Jakość w ochronie zdrowia. Polski system stoi dziś na rozdrożu między danymi a realnym zarządzaniem

Podczas XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych jednym z ostatnich, acz równie ważnym panelem była tematyka poświęcona jakości oraz bezpieczeństwu systemu ochrony zdrowia. Anna Gołębicka, ekonomistka, strateżka i ekspertka rynku przywołała scenę z filmu pt. “Królestwo Niebieskie” w którym Salladynowi zadano pytanie: Ile warta jest Jerozolima? Odpowiedź brzmiała: Wszystko, albo nic. I tak zdaniem ekonomistki trzeba patrzeć na jakość. Jednak w jakim momencie jesteśmy obecnie?

Abmitna dekralacja, czy realne narzędzie zarządzania? O  jakości w ochronie zdrowia

Jakość w dzisiejszej ochronie zdrowia opiera się zapewnieniu określonych standardów, na miernikach, czy posiadaniu akredytacji. Niemniej Anna Gołębicka, ekonomistka i strateżka wskazuje, że przed przybyciem na panel rozmawiała z różnymi osobami jak ich oczami wygląda proces akredytacji. Zdarzało się słyszeć, że dla pozyskania lepszych wyników wręcz “malowano trawę na zielono”, pytanie tylko czy to wciąż mowa o jakości? 

Nie oznacza to jednak, że podejście do jakości wszędzie wygląda tak samo. Gołębicka podkreśliła, że jeżeli jakość zaczyna być częścią kultury organizacyjnej, którą dostrzega pacjent i którą rozumieją wszyscy uczestnicy systemu i potrafimy zauważyć jak ona przekłada się na realne zyski to wówczas jest warta bardzo dużo. 

Wracamy jednak do pytania: W jakim momencie jest obecnie polski system? Podczas rozmowy z portalem Polityka Zdrowotna ekonomistka wyjaśniła, że dziś stoimy na rozdrożu, pomiędzy zbieraniem danych, a realnym ich wykorzystaniem. A także pomiędzy pozornymi wskaźnikami, a prawdziwą odpowiedzialnością za pacjenta. 

Anna Gołębicka dodaje, że bez zmiany myślenia o jakości, ekonomii oraz komunikacji żadna reforma nie przyniesie trwałych efektów. Oznacza to, że obecnie rozumiana jakość i bezpieczeństwo leczenia w Polsce nie pełnią jeszcze funkcji realnego narzędzia zarządzania, ale na ten moment w pewnej mierze pozostają raczej aspiracją.

Nie potrafimy korzystać z zebranych informacji? “Nie wystarczy patrzeć”

W publicznym systemie ochrony zdrowia wciąż pokutuje jeden kluczowy problem. A mianowicie, zbyt często koncentrujemy się na samym gromadzeniu danych, zamiast umiejętnie z nich korzystać.

Strateżka przypomina, że problemem nie jest brak informacji, ale często brak umiejętności korzystania z pozyskanych danych. Z jej doświadczenia wynika, że w literaturze można znaleźć bardzo obrazowe przypadki dotyczące tego jak należy korzystać z jakości. Przykładem są dwie różne placówki i zupełnie inny model postępowania.

Co więcej, okazało się, że kiedy lepiej przyjrzano się obydwu przypadkom, to właśnie ta pierwsza placówka, która nie poświęcała uwagi na raportowanie błędów cechowała się kulturą ukrywania. A to prostą ścieżką prowadziło braku wniosków na przyszłość. To prosty przykład organizacji, która się nie uczy. Z kolei druga placówka, która raportowała incydenty była zdolna nie tylko wyciągnąć wnioski na przyszłość, ale także potrafiła szczerze rozmawiać o błędach. 

I teraz okazało się, jak zeksplorowano ten temat, że ta pierwsza placówka, która nie raportowała, po prostu miała taką kulturę ukrywania. Czyli nie wyciągała wniosków, jakby zakrywała takie sytuacje i nie była to organizacja ucząca się. Ta druga, która raportowała, umiała wyciągać wnioski, umiała szczerze rozmawiać o błędach.

Te drugie działania Gołębicka porównała do strategii komandosów, którzy po przeprowadzonej akcji rozmawiają o tym, co było dobre, a co nie i wdrażają zmiany. Warto czerpać z takich praktyk także w systemie ochrony zdrowia myśląc właśnie o jakości.

Zatem, klucz do bezpieczeństwa i jakości pacjenta leży w otwartości i współpracy. To podejście zmienia dane w realne narzędzie zarządzania systemem i wprowadza prawdziwą kulturę uczenia się zmieniając na lepsze obecną sytuację.

Autorka: Magdalena Siraga