Setki pacjentów wyjeżdżają co roku na leczenie za granicą finansowane z NFZ. Jednak Fundusz nie odpowiada za szkody, jakich pacjenci doznali w zagranicznych placówkach medycznych. Na miejscu zaś, np. w Skandynawii, odszkodowanie nie tak łatwo wywalczyć.

Polscy pacjenci coraz chętniej korzystają z leczenia za granicą. W niektórych przypadkach, jeśli w Polsce nie ma możliwości skorzystania z danej terapii, powinien je sfinansować NFZ. W 2021 r. do NFZ wpłynęło łącznie 655 dokumentów rozliczeniowych dotyczących zwrotu kosztów leczenia za granicą. Tak wynika ze sprawozdania z działalności Funduszu za 2021 r. Są to głównie sprawy związane z pobytem pacjentów za granicą np. na urlopie i koniecznością podjęcia niespodziewanego i pilnego leczenia. W związku z tym NFZ zwrócił zagranicznym ubezpieczycielom łącznie 650 mln zł za opiekę medyczną nad obywatelami Polski.

Ponadto art. 42 b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej przewiduje, że pacjent ma prawo, pod pewnymi warunkami, wyjechać na planowe leczenie zagraniczne. O ile ma odpowiednie skierowanie od lekarza i zgodę NFZ. W 2021 r. w oddziałach wojewódzkich Funduszu złożonych zostało łącznie 9 349 wniosków o zwrot kosztów świadczeń udzielonych na terenie innych państw członkowskich UE lub EOG na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Z każdym rokiem liczby tych wniosków rosną. 

Przepisy pozwalają także, aby pacjent udał się na badania za granicę, jeśli w Polsce takowych nie ma. W czasach coraz większej świadomości obywateli na temat ich praw, dyskusji o odpowiedzialności za błędy medyczne, rekompensat za to i winy medyków, istotna wydaje się kwestia odpowiedzialności za ewentualne błędy medyczne, których ofiarami za granicą mogą paść Polacy. Jak wynika ze sprawozdania NFZ, wyjeżdżają oni chętnie na planową terapię do krajów skandynawskich. Jednak odpowiedzialność za szkody, jakich polscy pacjenci doznali za granicą ponoszą tamtejsze instytucje

W Szwecji działa np. system no fault dotyczący przyznawania rekompensat za błędy medyczne. Czyli przyznaje się je pacjentowi bez wskazywania, czy medyk jest winny szkody. Ten system jest często przywoływany w dyskusjach w Polsce jako modelowy. W praktyce okazuje się, że metoda wcale nie jest aż tak przyjazna pacjentom i personelowi medycznemu.

Pomagała ona polskiemu pacjentowi, który leczył się w Szwecji uzyskać odszkodowanie. Sam wcześniej zatrudnił szwedzkiego prawnikach do walki o odszkodowanie za błąd doznany w szwedzkiej klinice. Niemniej potrzebna była też pomoc polskiej pełnomocniczki. W wyniku zdobytych tam doświadczeń Jolanta Budzowska wskazuje, że w Skandynawii okres oczekiwania na kolejne działania w sprawie wielokrotnie wynosił co najmniej pół roku. Także w prostych kwestiach, jak przekazanie akt sprawy między instytucjami.

W sprawie chodziło o to, że chory poddał się specjalistycznemu leczeniu, którego jednym z etapów było wszczepienie implantu do kości kończyny. W krótkim czasie doszło niestety do uszkodzenia implantu. Konieczna była jego wymiana na nowy. Chory poddał się ponownej, odpłatnej operacji. Poszkodowany pacjent zaczął podejrzewać nieprawidłowości związane z jakością produktu. Zlecił więc już w Polsce badanie usuniętego implantu przez eksperta ds. materiałoznawstwa.

Pacjent nie miał więc wątpliwości, że będzie dochodził o odszkodowanie. W Szwecji możliwe jest wspomniane wcześniej pozasądowe dochodzenie roszczeń, pacjent zgłosił szkodę do Löf (Landstingens Ömsesidiga Försäkringsbolag). Löf to podmiot obsługujący tzw. likwidację szkód z tytułu zdarzeń medycznych.

Pod koniec 2019 r. prawnicy złożyli odwołanie do Kolegium ds. Obrażeń Pacjentów. Kolegium przeprowadziło swoje postępowanie, które trwało ponad półtora roku. Ostatecznie Kolegium uznało, że poszkodowanemu należy się rekompensata za doznaną szkodę i że Löf ma wydać zmienioną decyzję. Łącznie pacjent uzyskał, w przeliczeniu na polską walutę, 38 tys. zł. Było to mniej niż wnioskował. 

Polecamy także:

Jak leczyć pacjenta za granicą razem z NFZ - PORADNIK dla lekarzy i pacjentów cz.1

Wniosek o leczenie za granicą – najczęstsze błędy - PORADNIK dla lekarzy i pacjentów cz.2

Biegły może czasem zaszkodzić pacjentowi

Walczymy z błędnym podejściem do nieumyślnych błędów

Nigdzie w Europie lekarze nie są zwolnieni totalnie z odpowiedzialności za błędy