Nowe przepisy UE dla produktów do kontaktu z wodą pitną. Co zmieni się od 2027 roku?

Od 1 stycznia 2027 r. w Unii Europejskiej zacznie obowiązywać jednolity system oceny materiałów i produktów do kontaktu z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Nowe zasady wynikają z rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/370, które uzupełnia dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184. W Polsce ważną rolę w systemie nadal będzie odgrywał Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB, który wydaje atest higieniczny potwierdzający bezpieczeństwo zdrowotne produktów.

Unia Europejska wprowadza nowe regulacje dotyczące materiałów i produktów mających kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Zmiany wynikają z rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/370 z 23 stycznia 2024 r., które uzupełnia dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184.

Celem nowych przepisów jest wprowadzenie jednolitego systemu oceny zgodności produktów w całej Unii Europejskiej. Dzięki temu materiały stosowane w instalacjach wodnych – takie jak rury, armatura czy elementy instalacji – mają spełniać wspólne standardy bezpieczeństwa zdrowotnego.

Zgodnie z przepisami art. 11 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2024/370, nowy system oceny materiałów i produktów do kontaktu z wodą ma zostać wdrożony od 1 stycznia 2027 r.

Oznacza to wprowadzenie wspólnych zasad dotyczących:

- procedur oceny zgodności produktów,

- wyznaczania jednostek oceniających zgodność,

- kontroli materiałów używanych w instalacjach wody pitnej.

Celem tych regulacji jest zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego oraz zapewnienie, że materiały mające kontakt z wodą pitną nie wpływają negatywnie na jej jakość.

Komisja Europejska przewidziała okres przejściowy, który ma ułatwić dostosowanie się do nowych regulacji. Dotyczy on produktów, które zostały już ocenione zgodnie z obowiązującymi wcześniej przepisami krajowymi.

Jak wskazano w komunikacie, okres ten będzie dotyczył wyłącznie produktów:

Oznacza to, że produkty posiadające ważne krajowe certyfikaty będą mogły nadal funkcjonować na rynku przez określony czas.

Choć dyrektywa nie została jeszcze formalnie w pełni wdrożona do polskiego prawa, w Polsce od wielu lat funkcjonuje krajowy system oceny higienicznej materiałów i produktów mających kontakt z wodą.

System ten opiera się między innymi na normach europejskich. Jego końcowym etapem jest wydanie atestu higienicznego, który potwierdza, że dany materiał lub produkt spełnia wymagania bezpieczeństwa zdrowotnego.

W Polsce jedyną instytucją upoważnioną przez Ministerstwo Zdrowia do wydawania takich dokumentów jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny – Państwowy Instytut Badawczy (NIZP PZH-PIB). Instytut odpowiada za ocenę materiałów i produktów stosowanych w instalacjach wodnych oraz za potwierdzenie ich bezpieczeństwa zdrowotnego.

Minister Zdrowia potwierdził, że atest higieniczny wydawany przez NIZP PZH-PIB stanowi „krajowe świadectwo zgodności” w rozumieniu art. 11 rozporządzenia.

Produkty, które uzyskały atest higieniczny do 31 grudnia 2026 r., będą mogły być nadal stosowane na rynku w okresie przejściowym.

Ich funkcjonowanie będzie możliwe:

- do końca ważności atestu,

- z możliwością jego przedłużenia zgodnie z zasadami NIZP PZH-PIB.

Jednocześnie maksymalny czas obowiązywania tych rozwiązań przejściowych został określony do 31 grudnia 2032 r.

Materiały używane w instalacjach wodnych mogą mieć bezpośredni wpływ na jakość wody pitnej. Dlatego kontrola ich bezpieczeństwa jest jednym z kluczowych elementów ochrony zdrowia publicznego.

Wprowadzenie jednolitego systemu oceny w całej Unii Europejskiej ma zapewnić wyższy poziom bezpieczeństwa i większą przejrzystość zasad dopuszczania produktów do stosowania w instalacjach wodnych.