Jak długo czekamy w kolejce do lekarza? Nowy raport WHC

Fundacja Watch Health Care przedstawiła dziś Barometr WHC – raport dotyczący czasu oczekiwania na świadczenia zdrowotne. W ramach badania ankieterzy przeprowadzili kilkanaście tysięcy rozmów telefonicznych w placówkach medycznych w październiku i listopadzie ubiegłego roku, zgłaszając konkretne dolegliwości i potrzeby zdrowotne.

Raport przedstawia analizę danych zebranych w październiku i listopadzie 2024 r. Narzędzie stworzone przez Fundację WHC, jakim jest Barometr WHC, pokazuje sytuację w ochronie zdrowia widzianą oczami pacjenta, a nie sprawozdawczością Narodowego Funduszu Zdrowia.

- Dysproporcja między zawartością koszyka świadczeń gwarantowanych a środkami na jego realizację prowadzi do poważnych patologii w systemie opieki zdrowotnej, które z kolei są przyczyną niskiej oceny systemu przez polskie społeczeństwo. Do największych patologii, które są, skutkiem tego deficytu, można zaliczyć kolejki, korupcję, korzystanie z przywileju (znajomości), dobry dostęp do świadczeń „luksusowych” przy jednoczesnym boleśnie ograniczonym dostępie do podstawowych świadczeń specjalistycznych – napisali we wstępie do Raportu Milena Kruszewska, Prezes Fundacji Watch Health Care i Krzysztof Łanda, Założyciel Fundacji Watch Health Care.

W październiku i listopadzie 2024 roku czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie zdrowotne (np. porada lekarska, badanie, zabieg, operacja) wyniósł 4,2 mies. W porównaniu do poprzedniego Barometru WHC (stan na lipiec i sierpień 2023 r. – 3,5 mies.) odnotowano wydłużenie czasu oczekiwania o 0,7 mies. Aby uzyskać poradę lekarza specjalisty, trzeba poczekać średnio 4,3 mies. W porównaniu do poprzedniego Barometru WHC (stan na lipiec i sierpień 2023 r. – 3,7 mies.) odnotowano wydłużenie czasu oczekiwania do lekarzy specjalistów o 0,6 mies.

Na badanie diagnostyczne trzeba poczekać średnio 3,1 mies. W porównaniu do poprzedniego Barometru WHC (stan na lipiec i sierpień 2023 r. – 2,5 mies.) odnotowano wydłużenie czasu oczekiwania na badania diagnostyczne o 0,6 mies.

Raport pokazuje, że wyraźnie widoczny jest problem ograniczonego dostępu do lekarzy specjalistów oraz długi czas oczekiwania na świadczenia, do których kierują, co przekłada się na wydłużoną etapowość leczenia. Od wizyty u lekarza POZ do operacji usunięcia żylaków kończyn dolnych mija 35,8 mies. Średni czas oczekiwania na leczenie aparatem ortodontycznym od wizyty u ortodonty wynosi 21 mies. W przypadku operacji wymiany zastawki serca, łącznie od wizyty u lekarza POZ do przeprowadzenia operacji mija 21,4 mies.

Po wizycie u lekarza POZ pacjent doczeka się endoprotezoplastyki stawu kolanowego po 20,7 mies. Po raz pierwszy sprawdziliśmy, jak długo trwa rozpoznanie epilepsji – od momentu, w którym pacjent trafia na SOR, do wizyty w poradni leczenia padaczki mija 13,4 mies.

Średni czas oczekiwania na teoretycznie „gwarantowane” świadczenia zdrowotne w Polsce w porównaniu do poprzednio analizowanego okresu (lipiec/sierpień 2023 r.) uległ znacznemu wydłużeniu. Wśród 215 analizowanych świadczeń zdrowotnych, w 104 odnotowano pogorszenie dostępności, w przypadku 41 dostępność uległa poprawie, natomiast w przypadku 70 świadczeń czas oczekiwania uległ zmianie w zakresie +/-0,5 mies.

Największe wydłużenie średniego czasu oczekiwania w porównaniu do poprzedniego analizowanego okresu (tj. lipiec/sierpień 2023) zanotowano w dziedzinach: geriatria (o 2,5 mies.), endokrynologia (o 2,4 mies.), immunologia (o 2,0 mies.), otolaryngologia (o 2,0 mies.), chirurgia ogólna (o 2,0 mies.) oraz reumatologia (o 2,0 mies.).

Dziedziną charakteryzującą się największym wydłużeniem czasu oczekiwania jest geriatria. Średni czas oczekiwania na świadczenia w tej dziedzinie to 5,3 mies. Wydłużenie czasu oczekiwania odnotowano w ramach wszystkich wskaźnikowych świadczeń w tej dziedzinie, z wyjątkiem świadczenia wszczepienia stymulatora głębokiej stymulacji mózgu DBS (Deep Brain Stimulation), gdzie zanotowano skrócenie czasu oczekiwania o 1,1 mies. w stosunku do roku 2023.

Czas oczekiwania dla poszczególnych świadczeń w tej dziedzinie wynosi: na wizytę u geriatry – 3,1 mies., na rezonans magnetyczny (MRI) – 4,6 mies., na pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym – 3,6 mies., na wszczepienie stymulatora głębokiej stymulacji mózgu DBS – 1,5 mies., na pobyt w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym – 13,7 mies.

Obecnie średni czas oczekiwania na świadczenia z zakresu dziedziny endokrynologii to 7,6 miesiąca. Na wydłużenie czasu oczekiwania w dziedzinie endokrynologii szczególny wpływ wywiera wzrost średniego czasu oczekiwania na podstawowe świadczenia – wizytę u specjalisty i badania diagnostyczne, tj. wizytę u endokrynologa, USG tarczycy oraz biopsja guzków tarczycy. Czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 12,1 miesiąca, czyli o 2,5 miesiąca dłużej w porównaniu do poprzednio badanego okresu. Czas oczekiwania na wykonanie USG tarczycy w przypadku podejrzenia niedoczynności tarczycy wynosi 8,1 mies. (prawie 3 miesiące dłużej niż w poprzednim analizowanym okresie). 43- letnia kobieta, u której w badaniu USG stwierdzono liczne guzki tarczycy i posiada skierowanie na wykonanie biopsji, poczeka na to świadczenie 8,4 miesiąca, czyli 2,8 miesiąca dłużej w porównaniu do poprzednio badanego okresu. Wydłużenie kolejki występuje w tej dziedzinie również w przypadku czasu oczekiwania na resekcję  przytarczyc i usunięcie guzka tarczycy, gdzie czas oczekiwania wynosi kolejno 4,8 miesiąca i 4,6 miesiąca.