AI a zdrowie psychiczne dzieci. Rzeczniczka Praw Dziecka apeluje o zmiany prawa

Rozwój AI i jego wpływ na dzieci i młodzież budzi coraz większe obawy ekspertów. Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak apeluje do Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Cyfryzacji o pilne działania legislacyjne chroniące młodych użytkowników sztucznej inteligencji. Chodzi m.in. o rosnące zjawisko tzw. sztucznej intymności i jego możliwe skutki dla zdrowia psychicznego dzieci.

Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak wystąpiła z pismem do Ministry Zdrowia oraz Ministra Cyfryzacji, w którym wezwała do pilnych działań legislacyjnych. Celem ma być ochrona dzieci i młodzieży w kontakcie ze sztuczną inteligencją, zwłaszcza AI konwersacyjną. RPD zadeklarowała pełne wsparcie Biura RPD na każdym etapie prac nad nowymi regulacjami.

W swoim wystąpieniu Monika Horna-Cieślak zwróciła uwagę, że młode osoby spędzają dziś co najmniej kilka godzin dziennie w środowiskach cyfrowych. Media społecznościowe i gry online stały się naturalnym miejscem kontaktów rówieśniczych. W tym samym czasie wiele dzieci doświadcza braku uwagi dorosłych, napiętych relacji rodzinnych, presji szkolnej i poczucia osamotnienia.

RPD wskazuje, że w takiej rzeczywistości część młodych ludzi zaczyna traktować sztuczną inteligencję jak kogoś, „kto zawsze jest i zawsze zrozumie”. Jak podkreśliła w piśmie: „coraz więcej traktuje AI jako kogoś, kto zawsze jest i zawsze ich zrozumie”.
Dotyczy to zwłaszcza chatbotów i wirtualnych asystentów reagujących empatycznym językiem i dostępnych bez przerwy.

Zdaniem Rzeczniczki Praw Dziecka, zjawisko to przybiera na sile również w Polsce. Zostało ono nazwane „sztuczną intymnością”, czyli poczuciem bliskości i więzi emocjonalnej tworzonej nie z człowiekiem, lecz z narzędziem AI. RPD powołuje się m.in. na reportaż TVN24 „Samotność 2.0” Katarzyny Lazzeri, który pokazuje skalę problemu.

Podkreśliła, że relacje paraspołeczne z AI mogą prowadzić do alienacji, osłabienia więzi rodzinnych oraz oddalenia się od rówieśników. Szczególne zagrożenie dotyczy zdrowia psychicznego dzieci, które mogą uznać sztuczną relację za bardziej bezpieczną i satysfakcjonującą niż realne kontakty.

RPD jednoznacznie wskazuje na konieczność działań legislacyjnych w obszarze kontaktu dzieci z AI. Według niej brak regulacji sprzyja wykorzystywaniu mechanizmów projektowanych „w celu utrzymania uwagi użytkownika (często komercyjnie)”. Apel do Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Cyfryzacji ma być początkiem systemowych zmian, które zabezpieczą najmłodszych przed długofalowymi konsekwencjami niekontrolowanego rozwoju technologii.