Szpital w Siedlcach przekroczył 500 operacji robotycznych

W chirurgii robotycznej dzięki pełnej kontroli nad kamerą oraz wielokrotnie powiększonemu obrazowi trójwymiarowemu oraz narzędziom o wielu stopniach swobody można wykonywać operacje w miejscach trudno dostępnych.

Rozmowa z dr. n.med. Piotrem Kanią, z-cą ordynatora Oddziału Urologii i Onkologii Urologicznej (kierownikiem Ośrodka Medycyny Małoinwazyjnej, Laparoskopowej i Robotycznej) Mazowieckiego Szpitala Wojewódzkiego im. Jana Pawła II w Siedlcach.

Robot Da Vinci pracuje w Waszym szpitalu od 2019 roku i przekroczonych zostało 500 operacji. Jakie są Pana doświadczenia związane z tą techniką robotyczną?

Urologią związaną z laparoskopią zajmuję się od ponad 20 lat. Robotyka to taka laparoskopia, w której zaawansowane narzędzia wprowadza się poprzez małe nacięcia na skórze i są one wprawiane w ruch przez system, którym kieruje lekarz operator.

Sama klasyczna laparoskopia jest o tyle trudniejsza, że wymaga dłuższej krzywej uczenia. Przez wiele lat rozwijałem swoje doświadczenie w laparoskopii dwuwymiarowej i trójwymiarowej, co przybliżało mnie do operacji robotowych. W robotyce dzięki pełnej kontroli nad kamerą bez konieczności korzystania z pomocy asystenta, głębi widzenia oraz wielokrotnie powiększonemu obrazowi trójwymiarowemu czy narzędziom o wielu stopniach swobody można wykonywać operacje jeszcze trudniejsze i bardziej skomplikowane z dostępu małoinwazyjnego. W latach 2016-2019  kilkukrotnie uczestniczyłem w stażach i szkoleniach w klinikach Charite i Vivantes w Berlinie, mogłem asystować w operacjach przy użyciu robota, ćwiczyć na symulatorze i poznać mistrzów w tej technice. Marzeniem moim i całego środowiska urologicznego było wówczas rozwijanie operacji robotowych w Polsce. Zwróciłem się wówczas do szefa siedleckiego szpitala, prezesa Marcina Kulickiego, czy moglibyśmy wziąć pod uwagę zakup tego typu technologii. I okazało się, że jest to możliwe mimo tego, że technika robotyczna nie była jeszcze refundowana w Polsce.

Już wówczas jako oddział urologii dysponowaliśmy szerokim doświadczeniem w laparoskopii urologicznej i uroonkologicznej. Organizowałem i prowadziłem w naszym szpitalu warsztaty szkoleniowe dla urologów w laparoskopii trójwymiarowej. To dawało gwarancje zarządowi szpitala, władzom województwa mazowieckiego i producentowi sprzętu, że robot, o którego się staramy, będzie dobrze i optymalnie wykorzystany.

Byliście pierwszym szpitalem publicznym na Mazowszu, który na wyposażenie dostał robota chirurgicznego. Jak to wpłynęło na funkcjonowanie placówki?

To było dla naszego ośrodka bardzo duże wydarzenie podnoszące jego możliwości zabiegowe oraz prestiż. Właściciel szpitala, zarząd i zaangażowani w projekt lekarze zdecydowali się na to pomimo braku gwarancji, że za operacje robotyczne pojawi się jakakolwiek refundacja. Dołączyliśmy wtedy do awangardowej grupy ośrodków w Polsce, które mogą oferować swoim pacjentom obsługę na tak wysokim, europejskim poziomie. Zapewne wpłynęło to również na kadrę, która rozpoczęła współpracę z naszym szpitalem. Profesor Jakub Radziszewski prowadzi zespół robotycznych operacji w chirurgii onkologicznej, a profesor Andrzej Nowakowski w ginekologii onkologicznej.

W trakcie stypendium Niemieckiego Towarzystwa Urologicznego (DGU) mogłem liczyć na wsparcie niemieckich kolegów na czele z prof. Ahmedem Maghelim z kliniki Vivantes, proktorem szkolącym w operacjach robotowych. Potem profesor na moje zaproszenie przyjechał do Siedlec. Uczestniczył również w szkoleniu i otwarciu wielu ośrodków robotycznych w naszym kraju.

Od 2020 roku sam jestem proktorem i trenuję nowych adeptów robotyki z ramienia firmy Synektik na terenie kraju. Wspierałem pracę i dzieliłem się doświadczeniem z ponad 10 zespołami robotycznymi w Polsce. Od początku 2023 roku takie szkolenia w naszym szpitalu mają jeszcze jeden niezwykły wymiar, ponieważ szkolący się lekarz może obserwować i współuczestniczyć w operacjach z perspektywy drugiej konsoli.

W naszym szpitalu odbywają się również warsztaty robotowe z chirurgii onkologicznej, które organizuje i prowadzi prof. Jakub Radziszewski. W całkiem nieodległych planach jest uruchomienie szkoleń i warsztatów w urologii robotycznej.

Na świecie operacje robotowe to już 25 lat doświadczeń. W Polsce środowisko urologiczne długo czekało na pojawienie się możliwości wykonywania tego typu operacji. 5-7 lat temu mogliśmy tylko rozmawiać o nich z kolegami z zagranicy, gdzie były one już powszechne. Teraz to się szybko zmienia. Jeśli dostępne są środki to sam zakup sprzętu jest dosyć prostą sprawą, jednak budowanie zaangażowanego zespołu, jego doświadczenia, świadomości wśród pacjentów, lekarzy kierujących do tego typu zabiegów, studentów kierunków lekarskich i adeptów specjalności zabiegowych to już proces na lata. Obecnie nadrabiamy zaległości.

Moim zdaniem oprócz wielkiego zaangażowania osób wprowadzających robotykę w Polsce to właśnie świadomość pacjentów, że są to operacje korzystniejsze dla nich, wpłynęła na zmiany w refundacji i możliwość zakupu sprzętu przez kolejne nowe ośrodki. Zastosowanie robotyki w nowych wskazaniach zależy od płatnika i takie oczekiwanie w środowisku pacjentów oraz lekarzy narasta.
Rozwijanie tej świadomości wśród pacjentów to jednak proces. Pacjenci bardzo szybko dochodzą do sprawności po operacjach robotycznych, ale jednak powinni pamiętać o zachowaniu ostrożności i skrupulatnie słuchać zaleceń lekarzy, bo wszystkie operacje, niezależnie od zastosowanej techniki są niebanalne dla organizmu.

Dziękuję za rozmowę.