Krajowy Plan Transformacji opublikowany

Minister zdrowia opublikował Krajowy Plan Transformacji, który ma obowiązywać od 1 stycznia 2022 r. do końca 2026 r. Wskazano m.in. działania, które mają doprowadzić do odwrócenia piramidy świadczeń. Mowa jest też o "racjonalizacji" liczby łóżek szpitalnych. Co jeszcze przewiduje?

Niedawna nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wprowadziła obowiązek sporządzenia krajowego oraz wojewódzkich planów transformacji, uwzględniających rekomendowane kierunki działań wskazane w mapie potrzeb zdrowotnych oraz wynikające z innych dokumentów strategicznych w ochronie zdrowia. 

"Konieczność opracowania planu transformacji na poziomie ogólnopolskim wynika z faktu, że podejmowanie działań w części obszarów możliwe jest wyłącznie na poziomie krajowym" - wyjaśna MZ. Dotyczy to przykładowo koordynowania procesu kształcenia kadr medycznych oraz usieciowienia świadczeń zdrowotnych.

KPT jest więc dokumentem wdrożeniowym, który określa konkretne działania jakie należy podjąć, aby zapewnić dostęp do wysokiej jakości usług zdrowotnych. Działania te wynikają zaś z rekomendacji zawartych m.in. w mapach potrzeb zdrowotnych, jako dokumentów o charakterze diagnostycznym, zawierających informacje o dostępności do świadczeń w całym kraju oraz diagnozę systemu ochrony zdrowia. 

Nieubłagana demografia

Jak wynika z analiz i statysty, społeczeństwo starzeje się. W związku z tym w KPT rekomenduje się rozwój dziedzin związanych z geriatrią, opieką długoterminową oraz szeroko rozumianą opieką zdrowotną dedykowaną seniorom czy osobom potrzebującym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.

"Zmiany te powinny być ukierunkowane na organizację świadczeń na poziomie lokalnym, jak najbliżej pacjenta"- czytamy w dokumencie.

Profilaktyka do poprawy

Jednym z istotnych działań z zakresu zdrowia publicznego wskazanym w KPT są działania profilaktyki zdrowotnej.

Wśród działań na poziomie ponadregionalnym wskazano m.in. "Wzmocnienie rozwoju działań badawczych i projektowanie nowych rozwiązań w zakresie zdrowia publicznego, w szczególności w zakresie zmiany nawyków i postaw zdrowotnych Polaków".  Oczekiwane rezultaty to realizowanie nowatorskich i wysokiej jakości działań z zakresu zdrowia publicznego.

Edukacja od najmłodszych lat

Kolejne działanie to "opracowanie pilotażu i wdrożenie modelu edukacji zdrowotnej w szkołach i przedszkolach, np. przez wprowadzenie cyklicznych spotkań edukacyjnych dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych w zakresie promocji zdrowego stylu życia. Podmioty odpowiedzialne za wdrożenie działania to MZ i MEiN, NIO-PIB, a planowany okres, w którym działanie będzie realizowane to rok szkolny 2023/2024. Do końca 2022 r. mają zaś zostać wypracowane materiały.

Inne działania to kampanie społeczne skierowane do mężczyzn, przełamujące bariery przed aktywnym korzystaniem z opieki zdrowotnej, kampanie do ogółu społeczeństwa, zachęcające do poddawania się badaniom, wsparcie działań prowadzących do ograniczania dostępności ekonomicznej wyrobów tytoniowych i powiązanych poprzez wzrost akcyzy.

POZ

W zakresie podstawowej opieki zdrowotnej jako najważniejsze potrzeby wskazano m.in. wdrożenie proaktywnej opieki nad pacjentami w ramach POZ oraz opracowanie motywacyjnego systemu udzielania świadczeń POZ, aby zwiększyć częstotliwość zlecania badań diagnostycznych przez lekarza POZ, poszerzenie diagnostyki na poziomie POZ i odciążenie AOS oraz lecznictwa szpitalnego z hospitalizacji diagnostycznych, możliwych do realizacji w trybie ambulatoryjnym odpowiednim z dostosowaniem sposobu ich finansowania.

MZ podrkeśla też potrzebę wzmocnienia roli Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej, aby odciążyć SOR-y z przypadków niewymagających ratowania zdrowia i życia, czy lepszą współpracę POZ z AOS i lecznictwem szpitalnym, NiŚOZ, medycyną pracy oraz elektronicznej wymiany dokumentacji medycznej, informacji o stanie zdrowia pacjenta i jego potrzebach w związku z leczeniem specjalistycznym i hospitalizacją lub badaniami na potrzeby pracodawcy oraz w zakresie w zakresie rehabilitacji i opieki długoterminowej. 

Uświadamianie istnienia NIŚOZ przy pomocy kampanii społecznych.

AOS

MZ w KPT podkreślił niewystarczające wykorzystanie AOS w strukturze świadczeń i problemy z dostępem do specjalistów.

Jako wyzwania wskazano: zapewnienie systemu finansowania świadczenia motywującego do wykonywania w AOS większej liczby świadczeń, które nie wymagają hospitalizacji, a stanowią często podstawę skierowania na leczenie szpitalne (dotyczy to w szczególności pogłębionej diagnostyki i mniej skomplikowanych zabiegów), zapewnienie większej koordynacji między POZ i AOS w zakresie opieki nad pacjentami z chorobami przewlekłymi (w tym przez wprowadzenie elektronicznej dokumentacji medycznej), zapewnienie większego dostępu do poradni m.in. przez rozwijanie narzędzi ułatwiających zapisywanie i wypisywanie pacjentów z kolejek oraz wprowadzenie rozwiązań motywujących pacjentów do informowania przychodni o odwoływaniu wizyt. 4. Zapewnienie szybkiej, specjalistycznej, nocnej pomocy lekarskiej.

Leczenie szpitalne

"Poziom możliwych do uniknięcia hospitalizacji w przypadku schorzeń, które można leczyć w warunkach ambulatoryjnych, należy do najwyższych w Europie i ukazuje braki w świadczeniu POZ" - ocenia MZ. Jak dodaje, Polska ma jeden z najwyższych w Europie wskaźników liczby łóżek szpitalnych przypadających na 100 tys. mieszkańców, a dodatkowo istotnym problemem jest kwestia ich niskiego obłożenia w większości obszarów kraju.

Najważniejsze potrzeby to zwiększenie dostępności badań diagnostycznych w warunkach ambulatoryjnych  (np. adekwatna wycena świadczeń, wskaźniki jakościowe), aby zmniejszyć liczbę nieuzasadnionych hospitalizacji.

"Zracjonalizować" liczbę łóżek

"Wraz ze wzrostem liczby pacjentów leczonych w AOS nastąpi spadek obłożenia łóżek na oddziałach szpitalnych, należy zatem zracjonalizować liczbę łóżek na oddziałach szpitalnych lub przekształcić je zgodnie z prognozami demograficznymi w łóżka opieki długoterminowej" - czytamy w dokumencie. 

Konieczny jest też - według MZ - dalszy proces centralizacji oraz koncentracji świadczeń w ośrodkach o odpowiednim zapleczu i doświadczeniu dla chorób rzadkich oraz innych chorób wymagających skomplikowanego oraz kompleksowego leczenia. Jednocześnie - jak czytamy - należy rozwijać formy planowe i jednodniowe w celu zabezpieczenia populacji w świadczenia zabiegowe przy jednoczesnej optymalizacji kosztów.

MZ zwraca też uwagę na potrzebę "szerszego wykorzystania wskaźników jakości udzielanych świadczeń, m.in. przez wzmocnienie roli akredytacji w ochronie zdrowia przy zapewnieniu aktualizacji jej standardów, wdrożenie systemu zgłaszania zdarzeń niepożądanych nieopartego na winie, a także nadanie większej wagi wskaźnikowi jakościowemu w algorytmie obliczającym kwoty umów, a w konsekwencji zwiększenie roli płacenia za jakość świadczeń".

Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień

Jako najważniejsze potrzeby zdrowotne i wyzwania w tym obszarze MZ wskazał dysproporcje udzielanych świadczeń w ramach leczenia stacjonarnego w porównaniu z ambulatoryjnym i pośrednim (wyższe koszty finansowania pierwszych wymienionych) oraz utrudniony dostęp do kompleksowości i koordynacji opieki.

"Wymagane są działania w zakresie rozwoju środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej gwarantującego dobrze skoordynowaną psychiatryczną opiekę zdrowotną blisko miejsca zamieszkania" - diagnozuje MZ.

Z kolei w przypadku leczenia dzieci i młodzieży potrzebne jest uwzględnienie w opiece terapii środowiskowej i koordynacja opieki ze środowiskiem szkolnym i rodzinnym. Jako wyzwanie wskazano niewystarczającą liczba lekarzy psychiatrów.

Rehabilitacja medyczna

Jak zauważa MZ, już obecnie popyt na świadczenia rehabilitacyjne przewyższa podaż i powoduje długi czas oczekiwania. Resort proponuje więc m.in. nową organizację systemu rehabilitacji leczniczej, w tym weryfikacja wyceny poszczególnych świadczeń zdrowotnych, prace nad wyodrębnieniem podstawowej opieki fizjoterapeutycznej, w tym wczesnodziecięcej oraz dla osób starszych, a także rozwój koordynowanej opieki pozabiegowej i pocovidowej.

Opieka długoterminowa

Tu resort zdrowia ocenia, że należy zwiększyć udział formalnej środowiskowej opieki długoterminowej blisko miejsca zamieszkania pacjenta względem opieki instytucjonalnej przez wzrost liczby świadczeń udzielanych w warunkach domowych lub dziennych, w szczególności w województwach o niskim udziale tych form opieki na tle kraju. Resort planuje też wyrównanie różnic w dostępnie do opieki długoterminowej między województwami oraz stworzenie form wsparcia i pomocy dla opiekunów nieformalnych (w przeważającej liczbie kobiet) osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, pozwalających ograniczać negatywny wpływ sprawowanej opieki przez opiekunów na ich stan zdrowia i jakość życia związaną ze zdrowiem.

Kadry

W dokumencie poświęcono też dział na "kadry" wskazując na spadającą liczbę lekarzy  oraz pielęgniarek i położnych w systemie publicznym.

Według MZ,  najważniejsze potrzeby to podjęcie aktywnej i zdecydowanej polityki w celu zwiększenia liczby pracujących pielęgniarek i położnych, w szczególności zwiększenie liczby osób studiujących pielęgniarstwo oraz podjęcie działań mających na celu powrót do wykonywania zawodu pielęgniarki osób, które zrezygnowały z jego wykonywania przed przejściem na emeryturę. Druga z potrzeb to "zwiększenie wykorzystywania akredytowanych miejsc specjalizacyjnych dla lekarzy, w szczególności w wybranych dziedzinach medycyny".

Minister zdrowia ma co roku publikować do końca kwietnia informację z realizacji KPT w poprzednim roku. Informacja ta ma zawierać dane o osiągniętych w danym roku wskaźnikach realizacji poszczególnych działań koordynowanych na poziomie ponadregionalnym.

Źródło: MZ

Polecamy także: