Polski pilotaż udowodnił, że większości chorych można uratować nogę. Ale system kuleje

Cukrzyca dotyczy w Polsce blisko 4 milionów osób, a ćwierć miliona z nich zmaga się z dramatycznym powikłaniem – ranami w przebiegu cukrzycowej choroby stóp. Choć polscy lekarze udowodnili w programie pilotażowym, że potrafią uratować niemal każdą zagrożoną kończynę, pacjenci wciąż zbyt często kończą na stole amputacyjnym. Powód? Chaos organizacyjny i brak wyspecjalizowanych ośrodków, jakie z powodzeniem działają już w innych krajach Europy.

Takie alarmujące wnioski wybrzmiały podczas Kongresu Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran (PTLR). Statystyki są nieubłagane: co czwarty diabetyk w ciągu swojego życia doświadczy owrzodzenia stopy. Śmiertelność w tej grupie sięga około 30% w okresie pięciu lat, a jeśli chory przejdzie zabieg amputacji – wskaźnik umieralności w tym samym czasie drastycznie wzrasta do aż 60%. Eksperci alarmują, że kluczem do zatrzymania tej fali tragedii nie są nowe odkrycia medyczne, lecz sprawna organizacja systemu.

Jednym z głównych gości Kongresu PTLR był prof. José Luis Lázaro-Martínez, wybitny europejski autorytet w dziedzinie leczenia stopy cukrzycowej. Przedstawił on model funkcjonowania tzw. Diabetic Foot Units (Jednostek Stopy Cukrzycowej), które w Hiszpanii są stałym, integralnym elementem struktury publicznych szpitali.

Ośrodki te opierają się na ścisłej współpracy interdyscyplinarnego zespołu: diabetologa, chirurga ogólnego i naczyniowego oraz wyspecjalizowanych pielęgniarek. Pacjent nie musi krążyć od gabinetu do gabinetu – cała diagnostyka i terapia odbywają się w jednym miejscu.

W Polsce problemem nie jest brak wiedzy czy wybitnych specjalistów. Kuleje logistyka. Opieka nad pacjentem z raną cukrzycową jest rozproszona, a chory często trafia na właściwy oddział dopiero wtedy, gdy na ratunek jest już za późno.

Tymczasem polski program pilotażowy, którym objęto 430 pacjentów w stanach krytycznych, przyniósł wręcz rewelacyjne wyniki. Aż 97% chorych objętych skoordynowaną opieką uniknęło utraty kończyny. To namacalny dowód na to, że sprawne procedury ratują ludzkie zdrowie i gigantyczne pieniądze publiczne.

Podczas panelu dyskusyjnego eksperci PTLR sformułowali jasną listę rekomendacji, które powinny zostać wdrożone na szczeblu ministerialnym:

• Tworzenie wyspecjalizowanych ośrodków leczenia cukrzycowej choroby stóp w każdym województwie.

• Uporządkowanie ścieżki pacjenta i zapewnienie pełnej koordynacji opieki.

• Finansowanie leczenia ratującego kończynę jako jednego, zintegrowanego procesu interdyscyplinarnego, a nie rozbitych procedur.

• Rozwój systemowego kształcenia oraz oficjalnego potwierdzania umiejętności personelu medycznego.

  Reklama

Polskie Towarzystwo Leczenia Ran nie czeka bezczynnie na ruch urzędników. Równolegle do walki o zmiany systemowe, organizacja prowadzi autorski Program Certyfikacji umiejętności lekarzy i pielęgniarek w zakresie leczenia ran trudno gojących się.

Ma on na celu wykształcenie specjalistów gotowych do natychmiastowego wejścia w model opieki interdyscyplinarnej. Eksperci zgodnie podsumowują: nawet najlepiej zaprojektowane i dofinansowane placówki nie przyniosą oczekiwanych efektów, jeśli pacjentem nie zaopiekuje się zgrany, doskonale przeszkolony zespół medyczny.