„Pacjent nie potrzebuje ochrony przed informacją” – apel o realne prawo do informacji o lekach i ich dostępności

Czy brak informacji o cenie leku może zagrozić zdrowiu, a nawet przerwaniu leczenia? Organizacje pacjenckie i społeczne ostrzegają, że dla wielu Polaków apteki są nie tylko miejscem zakupu leków, ale jedynym źródłem rzetelnej wiedzy o lekach i usługach zdrowotnych. Tymczasem Ministerstwo Zdrowia przygotowuje nowelizację Prawa farmaceutycznego, która zezwoli aptekom na ograniczoną reklamę, ale nie pozwoli im informować pacjentów o tym, gdzie lek jest tańszy, porównywać ofert czy przekazywać pełnych danych o dostępności produktów. Brak takich informacji realnie utrudnia racjonalne decyzje pacjentów i kontynuację terapii, dlatego sygnatariusze apelują o jasne przepisy gwarantujące prawdziwe prawo do informacji o lekach.

Przypomnijmy, że obecnie Ministerstwo Zdrowia pracuje nad nowelizacją Prawa farmaceutycznego, która pozwoli aptekom na ograniczoną reklamę. Jednak projekt nie oznacza pełnej swobody – aptekarze nie będą mogli informować pacjentów, że ich lek jest tańszy niż w konkurencyjnej aptece, kierować reklam do dzieci, stosować ofert łączonych ani wprowadzać w błąd lub straszyć pacjentów.

Zakazana będzie także reklama porównawcza, czyli zestawianie cen leków między aptekami. W praktyce oznacza to, że wielu pacjentów nadal nie ma pełnego dostępu do podstawowych informacji o dostępności i kosztach leków, co utrudnia racjonalne decyzje i kontynuację terapii.

Szeroka koalicja organizacji pacjenckich i społecznych wystosowała apel do Minister Zdrowia, w którym domaga się zagwarantowania realnego prawa do informacji o lekach. W centrum postulatu znajdują się kwestie cen leków, ich dostępności oraz narzędzi umożliwiających obniżanie kosztów leczenia.

Autorzy apelu wyraźnie podkreślają znaczenie dostępu do wiedzy dla bezpieczeństwa zdrowotnego. W ich stanowisku czytamy, że dostęp do rzetelnych danych nie jest dodatkiem do systemu ochrony zdrowia, lecz jego fundamentem. Jak zaznaczają,

Jednym z kluczowych problemów ujętych w apelu są rosnące koszty leczenia ponoszone bezpośrednio przez pacjentów. W Polsce znaczna część wydatków na leki pokrywana jest z własnej kieszeni, co sprawia, że cena produktu staje się czynnikiem decydującym o realizacji terapii.

Organizacje tłumaczą, że różnice cen między aptekami są naturalne w gospodarce wolnorynkowej, jednak brak dostępu do informacji o tych różnicach może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. W ich ocenie możliwość porównywania cen leków to nie przywilej, lecz konieczność. Podkreślają, że dla wielu pacjentów, zwłaszcza przy wielolekowości (polipragmazji), wybór tańszej apteki decyduje o tym, czy leczenie będzie kontynuowane.

W apelu wybrzmiewa jednoznaczne ostrzeżenie:

Organizacje pacjenckie i społeczne w apelu zwracają uwagę, że apteki nie są jedynie punktami sprzedaży leków, lecz ważnym ogniwem systemu ochrony zdrowia. Szczególnie w mniejszych miejscowościach stanowią często pierwsze i najłatwiej dostępne źródło wiedzy medycznej.

W tym kontekście ograniczenia w komunikacji aptek z pacjentami są postrzegane jako zagrożenie dla realizacji prawa do informacji. Organizacje podkreślają, że brak możliwości informowania o usługach takich jak przeglądy lekowe czy szczepienia bezpośrednio wpływa na zdrowie publiczne.

Ich stanowisko jest jednoznaczne:

Szczególną uwagę poświęcono grupom najbardziej narażonym na skutki ograniczeń informacyjnych, czyli seniorom oraz osobom niesamodzielnym. Dla nich możliwość fizycznego porównywania ofert aptek jest często ograniczona.

W apelu podkreślono, że to właśnie dostęp do informacji – w tym narzędzi cyfrowych i porównywarek cen leków – może decydować o kontynuacji leczenia. Autorzy wskazują, że brak takich możliwości prowadzi do realnego wykluczenia.

W mocnym sformułowaniu zaznaczają:

Organizacje domagają się wprowadzenia jasnych i przewidywalnych przepisów, które umożliwią aptekom przekazywanie informacji kluczowych z punktu widzenia pacjenta. Chodzi przede wszystkim o ceny leków i wyrobów medycznych, ich dostępność, godziny pracy aptek oraz możliwość realizacji recept i zleceń.

Równie istotne jest informowanie o usługach opieki farmaceutycznej, takich jak przeglądy lekowe, szczepienia czy wsparcie w prawidłowym ordynowaniu leków. Organizacje podkreślają, że są to działania wspierające zdrowie publiczne i poprawiające efektywność leczenia.

W debacie wokół prawa do informacji o lekach pojawia się także kwestia rabatów i programów zniżkowych. Organizacje pacjenckie wyraźnie sprzeciwiają się traktowaniu ich jako formy nieetycznego marketingu.

W swoim stanowisku zaznaczają konieczność rozróżnienia między agresywną promocją a działaniami, które realnie wspierają pacjentów. Podkreślają, że przejrzyste rabaty oraz programy takie jak Karta Dużej Rodziny czy Ogólnopolska Karta Seniora obniżają koszty terapii i wspierają jej ciągłość.

Ich zdaniem takie rozwiązania „powinny być traktowane jako narzędzia wsparcia pacjenta, a nie zagrożenie”.

Apel został podpisany przez liczne organizacje reprezentujące pacjentów, seniorów oraz osoby przewlekle chore. Wśród nich znajdują się m.in. Federacja Pacjentów Polskich, Polski Związek Emerytów i Rencistów czy Polskie Stowarzyszenie Diabetyków.

Sygnatariusze podkreślają, że inicjatywa ma charakter otwarty i zapraszają kolejne podmioty do jej poparcia. W ich ocenie im szersze wsparcie społeczne, tym większa szansa na wprowadzenie zmian.

Jak zaznaczają na zakończenie,

Źródło: KOALICJA NA POMOC NIESAMODZIELNYM/MH