Czy lekarz ma obowiązek wydać zaświadczenie o karmieniu piersią?

Od lekarzy rodzinnych wymaga się wydawania coraz to nowych zaświadczeń. Szpitale bezpodstawnie odsyłają do nich swoje pracownice po wydawanie np. zaświadczeń o karmieniu piersią. Tymczasem medycy często nie mają obowiązku wystawiania dokumentów ani kompetencji

Zaświadczenie dla żłobka i przedszkola o tym, że dziecko jest zdrowe i nie zaraża. Zaświadczenie o tym, że matka karmi piersią czy zaświadczenie dla szkół sportowych- to tylko jedne z nielicznych przykładów zaświadczeń jakich przygotowania wymaga się od lekarzy rodzinnych

Niedawno do przychodni POZ kadry odesłały jedną z matek. Po roku przerwy w świadczeniu pracy spowodowanej urlopem macierzyńskim a później rodzicielskim, kobieta wróciła do pracy i zadeklarowała, że  chce korzystać z przerw na karmienie piersią. 

Zgodnie bowiem z art. 187 pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Dalej przepis stanowi, że przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie. 

Przepisy jedno a szpitale drugie

Co w praktyce, mniej więcej oznacza, że kobieta może o godzinę wcześniej wyjść z pracy. Przepisy nie wiążą bowiem możliwości skorzystania z prawa do przerw w pracy z wiekiem dzieci ale jedynie z faktem karmienia ich piersią przez pracownicę-matkę

Co więcej, w sprawie zaświadczeń o tym, że matka karmi wypowiadała się już Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Wskazała, że przerwy na karmienie udzielane są na wniosek pracownicy, na podstawie jej oświadczenia. Zdaniem PIP, nie istnieją też szczególne wymagania co do tego, jak pracownica ma udowodnić fakt karmienia dziecka. PIP w swoim stanowisku podkreśla też, że kodeks pracy nie wymaga przedłożenia pracodawcy stosownego zaświadczenia lekarskiego. Wystarczające powinno być samo jej oświadczenie pracownicy. Żadne przepisy prawne nie przewidują również obowiązku wystawiania przez lekarzy zaświadczeń o karmieniu piersią.

Natomiast regulamin pracy wspomnianego szpitala stanowi, że pracownica może skorzystać z tej przerwy o ile doniesie zaświadczenie od lekarza, że faktycznie karmi piersią. I tu pojawia się problem

-Regulamin pracy nie może być miej korzystny dla pracownika niż kodeks pracy. A ten ostatni nie daje podstawy szpitalowi, pracodawcy do tego aby wymagał zaświadczenia o karmienia piersią. Poza tym, jaki lekarz ma to zrobić? Rodzinny sprawdzi czy kobieta ma pokarm w piersiach? Pediatra przecież nie wyda takiego dokumentu, gdyż to lekarz od dziecka- wskazuje Katarzyna Łodygowska, prawnik specjalizujący się m.in. w prawach matek. 

Tyle, że przepis jedno a szpitale drugie.- W przypadku matek dzieci poniżej roku poprzestajemy na oświadczeniu. W przypadku starszych, wymagamy dostarczenia zaświadczenia od lekarza. Naszym zdaniem art. 179 par. 7 kodeksu pracy daje nam podstawy do wymagania aby pracownica dostarczyła takie zaświadczenie- tłumaczy dyrektor szpitala. 

Niemniej jednak, wspomniany przez niego przepis dotyczy nieco innej sytuacji bo daje delegację ustawową ministrowi zdrowia aby określił w rozporządzeniu jakich zaświadczeń potrzebuje pracująca  ciężarna lub matka karmiąca, gdyż nie może wykonywać zadań na dotychczasowym stanowisku pracy. 

Pracownica zaś, która się nie zgadza ze stanowiskiem pracodawcy co do wymogu doniesienia zaświadczenia może złożyć skargę do PIP lub pozwać pracodawcę do sądu pracy. 

Zaświadczenie tylko po skończonym kursie

Przeciwko wymogowi wystawiania zaświadczeń buntują się lekarze rodzinni- Przychodzą po nie pacjenci, ale my nie mamy nawet czasem kompetencji do tego aby je wystawiać. Wymaga się od nas dokumentów zaświadczających brak przeciwskazań do nauki w szkole muzycznej, czy też w szkole sportowej. W ubiegłym roku ustawa prawo oświatowe rozszerzyła właśnie zapisy o zaświadczenia o bardzo dobrym stanie zdrowia dla kandydatów do szkół i klas sportowych. Lekarz rodzinny nie zna się na tym jaki stan zdrowia powinien prezentować profesjonalny zawodnik. Od tej jest medycyna sportu- mówi Małgorzata Stokowska-Wojda, lekarz rodzinny z Porozumienia Zielonogórskiego. Jej zdaniem większość zaświadczeń, po które zgłaszają się pacjenci nie ma umocowania prawnego. -Jednak istnieje ogólne przekonanie, że ze wszystkim należy wysłać do lekarza POZ. Mają je instytucje oraz organizatorzy imprez, czy nawet kursów zawodowych. Oczywiście lekarz POZ może wydać zaświadczenie dla kandydata na przyszłego kierowcę, ale jeśli ma skończone specjalne szkolenie-dodaje Małgorzata Stokowska-Wojda. Jej zdaniem w wielu wypadkach należy odejść od zaświadczeń na rzecz oświadczeń. 

Ale to nie wszystkie typy zaświadczeń jakich chcą pacjenci od POZ. Dochodzą jeszcze zaświadczenia o braku przeciwskazań do pełnienia funkcji ławnika, zaświadczenie do pieczy zastępczej, czyli dla osób starających się o adopcję lub o stanie się rodziną zastępczą

Zaświadczenie o karmieniu piersią i prawa pracownicze

Jak dostać zaświadczenie o karmieniu piersią?

W praktyce takie zaświadczenie nie jest wymagane. Zgodnie z kodeksem pracy i stanowiskiem PIP wystarczy oświadczenie matki, że karmi piersią.

Czy pracodawca może żądać zaświadczenia, że karmię piersią?

Nie. Regulamin pracy nie może być mniej korzystny niż kodeks pracy, a ten nie nakłada obowiązku dostarczania zaświadczenia lekarskiego.

Czy lekarz rodzinny może wystawić zaświadczenie o karmieniu piersią?

Lekarze rodzinni podkreślają, że nie mają kompetencji ani obowiązku, by wystawiać takie dokumenty. Prawo przewiduje wyłącznie oświadczenie pracownicy.

Ile przerw w pracy przysługuje matce karmiącej?

Pracownicy karmiącej piersią przysługują dwie półgodzinne przerwy wliczane do czasu pracy.

Czy przerwy na karmienie można łączyć?

Tak. Przepisy pozwalają, aby przerwy były udzielane łącznie – np. skracając dzień pracy o godzinę.

Co zrobić, gdy pracodawca wymaga zaświadczenia?

Pracownica może złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy lub skierować sprawę do sądu pracy.

Dlaczego lekarze sprzeciwiają się wystawianiu zaświadczeń?

Ponieważ wiele z nich nie ma podstaw prawnych, a lekarze POZ nie zawsze mają kompetencje, by je wydawać. Zamiast tego zaleca się stosowanie oświadczeń.