Aktywność fizyczna dzieci w Polsce niepokoi ekspertów. Coraz mniej przedszkolaków spełnia zalecenia WHO

Aktywność fizyczna dzieci odgrywa kluczową rolę w prawidłowym rozwoju organizmu, jednak najnowsze dane pokazują, że coraz mniej najmłodszych spełnia zalecenia dotyczące codziennego ruchu. Eksperci zwracają uwagę, że rozwój psychomotoryczny dziecka, diagnostyka aparatu ruchu oraz wczesna profilaktyka mogą pomóc ograniczyć problem nadwagi i zaburzeń postawy. Coraz większe znaczenie zyskuje także współpraca między nauczycielami, rodzicami i fizjoterapeutami w zakresie wspierania zdrowia dzieci w wieku przedszkolnym.

Specjaliści od lat podkreślają, że wiek przedszkolny jest jednym z najważniejszych etapów rozwoju człowieka. To właśnie wtedy intensywnie rozwijają się funkcje ruchowe, wzrokowe, słuchowe oraz układy odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Regularny ruch wpływa nie tylko na rozwój mięśni i kości, ale również na funkcjonowanie układu krążenia, układu oddechowego oraz zdolności poznawcze dziecka. W literaturze proces ten określany jest jako rozwój psychomotoryczny dziecka.

W tym okresie dzieci uczą się biegać, skakać, wspinać, utrzymywać równowagę oraz wykonywać coraz bardziej precyzyjne ruchy dłoni. Zaniedbania na tym etapie mogą negatywnie wpływać na dalszy rozwój i funkcjonowanie w wieku szkolnym.

Eksperci zwracają uwagę, że sprawność ruchowa jest ściśle związana z rozwojem procesów poznawczych. Dzieci aktywne fizycznie mają większe możliwości zdobywania doświadczeń, poznawania otoczenia i rozwijania umiejętności niezbędnych podczas nauki.

Wysoki poziom zdolności motorycznych wspiera rozwój percepcji, koncentracji oraz pamięci. To z kolei może przekładać się na lepsze wyniki edukacyjne i większą samodzielność dziecka.

Dlatego aktywność fizyczna jest dziś postrzegana nie tylko jako element dbania o zdrowie, ale również jako ważny czynnik wspierający rozwój mózgu.

Jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych pozostaje rosnąca liczba dzieci z nadmierną masą ciała.

Według danych Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości nadwaga lub otyłość występuje u ponad 12% chłopców i 10% dziewcząt w wieku przedszkolnym.

Jeszcze bardziej niepokojące są dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Z raportów wynika, że aż 32% polskich dzieci w wieku od 7 do 9 lat ma nadmierną masę ciała. To jeden z najwyższych wyników w Europie.

Specjaliści podkreślają, że odpowiednia dawka ruchu stanowi jeden z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania tym problemom zdrowotnym.

WHO rekomenduje, aby dzieci i młodzież w wieku od 5 do 17 lat podejmowały codziennie minimum 60 minut aktywności fizycznej o umiarkowanej lub dużej intensywności.

Ważnym elementem są również ćwiczenia wzmacniające mięśnie i kości, które powinny być wykonywane przynajmniej trzy razy w tygodniu.

Eksperci przypominają także o konieczności ograniczania czasu spędzanego przed ekranami komputerów, tabletów i smartfonów oraz redukcji długotrwałego siedzenia.

Niepokojących informacji dostarczają wyniki projektu „WF z AWF – Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości” oraz międzynarodowego badania Global Matrix 4.0.

Z analiz wynika, że mniej niż 20% dzieci i młodzieży w Polsce realizuje zalecane minimum codziennej aktywności fizycznej.

Badacze obserwują również systematyczne pogarszanie się kondycji fizycznej młodych osób. Trend ten jest widoczny zarówno wśród dzieci, jak i nastolatków.

Coraz częściej mówi się o potrzebie prowadzenia diagnostyki aparatu ruchu dzieci już na etapie edukacji przedszkolnej.

Zdaniem ekspertów obecnie brakuje kompleksowych narzędzi pozwalających ocenić możliwości funkcjonalne organizmu dziecka zarówno w statyce, jak i podczas ruchu. Wczesne wykrycie nieprawidłowości może pomóc zapobiegać wadom postawy, ograniczeniom ruchowym oraz późniejszym problemom zdrowotnym.

Specjaliści podkreślają, że odpowiednio wcześnie wdrożone działania korekcyjne często pozwalają skutecznie wyeliminować wiele zaburzeń.

Coraz większą uwagę zwraca się również na rolę nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej. To właśnie oni często jako pierwsi zauważają trudności związane z równowagą, koordynacją ruchową czy nieprawidłowym chodem dziecka.

Eksperci proponują rozwijanie współpracy pomiędzy nauczycielami a fizjoterapeutami. Dzięki temu możliwe byłoby szybsze wykrywanie problemów oraz skuteczniejsze wspieranie prawidłowego rozwoju ruchowego najmłodszych.

Wielu rodziców nadal uważa, że trudności ruchowe znikną samoistnie wraz z dorastaniem dziecka.

Specjaliści ostrzegają jednak, że podejście typu „Wyrośnie z tego” nie zawsze znajduje potwierdzenie w praktyce. Nieleczone zaburzenia postawy, ograniczenia sprawności czy brak aktywności fizycznej mogą utrwalać się przez kolejne lata.

Dodatkowo dzieci, które mają negatywne doświadczenia związane z ruchem, częściej unikają aktywności fizycznej również w późniejszym wieku szkolnym.

Autorka opracowania, dr Marta Łabęcka, podkreśla znaczenie działań profilaktycznych realizowanych już na etapie przedszkola.

Kompleksowa ocena rozwoju psychomotorycznego oraz diagnostyka możliwości aparatu ruchu mogą stać się podstawą do tworzenia skutecznych programów wspierających zdrowie najmłodszych.

Eksperci nie mają wątpliwości, że inwestowanie w aktywność fizyczną dzieci, profilaktykę wad postawy oraz rozwój współpracy między rodzicami, nauczycielami i fizjoterapeutami może przynieść korzyści nie tylko pojedynczym dzieciom, ale całemu społeczeństwu w przyszłości.