PIG-PIB: Zmiany w klasyfikacji jakości wód podziemnych - wykrywanie zanieczyszczeń antropogenicznych, farmaceutyki, PFAS. Stan wód podziemnych w Polsce. Ocena jakości wód podziemnych - eksperci i zasoby wodne na Ziemi. Działalność PIG - PIB w zakresie ochrony środowiska. (SEO)

Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy ostrzega, że tzw. wieczne chemikalia, czyli substancje wywołujące m.in. nowotwory i choroby tarczycy są coraz częściej wykrywane w wodach.

Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy (PIG-PIB) zwrócił uwagę w komentarzu dla PAP, że zmiany w klasyfikacji jakości wód podziemnych, powierzchniowych i pitnych w ostatnich latach, wskazują, że podczas badań większy nacisk kładziony jest na wykrywanie syntetycznych zanieczyszczeń antropogenicznych, takich jak farmaceutyki, związki per- i polyfluoroalkilowe (PFAS). PFAS to powszechnie stosowane substancje chemiczne, które kumulują się w organizmie człowieka oraz w środowisku. Są określane mianem "wiecznych chemikaliów". Mogą wywoływać m.in. nowotwory, choroby tarczycy, problemy z płodnością.

Instytut zaznaczył, że farmaceutyki, związki per- i polyfluoroalkilowe są "coraz częściej" wykrywane w wodach. Uwzględnienie nowych związków w ocenie wód może odmienić aktualny pogląd o stanie wód - stwierdził PIG -PIB. Eksperci PIG wskazali, że w Polsce woda pitna dystrybuowana wodociągami według danych GUS w ok. 73 proc. pochodzi z wód podziemnych. Udokumentowane dla kraju zasoby dyspozycyjne wód podziemnych, wynoszą ok. 34 mln m sześc./dobę" - dodali.

Instytut poinformował, że ocenę stanu wód podziemnych przeprowadza się na podstawie wyników monitoringu stanu chemicznego i jest to wykonywane cyklicznie, co 3 lub 6 lat.

PIG-PIB zastrzegł jednak, że nie zawsze woda podziemna niezmieniona antropogenicznie jest zdatna do picia w sposób bezpośredni. Wyjaśnił, że "często" woda podziemna jest naturalnie wzbogacona w związki mineralne, np. żelazo, mangan, jon amonowy, związki organiczne, które w sposób naturalny występują w stężeniach przewyższających normy wód pitnych.

Jakość wody jest w dużej mierze oceną opartą na ograniczonej liście wskaźników indykatywnych. Dobór wskaźników jest kluczowy w ocenie jakości wód.

Eksperci instytutu zwrócili uwagę, że wody podziemne stanowią największy zasób dostępnych wód słodkich na Ziemi. "Łącznie zasoby wodne na Ziemi szacuje się na ok. 1 386 mld km sześc., z czego 97 proc. jest zgromadzone w oceanach i morzach (wody słone). Z pozostałych 3 proc. zasobów wodnych naszej planety 68,3 proc. jest uwięzione w lodowcach i pokrywie lodowej, 31,4 proc. stanowią wody podziemne, zaś wody powierzchniowe 0,3 proc.

Zgodnie z ustawą „Prawo geologiczne i górnicze” PIG-PIB wypełnia zadania państwowej służby geologicznej. Zadania służby określa m.in. ustawa "Prawo wodne". Nadzór nad instytutem pełni Minister Klimatu i Środowiska. Jednym z filarów działalności PIG - PIB jest "środowisko". Obejmuje on działania wspierające zrównoważony rozwoju. Prowadzone przez instytut w tym zakresie badania dotyczą ocenę stanu środowiska, rozpoznawania i monitorowania zagrożeń geologicznych i antropogenicznych, wspierania adaptacji do zmian klimatu, a także zapewniania bezpieczeństwa realizacji inwestycji strategicznych. (PAP)

Anna Bytniewska, oprac. EB