Otyłość to choroba: ‘Jedz mniej, ruszaj się więcej’ to działanie przeciwskuteczne” – kluczowe wnioski z Komisji Zdrowia

Otyłość w Polsce przestała być tematem marginalnym. Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia 25 lutego 2026 roku wybrzmiało jednoznacznie: to nie jest kwestia estetyki ani „stylu życia”, lecz przewlekła choroba o dramatycznych konsekwencjach zdrowotnych, społecznych i ekonomicznych. Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, eksperci kliniczni, przedstawiciele organizacji pacjenckich i parlamentarzyści mówili o systemowych zaniedbaniach, stygmatyzacji chorych oraz konieczności pilnych decyzji dotyczących kompleksowej opieki i refundacji leczenia. Wiceminister Kęcka musiała się też zmierzyć z ostrą krytyką ze strony posłów, którzy żądali konkretów i deklaracji w sprawie systemowych rozwiązań problemu otyłości.

Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia rozpatrzono informację Ministra Zdrowia na temat profilaktyki, diagnostyki i leczenia otyłości w Polsce.

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka przedstawiła skalę problemu, nie pozostawiając złudzeń.

Dane są alarmujące.

Ministerstwo Zdrowia wskazało, że fundamentem walki z otyłością jest profilaktyka i wczesne wykrywanie. W 2025 roku wykonano ponad 1,2 mln bilansów zdrowia osób dorosłych w ramach programu „Moje Zdrowie”. W podstawowej opiece zdrowotnej zarejestrowano ponad 300 tys. pacjentów z rozpoznaniem otyłości.

Wiceminister Kęcka zaznaczyła, że rozwija się opieka koordynowana: 

Jednocześnie przyznała, że skala problemu wymaga dalszych działań systemowych, w tym wzmocnienia Narodowego Programu Zdrowia po 2027 roku oraz prac Zespołu Roboczego ds. Otyłości powołanego przez Radę do Spraw Zdrowia Publicznego.

Szczególne miejsce w debacie zajęło leczenie otyłości olbrzymiej i pilotażowy program KOS-BAR, czyli Kompleksowej Opieki Specjalistycznej nad Pacjentem Leczonym Bariatrycznie.

Do programu włączono 9616 pacjentów, a jego budżet przekroczył 201 mln zł. Model obejmuje diagnostykę, leczenie zabiegowe, rehabilitację i roczne monitorowanie. Ministerstwo zapowiedziało wprowadzenie świadczenia do koszyka świadczeń gwarantowanych.

Przedstawicielka MZ poinformowała, że rozporządzenie ma wejść w życie w drugiej połowie 2026 roku. Zmiany obejmą trzy obszary: leczenie szpitalne, AOS oraz rehabilitację.

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych tematów była refundacja farmakoterapii otyłości. Wiceminister Katarzyna Kęcka wskazała, że obecne przepisy nie pozwalają na refundację terapii możliwych do zastąpienia zmianą stylu życia.

Podkreśliła jednak:

Prof. Mariusz Wyleżoł, chirurg bariatra i prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, ostro skrytykował takie podejście.

Ekspert wyjaśnił biologiczne mechanizmy choroby:

Ewa Godlewska, prezes Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości, mówiła o dramatycznej sytuacji społecznej pacjentów:

Przytoczyła wstrząsające dane:

Posłanka Marcelina Zawisza odwołała się do raportu „Nie myślała Pani o schudnięciu”. Cytowała relacje pacjentów:

Podkreśliła, że takie doświadczenia powodują utratę zaufania do systemu ochrony zdrowia i rezygnację z leczenia.

W debacie wielokrotnie powracał temat braku jasnej ścieżki pacjenta. Ewa Godlewska wskazała:

Mówiono także o barierach infrastrukturalnych. Brakuje łóżek o odpowiedniej nośności, karetek bariatrycznych, szerokich tomografów, foteli ginekologicznych oraz wag, które pozwalają właściwie dobrać dawki leków.

Wiceminister Kęcka zapewniła, że trwają prace nad przeprojektowaniem POZ i zmianami rozporządzeń, które mają wejść w życie od lipca 2026 roku.

Senator Agnieszka Gorgoń-Komor podkreśliła:

Zwróciła uwagę na dane Narodowego Instytutu Pediatrii:

Poseł Joanna Mucha przypomniała znaczenie edukacji fizycznej i wczesnej interwencji:

Posłanka zwróciła uwagę, że potrzebna jest edukacja już w dzieciństwie, wsparcie aktywności fizycznej oraz systemowe programy profilaktyczne, które ułatwiają lekarzom wczesną diagnozę i interwencję. Mucha zaznacza również, że działania polityki żywieniowej i dostęp do skutecznych leków wspierających leczenie otyłości są niezbędne dla skutecznej kontroli epidemii nadwagi.

Z kolei posłanka Joanna Wicha (Lewica) zwróciła uwagę na aspekty infrastrukturalne i bezpieczeństwo pacjentów:

Wypowiedź posłanki Wichy pokazuje, że otyłość stawia wyzwania nie tylko w sferze medycznej i edukacyjnej, ale także w zakresie infrastruktury placówek medycznych. Bez zapewnienia odpowiedniego sprzętu i dostępności badań, leczenie i diagnostyka pacjentów z nadwagą stają się utrudnione, co dodatkowo pogłębia nierówności w systemie opieki zdrowotnej.

Poseł Marek Hoc apelował o wprowadzenie obowiązkowego przedmiotu edukacja zdrowotna w szkołach, wskazując, że bez systemowej edukacji profilaktyka otyłości nie przyniesie trwałych efektów.

Marta Pawłowska z Partnerstwa na rzecz Profilaktyki i Leczenia Otyłości "Stop Otyłości" podsumowała debatę słowami:

Komisja Zdrowia pokazała, że leczenie otyłości w Polsce wymaga nie tylko decyzji refundacyjnych, ale zmiany myślenia: od obwiniania pacjenta do uznania choroby otyłościowej za jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego XXI wieku.