Fundusz Odbudowy nie taki pewny

Polska nada czeka na zatwierdzenie przez Komisję Europejską Krajowego Planu Odbudowy, co jest warunkiem otrzymania 57 mld euro z Funduszu Odbudowy. W ramach KPO część środków ma być przeznaczona na ochronę zdrowia. Unijny komisarz ds. gospodarczych Paolo Gentiloni podał, że powodem wstrzymania wypłaty są wątpliwości dotyczące nadrzędności prawa Unii Europejskiej nad prawem krajowym.

Dotychczas KE zgodziła się, aby pieniądze z Funduszu Odbudowy otrzymało 18 państw wspólnoty. Komisja nie zatwierdziła do tej pory  Krajowych Planów Odbudowy przedstawionych przez Polskę, a także Węgry. Powód to obawa, że oba te kraje podważają niezależność sądów oraz naruszają wolność mediów - podaje Reuters.

Dodatkowym powodem w przypadku Polski - jak się okazało -  są wątpliwości dotyczące nadrzędności prawa Unii Europejskiej nad prawem krajowym. Chodzi o rządowy wniosek do Trybunału Konstytucyjnego dotyczący unijnego prawa. 22 września TK ma rozstrzygnąć o tym, czy przepisy stanowione w Polsce mają prymat nad europejskimi.

Unijny komisarz ds. gospodarki Paolo Gentiloni, ocenił że polskie władze "doskonale wiedzą o tym", że wśród wymagań, aby otrzymać miliardowe środki z Funduszu Odbudowy, są również kwestie prymatu prawa unijnego. Według Reutersa wstrzymywana przez KE kwota to 57 mld euro, z czego 34 mld to tanie kredyty, a reszta - unijne dotacje. 

Także wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Valdis Dombrovskis potwierdził, że środki dla Polski i Węgier "nie zostaną uwolnione", dopóki KE nie stwierdzi, iż oba kraje spełniły europejskie wymogi.

Wsparcie dla obszaru zdrowia

Przypomnijmy, że środki z Funduszu Odbudowy mają finansować Krajowy Plan Odbudowy, w tym działania w ramach ochrony zdrowia. KPO to program inwestycji i reform na kolejne lata (przygotowany przez rząd), którego celem jest wzmocnienie gospodarki po covidowym kryzysie i przestawienie jej "na nowe, zielone tory".

Taki program to jeden z warunków uruchomienia środków z unijnego Funduszu Odbudowy. Łącznie Polska ma otrzymać z niego ponad 200 mld zł i będzie czwartym największym beneficjentem. Jednym z filarów KPO jest też obszar ochrony zdrowia. 

Pięć obszarów w zdrowiu 

Pieniądze na zdrowie trafią na 5 obszarów, w tym ponad 9 mld zł ma być przeznaczone na wsparcie szpitali powiatowych.

Oprócz tego środki będą przekazywane na transformację cyfrową, "w szczególności" na wsparcie kadr, zaplecza naukowego oraz inwestycje w proces produkcji substancji czynnych potrzebnych do produkcji leków. 

Na komponent efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia zaplanowano w sumie ponad 4,1 mld euro z części grantowej i 450 mln euro z części pożyczkowej (łącznie 4,5 mld euro), co stanowi 12,6 proc. wszystkich planowanych wydatków w ramach KPO.

Plan przedstawiono pod koniec lutego