Raport UN-Water: Bezpieczna woda pitna i higiena wciąż niedostępna dla miliardów ludzi

Według raportu UN-Water 2026 globalne systemy WASH, czyli zaopatrzenia w wodę, sanitację i higienę, wymagają pilnego wzmocnienia, aby chronić zdrowie i przyspieszyć realizację Celu Zrównoważonego Rozwoju nr 6. Ponad 2 miliardy ludzi nie ma dostępu do bezpiecznie zarządzanej wody pitnej, a 3,4 miliarda nie korzysta z odpowiednich warunków sanitarnych.

Raport „Stan systemów zaopatrzenia w wodę pitną, sanitację i higienę: Globalna aktualizacja 2025” UN-Water został przygotowany przez WHO i UNICEF i obejmuje dane z 105 krajów oraz 21 partnerów rozwojowych. Dr Alvaro Lario, przewodniczący UN-Water, podkreśla:

Wiele krajów ma plany i polityki WASH, ale wdrażanie jest ograniczone przez fragmentację instytucji, braki kadrowe i niewystarczające finansowanie. Mniej niż 13% krajów zgłosiło wystarczające zasoby finansowe i ludzkie, a 64% wskazało nakładające się obowiązki w instytucjach rządowych.

Według danych WHO/UNICEF (JMP):

2,1 miliarda ludzi nie ma dostępu do bezpiecznie zarządzanej wody pitnej,

3,4 miliarda nie ma dostępu do bezpiecznie zarządzanych warunków sanitarnych,

1,7 miliarda nie korzysta z podstawowych usług higienicznych.

Raport podkreśla, że niedobory te mają poważne konsekwencje zdrowotne - w 2019 r. 1,4 mln osób zmarło z przyczyn związanych z zanieczyszczoną wodą i złymi warunkami sanitarnymi, a w 2024 r. odnotowano ponad 560 000 przypadków cholery i 6 tys. zgonów w 60 krajach.

Raport wskazuje, że luka finansowa w 20 badanych krajach wynosi średnio 46% w stosunku do potrzeb WASH. Mniej niż połowa krajów publikuje publicznie raporty o jakości wody pitnej, a jedynie jedna piąta prowadzi nadzór z wymaganą częstotliwością. Choć 80% krajów uwzględnia zagrożenia klimatyczne w politykach WASH, tylko 20% dysponuje środkami na działania wspierające najbardziej narażone grupy społeczne.

Cecilia Scharp, Dyrektor ds. Globalnej Praktyki Wody, Sanitacji i Higieny w UNICEF, podkreśla: „Nowe ustalenia GLAAS podkreślają, jak przyspieszenie postępów w realizacji Celu Zrównoważonego Rozwoju nr 6 zależy od silniejszych systemów i sektorów WAS, w tym finansowania, polityki, zarządzania, potencjału i danych”.

Raport opublikowano podczas spotkania przygotowawczego przed Konferencją ONZ w sprawie Wody 2026, która odbędzie się w grudniu w Dakarze, Senegal, a jego celem jest wskazanie konkretnych działań dla poprawy odporności i dostępności systemów WASH na całym świecie.