Kacperczyk o diagnostyce, Zandbergu i 6 mld zł za szczepionki Pfizer Polska: „Straszenie śmiercią jest nieetyczne”

6 miliardów złotych za nieodebrane szczepionki, miliony dawek do utylizacji i narastający spór o dostęp do diagnostyki. Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk w ostrych słowach podczas rozmowy w RMF FM odpowiada na zarzuty polityków z Lewicy, w tym Adriana Zandberga, i uspokaja pacjentów: „Straszenie śmiercią jest nieetyczne. Nie ma sytuacji, że ktoś umiera przez cięcia”. Czy zmiany w systemie naprawdę wpłyną na kolejki i leczenie? W tle są ogromne pieniądze, napięcia w ochronie zdrowia i decyzje, które mogą zaważyć na przyszłości całego systemu.

Jednym z najostrzejszych wątków niedawnej rozmowy dla RMF FM była reakcja wiceminister zdrowia Katarzyny Kacperczyk na wypowiedź Adriana Zandberga z Lewicy, który ostrzegał w social mediach, że ograniczenia w diagnostyce mogą prowadzić do śmierci pacjentów. Wiceminister nie tylko odrzuciła tę tezę, ale określiła ją jako nieetyczną i niebezpieczną społecznie.

W swoim stanowisku podkreśliła, że system ochrony zdrowia jest stale monitorowany, a takie wypowiedzi mogą wywoływać nieuzasadniony lęk społeczny. W mocnym, jednoznacznym komentarzu powiedziała:

Wiceminister zaznaczyła również, że Narodowy Fundusz Zdrowia pełni funkcję bieżącego nadzoru nad systemem i reaguje na potencjalne niedobory finansowania. W jej ocenie narracja o „umieraniu przez cięcia” jest nie tylko niepoparta danymi, ale także „wysoce nieetyczna”, szczególnie w kontekście wrażliwości społecznej.

Jednym z najważniejszych tematów rozmowy była sprawa wyroku sądu w Brukseli dotyczącego szczepionek przeciw COVID-19. Polska ma zapłacić ponad 6 miliardów złotych firmie Pfizer za nieodebrane dawki oraz odebrać w ciągu trzech lat aż 64 miliony szczepionek.

Kacperczyk nie ukrywała skali problemu i jego konsekwencji:

Wyjaśniając, dlaczego preparaty są dziś uznawane za nieprzydatne, wskazała na niski poziom wyszczepialności oraz ograniczony termin ważności:

Koszt samej utylizacji nie został jeszcze dokładnie oszacowany, ale – jak przyznała – będą to kolejne miliony złotych.

Wiceminister bardzo szczegółowo przedstawiła, jakie znaczenie ma kwota 6 miliardów złotych w kontekście funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Porównała ją do kluczowych wydatków państwa:

Podkreśliła, że ta sama kwota odpowiada również: rocznemu kosztowi kształcenia lekarzy rezydentów, wydatkom na ratownictwo medyczne oraz około miliardowi złotych przeznaczanemu na chemioterapię.

Kolejnym kluczowym tematem była zmiana modelu finansowania badań diagnostycznych. Wbrew pojawiającym się opiniom, wiceminister podkreśliła, że nie chodzi o wprowadzanie limitów, lecz o współfinansowanie części świadczeń.

Wyjaśniła, że poziom finansowania został zwiększony w odpowiedzi na głosy środowisk medycznych:

Jednocześnie jasno zaznaczyła, że zmiany nie obejmą kluczowych grup pacjentów:

Wiceminister wskazała również na problem nadużyć w systemie, przywołując konkretne dane:

Jej zdaniem racjonalizacja takich praktyk może poprawić efektywność systemu bez pogarszania dostępności dla pacjentów.

W odpowiedzi na obawy dotyczące wydłużenia kolejek Kacperczyk wskazała, że zwiększenie liczby badań w ostatnich latach nie przełożyło się automatycznie na skrócenie czasu oczekiwania.

Podkreśliła, że celem zmian jest priorytetyzacja pacjentów najbardziej potrzebujących, zwłaszcza onkologicznych. Odwołała się przy tym do metafory „fast track”: jeśli wszyscy mają dostęp do szybkiej ścieżki, przestaje ona spełniać swoją funkcję.

Jednocześnie zwróciła uwagę na aspekt bezpieczeństwa: rosnąca liczba badań obrazowych wymaga kontroli ze względu na narażenie pacjentów na promieniowanie.

W kontekście napięć geopolitycznych i zagrożeń dla łańcuchów dostaw leków wiceminister zapewniła, że sytuacja jest pod kontrolą.

Padła również jednoznaczna deklaracja:

Jednocześnie zaznaczyła, że Polska korzysta z mechanizmów solidarnościowych w Unii Europejskiej oraz pracuje nad strategicznym dokumentem wzmacniającym bezpieczeństwo lekowe i krajową produkcję.

Kacperczyk odniosła się także do kwestii wynagrodzeń w sektorze medycznym. Z jednej strony broniła dotychczasowych podwyżek, wskazując, że spełniły swoją rolę, szczególnie wobec pielęgniarek. Z drugiej – przyznała, że dalsze utrzymanie tempa wzrostu może być trudne.

Zwróciła uwagę na ograniczenia systemowe, w tym niską składkę zdrowotną i brak społecznej zgody na jej podwyższenie.

W rozmowie pojawił się także temat wysokich zarobków części lekarzy, sięgających nawet 100 tysięcy złotych miesięcznie. Wiceminister nie oceniła jednoznacznie takich przypadków, podkreślając ich złożoność.

Jednocześnie przyznała, że system wymaga reformy, by zapewnić bardziej sprawiedliwe rozłożenie wynagrodzeń i obciążeń pracy.

Na zakończenie rozmowy poruszono temat wyposażenia karetek w kamizelki ochronne dla ratowników medycznych. Wiceminister wyjaśniła, że nie będą one obowiązkowe w każdej sytuacji, lecz stosowane zgodnie z rekomendacjami.

Dostawy mają zakończyć się do końca maja, a obowiązek ich posiadania może zostać wydłużony do końca roku.

System ochrony zdrowia, według Katarzyny Kacperczyk, stoi przed poważnymi wyzwaniami finansowymi, organizacyjnymi i społecznymi - co nie jest zaskoczenoiem ani żadnym nowum. Z jednej strony mamy miliardowe zobowiązania wynikające z decyzji sprzed lat, z drugiej rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa.

Wiceminister konsekwentnie podkreśla, że kluczowe jest racjonalizowanie wydatków, poprawa efektywności oraz unikanie narracji, które mogą podważać zaufanie pacjentów do systemu. Jednocześnie przyznaje, że bez zmian systemowych – zwłaszcza w finansowaniu i organizacji – utrzymanie obecnego modelu w dłuższej perspektywie będzie coraz trudniejsze.