Sejm dyskutuje o ustawie alkoholowej. Joanna Mucha: „Alkohole powinny być za zamkniętymi witrynami”

Państwa zyski nie są ważniejsze niż ludzkie zdrowie – powiedziała podczas sejmowej Podkomisji Nadzwyczajnej do Rozpatrzenia Poselskich Projektów Ustaw: o zmianie Ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości i Przeciwdziałaniu Alkoholizmowi poseł Marcelina Zawisza, uderzając w przedstawicieli branży alkoholowej. Na ostatnim posiedzeniu, podczas którego stronę społeczną dopuszczono do szerokiej dyskusji nad projektami ustaw ograniczających reklamę i sprzedaż alkoholu, padały dramatyczne historie z SOR-ów, ostrzeżenia psycholożek o wpływie piwa na młody mózg, ale też alarmujące głosy branży winiarskiej i przedsiębiorców obawiających się gospodarczych skutków nowych regulacji. Poprawki do projektów można zgłaszać do 22 maja.

Podkomisja nadzwyczajna rozpatrująca projekty ustaw dotyczących zmian w Ustawie o Wychowaniu w Trzeźwości i Przeciwdziałaniu Alkoholizmowi zakończyła etap szerokiej dyskusji społecznej. Było to ostatnie posiedzenie, podczas którego głos zabierali przedstawiciele organizacji społecznych, lekarze, terapeuci, eksperci prawa, branża alkoholowa, przedstawiciele rynku winiarskiego oraz przedsiębiorcy.

Przewodniczący podkomisji poseł Grzegorz Napieralski, otwierając obrady, podkreślał, że dyskusja dotyczy proponowanych zmian legislacyjnych „w zakresie kosztów działalności, opłat za zezwolenia, ułatwień i terminów administracyjnych, cen minimalnych wyrobów alkoholowych oraz sfinansowania profilaktyki”.

W centrum debaty znalazły się jednak propozycje ograniczenia reklamy alkoholu, zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, ograniczenia ekspozycji produktów alkoholowych, zmian dotyczących „małpek”, a także finansowania profilaktyki i izb wytrzeźwień - SOR-ów.

Najmocniejsze słowa podczas posiedzenia padły ze strony poseł Marceliny Zawiszy.

Polityczka podkreślała, że interes ekonomiczny branży alkoholowej nie może być ważniejszy od kosztów społecznych uzależnień.

Posłanka przekonywała również, że ograniczenie sprzedaży alkoholu na stacjach paliw ma chronić osoby walczące z uzależnieniem.

Bardzo mocno wybrzmiały głosy specjalistek zajmujących się zdrowiem psychicznym i terapią uzależnień.

Maja Herman, psychiatra i prezes Polskiego Towarzystwa Mediów Medycznych, zwracała uwagę, że media codziennie pokazują alkohol w kontekście przemocy, wypadków i tragedii.

Psychiatra przytoczyła też dramatyczną historię z jednego z polskich SOR-ów.

Z kolei Katarzyna Andrusiewicz, psycholożka i terapeutka uzależnień, mówiła o społecznej normalizacji picia piwa i skutkach wieloletniego marketingu branży piwowarskiej.

Ekspertka alarmowała, że reklamy alkoholu szczególnie silnie oddziałują na młodych ludzi.

Zaapelowała o całkowity zakaz reklamy alkoholu, w tym piwa i piwa 0 proc.

Do tej argumentacji odniósł się również dr hab. n. med. Krzysztof Wojcieszek, wskazując na szerzej udokumentowane mechanizmy działania substancji psychoaktywnych i ich wpływ na populację.

Profesor zwracał też uwagę na tzw. „paradoks prewencyjny”, czyli fakt, że największa część szkód alkoholowych nie wynika wyłącznie z uzależnienia, ale z powszechnego picia ryzykownego.

Mocny głos zabrał także Bart Kowalski, artysta, który mówił o ukrytej reklamie alkoholu w mediach społecznościowych i kulturze popularnej.

Artysta wskazywał na influencerów, festiwale i product placement.

Dodał również, że sam miał otrzymywać propozycje reklamowe od koncernów alkoholowych.

Silnie wybrzmiały również głosy przedstawicieli branży winiarskiej. Poseł Fryderyk Sylwester Kapinos, reprezentujący Parlamentarny Zespół ds. Wsparcia Rolnictwa i Przetwórstwa Ekologicznego oraz Rozwoju Wyrobów Winiarskich, apelował o rozróżnienie między patologiczną konsumpcją alkoholu a kulturą winiarską.

Polityk podkreślał znaczenie enoturystyki i lokalnej produkcji win, cydrów czy miodów pitnych dla rozwoju obszarów wiejskich.

Branża winiarska postulowała także umożliwienie małym producentom sprzedaży alkoholu przez internet przy jednoczesnym obowiązku elektronicznej weryfikacji wieku kupujących.

Przedstawiciele przedsiębiorców alarmowali, że część proponowanych regulacji może uderzyć w małe miejscowości oraz lokalny handel.

Magdalena Malinowska-Wójcicka, ekspert Pracodawców RP, mówiła o znaczeniu stacji paliw na terenach wiejskich.

Z kolei Adam Krzysztof Abramowicz, rzecznik małych i średnich przedsiębiorców, wskazywał, że stacje paliw odpowiadają jedynie za 2 proc. ilościowego wolumenu sprzedaży alkoholu w Polsce i 4 proc. wartościowego wolumenu.

Przedstawiciele branży zwracali też uwagę na wątpliwości Komisji Europejskiej dotyczące projektowanych przepisów. Tomasz Kaczyński, prezes Związku Pracodawców „Polska Dystrybucja Farmaceutyczna", przypominał, że Komisja Europejska zakwestionowała między innymi zbyt szeroką definicję napojów bezalkoholowych oraz całkowity zakaz reklamy alkoholu i piwa 0% w internecie.

Poseł Joanna Mucha przekonywała, że alkohol powinien zostać ukryty przed wzrokiem klientów podobnie jak papierosy.

Polityczka ostro krytykowała także marketing alkoholu.

W trakcie posiedzenia wielokrotnie wracał temat małych opakowań alkoholu, tzw. „małpek”.

Piotr Siwiński, adwokat, opowiadał o historiach osób uzależnionych, które zaczynały od niewielkich butelek alkoholu.

Z kolei Krzysztof Brzózka, od 2006 roku dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, przywoływał dane dotyczące kierowców uzależnionych od alkoholu.

Profesor prawa Dorota Pudzianowska przypominała natomiast o gigantycznych kosztach społecznych spożywania alkoholu.

Po zakończeniu etapu wysłuchania strony społecznej podkomisja przejdzie do dalszych prac legislacyjnych. Poprawki do projektów ustaw można zgłaszać do 22 maja.