Czy lekarz może udzielać informacji o stanie zdrowia przez telefon? Prawniczka: „Telefon sam w sobie nie stanowi przeszkody”

Czy lekarz może przekazać informacje o stanie zdrowia przez telefon? W dobie teleporad i zdalnego kontaktu z pacjentami oraz ich rodzinami to jedno z najczęściej pojawiających się pytań. Jak wyjaśnia adw. Natalia Śledzińska z Kancelarii ETHICA, polskie przepisy nie zakazują przekazywania informacji medycznych telefonicznie. Kluczowe znaczenie mają jednak tajemnica lekarska, prawidłowa weryfikacja tożsamości rozmówcy oraz zachowanie poufności.

Kontakt telefoniczny z pacjentem lub jego rodziną od lat stanowi element codziennej praktyki medycznej. Coraz częściej pojawiają się jednak pytania o to, czy lekarz może w takiej formie przekazywać informacje dotyczące stanu zdrowia pacjenta, które należą do kategorii danych szczególnie chronionych.

Jak podkreśla adw. Natalia Śledzińska z Kancelarii ETHICA, punktem wyjścia jest obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej oraz ochrona danych medycznych, które są danymi wrażliwymi.

Autorka wyjaśnia, że zasady przekazywania informacji o stanie zdrowia regulują przede wszystkim ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Z przepisów wynika, że lekarz ma obowiązek udzielić informacji bezpośrednio pacjentowi albo jego przedstawicielowi ustawowemu. Informacja może zostać przekazana także innym osobom, jeżeli pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraził na to zgodę.

Autorka przypomina, że przepisy przewidują również sytuacje, w których informacje mogą zostać przekazane osobie bliskiej.

Dotyczy to przypadków, gdy pacjent nie ukończył 16. roku życia, jest nieprzytomny albo nie jest zdolny do zrozumienia znaczenia przekazywanych informacji. Do kręgu osób bliskich zaliczają się między innymi małżonek, krewny do drugiego stopnia, powinowaty do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciel ustawowy, osoba pozostająca we wspólnym pożyciu oraz osoba wskazana przez pacjenta.

Jednocześnie prawniczka zwraca uwagę na istotną lukę w przepisach. Szczegółowo określają one osoby uprawnione do uzyskania informacji, ale nie wskazują, w jaki sposób taka informacja ma zostać przekazana.

Jak pisze adw. Natalia Śledzińska:

Autorka podkreśla, że w praktyce kontakt telefoniczny często okazuje się jedynym sposobem przekazania rodzinie ważnych informacji dotyczących pacjenta.

Przypomina również, że ustawa o działalności leczniczej nakłada na podmioty udzielające stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych obowiązek niezwłocznego zawiadomienia osoby wskazanej przez pacjenta o pogorszeniu się jego stanu zdrowia. W praktyce bardzo często oznacza to właśnie kontakt telefoniczny.

Prawniczka jednoznacznie wskazuje, że obowiązujące przepisy nie zakazują przekazywania informacji medycznych przez telefon.

Jak wyjaśnia:

Zdaniem adw. Natalii Śledzińskiej najważniejszym obowiązkiem lekarza nie jest sam wybór kanału komunikacji, lecz upewnienie się, że rozmawia z osobą uprawnioną do uzyskania informacji.

Autorka podkreśla:

Oznacza to, że sama znajomość podstawowych danych pacjenta nie daje prawa do uzyskania informacji o jego stanie zdrowia.

Autorka wskazuje, że każdy podmiot leczniczy powinien posiadać procedury pozwalające ograniczyć ryzyko przekazania danych osobie nieuprawnionej.

Jak wyjaśnia, procedura może obejmować pytania kontrolne, weryfikację numeru telefonu, sprawdzenie upoważnienia w dokumentacji medycznej lub potwierdzenie tożsamości podczas wideorozmowy. Jednocześnie procedura nie powinna być nadmiernie skomplikowana.

Adw. Natalia Śledzińska podkreśla również:

Autorka zwraca uwagę, że podobne stanowisko prezentuje także Rzecznik Praw Pacjenta.

Jak podkreśla:

Jednocześnie wskazuje, że przy opracowywaniu procedur warto korzystać z wytycznych Rzecznika Praw Pacjenta oraz Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Zaznacza jednak, że nie są one źródłem prawa, lecz praktycznymi wskazówkami pomagającymi pogodzić prawo pacjenta do informacji z obowiązkiem ochrony danych osobowych.

Dobrą praktyką jest również odnotowanie w dokumentacji medycznej faktu przekazania informacji na odległość wraz z datą rozmowy, sposobem weryfikacji rozmówcy oraz zakresem udzielonych informacji.

Adw. Natalia Śledzińska wskazuje, że odmowa przekazania informacji jest uzasadniona przede wszystkim wtedy, gdy nie można wiarygodnie potwierdzić tożsamości rozmówcy, osoba dzwoniąca nie jest pacjentem ani osobą przez niego upoważnioną, istnieje podejrzenie próby wyłudzenia danych lub nie ma możliwości zapewnienia poufności rozmowy.

Jak podkreśla autorka:

Podsumowując swoje opracowanie, adw. Natalia Śledzińska podkreśla, że sam telefon nie stanowi bariery dla przekazania informacji o stanie zdrowia. Decydujące znaczenie mają uprawnienia rozmówcy, właściwa weryfikacja jego tożsamości oraz zachowanie poufności.

Jak podsumowuje: