Polski system ochrony zdrowia to „walka wszystkich ze wszystkimi”. Ekspertka: pacjent gubi się między POZ, AOS i szpitalami

Polski system ochrony zdrowia jest dziś podzielony na konkurujące ze sobą segmenty — uważa Anna Gołębicka, ekonomistka i członkini Rady NFZ. Ekspertka zwraca uwagę, że pacjenci w Polsce często „tułają się” między POZ, AOS i szpitalami, a same dodatkowe pieniądze nie rozwiążą problemów systemowych. W rozmowie z PAP mówi także o kolejkach do lekarzy, brakach pielęgniarek, rosnącej roli AI w ochronie zdrowia i chaosie organizacyjnym w NFZ.

Zdaniem Anny Gołębickiej największym problemem jest brak jednego, spójnego modelu działania. Ekspertka podkreśla, że w praktyce funkcjonuje kilka oddzielnych systemów: podstawowa opieka zdrowotna (POZ), ambulatoryjna opieka specjalistyczna (AOS) oraz szpitalnictwo.

Każdy z tych segmentów jest inaczej finansowany i rozliczany. W efekcie pacjent bardzo często zostaje sam z problemem i nie ma zapewnionej ciągłości leczenia.

Jak mówi Gołębicka:

Ekspertka zwraca uwagę, że problemem nie są wyłącznie zbyt małe pieniądze w ochronie zdrowia. Według niej system jest źle zaprojektowany i dubluje wiele świadczeń.

Pacjenci często płacą dwa razy - raz w ramach składki zdrowotnej, drugi raz prywatnie. Jednocześnie kolejki do specjalistów pozostają bardzo długie.

Według Anny Gołębickiej potrzebne jest przede wszystkim uporządkowanie kolejek i pełna cyfryzacja systemu. Pacjent powinien mieć możliwość sprawdzenia swojej realnej pozycji w kolejce, a system powinien analizować, czy wszystkie wizyty kontrolne są faktycznie konieczne.

W rozmowie padły także konkretne dane dotyczące lekarzy. Jak wynika z raportu OECD 2025, w 2023 roku Polska osiągnęła poziom 3,9 lekarza na 1000 mieszkańców, czyli dokładnie tyle, ile wynosi średnia OECD.

Ekspertka podkreśla jednak, że problemem nie jest wyłącznie liczba medyków. Duża część ich czasu pracy jest marnowana na biurokrację oraz chaos organizacyjny.

Znacznie gorzej wygląda sytuacja pielęgniarek i położnych. Dane Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych pokazują, że średni wiek pielęgniarki w 2025 roku wynosił 55,15 lat, a położnej 52,24 lata.

Choć liczba osób kończących pielęgniarstwo rośnie, wiele absolwentek nie trafia później do pracy w zawodzie albo szybko odchodzi z systemu.

Na koniec 2024 roku zarejestrowanych było 369 181 pielęgniarek i położnych, a rok później już 377 301. Jednocześnie aktywnie pracowało jedynie 243 596 pielęgniarek i 30 682 położnych.

Dużo emocji budzi również temat wynagrodzeń w ochronie zdrowia. Zdaniem Gołębickiej ustawa o minimalnych wynagrodzeniach została wypaczona.

Ekspertka tłumaczy, że największe korzyści finansowe trafiają dziś do najlepiej wycenianych procedur medycznych, zwłaszcza zabiegowych. Tymczasem oddziały internistyczne, geriatria czy psychiatria nadal mają ogromne problemy kadrowe.

Na końcu rozmowy Anna Gołębicka oceniła, że polska ochrona zdrowia znajduje się dziś na „bardzo niebezpiecznej ścieżce”.

Ekspertka podkreśliła, że bez odbudowy współpracy między NFZ, Ministerstwem Zdrowia, lekarzami i dyrektorami placówek, żadna reforma systemu ochrony zdrowia nie będzie skuteczna.