym przyniosło istotne podwyżki. Jednak nie zapewnia to wzrostów wynagrodzeń całemu personelowi, ale tym którzy zarabiali najmniej. 

Wśród wyzwań na 2022 r. pozostaje więc wiele spraw, które zostały rozpoczęte w 2021 r. lub czekają, aby się nimi zająć.

Na 2022 r. m.in. przedłużony został pilotaż sieci onkologicznej, a przyszły rok ma być czasem, gdy będzie procedowana ustawa i rozwiązania organizacyjne, aby od 2023 r. wprowadzić sieć onkologiczną w całym kraju. 

Na wzór sieci onkologicznej uruchomiono też pilotaż sieci kardiologicznej, który w 2022 r. będzie nabierał rozpędu, aby doprowadzić do stworzenia narodowej sieci kardiologicznej. 

Wyzwaniem będzie też stworzenie systemu szczepień. Narodowy Program Szczepień przeciwko COVID-19, który zafunkcjonował od 27  grudnia 2020 r. z pewnością będzie ulegał zmianom w miarę doświadczeń nabieranych wraz z kolejnymi falami pandemii. Już do wykonywania szczepień dołączyły kolejne grupy zawodowe, a tworzenie punktów szczepień umożliwiono w aptekach. Rozwój pandemii pokaże czy potrzebne będą kolejne dawki szczepień i stworzenie bardziej trwałej i usystematyzowanej struktury zajmującej się wyłącznie tymi szczepieniami, czy np. przeniesione zostaną one do podstawowej opieki zdrowotnej, gdzie wykonywane są pozostałe szczepienia ochronne z kalendarza szczepień.

Zadaniem na kolejny rok będzie też wdrożenie rozwiązań dotyczących Funduszu Kompensacyjnego i zafunkcjonowania systemu odszkodowań za NOP-y, czyli niepożądane odczyny poszczezpienne. Sama niedawno uchwalona ustawa powołująca Fundusz Kompensacyjny czeka na podpis Prezydenta RP. 

Jeżeli mowa o funduszu, to ministerstwo, które podsumowało niedawno rok funkcjonowania Funduszu Medycznego, już zapowiedziało wdrożenie kilku niezbędnych zmian w tym zakresie. Pozostaje więc czekać na odpowiedni projekt ustawy. 

Wśród projektów ustaw, nad którymi prace toczyć będą się w przyszłym roku nie sposób nie wspomnieć o nowelizacji ustawy refundacyjnej. Do konsultacji projekt trafił jeszcze jesienią, jednak przepisy o refundacji budzą zwykle dużo kontrowersji i same konsultacje już zabrały więcej czasu, niż zakładano. Prace w parlamencie nad tym projektem w przyszłym roku zapewne też nie skończą się szybko. 

Inna trudna ustawa, to ta o restrukturyzacji i modernizacji szpitali, której projekt w czwartek został wreszcie skierowany do konsultacji publicznych. Ma być procedowana w przyszłym roku tak, aby od 2023 r. mogły wejść w życie zawarte w niej rozwiązania. 

Nierozłącznie powinien być procedowany także zapowiadany przez resort projekt ustawy o jakości w ochronie zdrowia. Ten w dużej mierze dotyczyć będzie także szpitali i systemu oceny jakości wykonywanych w nich świadczeń, akredytacji i autoryzacji. 

Do połowy przyszłego roku przedłużony został także program Profilaktyka 40 plus, który ma być odpowiedzią na zaciągnięty w pandemii dług zdrowotny. Rozpoczęty w połowie tego roku program nie cieszy się jednak zbytnim zainteresowaniem, a Polacy niezbyt chętnie korzystają z pakietu bezpłatnych badań pozwalającego wykryć m.in. choroby cywilizacyjne jak nadciśnienie czy cukrzyca. 

Jeżeli chodzi o dług zdrowotny to wyzwaniem może okazać się też dla placówek ochrony zdrowia, od POZ, przez AOS, a kończąc na szpitalach znacznie większa liczba pacjentów zgłaszających się w bardziej zaawansowanych fazach choroby, m.in. nowotworów. Pacjenci bowiem mieli ograniczony przez pandemię dostęp do opieki zdrowotnej lub sami unikali kontaktu w obawie przed zakażeniem, często lekceważyli objawy, co skutkowało rozwojem niezdiagnozowanych wcześniej chorób. Jak duża będzie to skala? Trudno ocenić, ale zarówno lekarze rodzinni, jak i specjaliści już mówią o takim zjawisku.

2022 r. może okazać się niełatwy także ze względu na finanse. Rosnąca inflacja, rosnące koszty pracy, wywozu odpadów, energii, żywności przełożą się niewątpliwie na już trudną sytuację finansową szpitali. Negatywne zmiany wynikające z Polskiego Ładu odczuje też część pracowników ochrony zdrowia, szczególnie ci pracujący na własnej działalności gdy przyjdzie im opłacić składkę zdrowotną na nowych zasadach. 

Teoretycznie pozytywnie powinni odczuć to pacjenci i system ochrony zdrowia, gdyż według zapowiedzi prezesa NFZ nowy ład przyniesie do budżetu NFZ w przyszłym roku dodatkowe 7 mld zł.  

Pod znakiem zapytania stoją też ciągle środki unijne, które miały trafić m.in. do systemu ochrony zdrowia głównie na informatyzację i modernizację placówek. Chodzi o Fundusz Odbudowy.