Grupa Odyseusza, działająca w Wojskowym Instytucie Medycznym – Państwowym Instytucie Badawczym, zdobyła tytuł Psychiatryczna Innowacja Roku 2026. Program skierowany jest do osób z ADHD u dorosłych oraz współwystępującymi zaburzeniami lękowymi i osobowości, oferując kompleksową pomoc finansowaną przez NFZ. To pierwsze tego typu rozwiązanie w Polsce, które łączy diagnostykę, psychoedukację i praktyczny trening codziennego funkcjonowania.

Grupa Odyseusza zdobyła nagrodę Psychiatryczna Innowacja Roku 2026

Grupa Odyseusza została laureatem konkursu Młoda Synapsa 2026 w kategorii Psychiatryczna Innowacja Roku. Wyniki ogłoszono 22 maja podczas gali w Katowicach. Nagrodzony program działa w ramach Oddziału Dziennego Zaburzeń Nerwicowych Kliniki Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii WIM-PIB.

Wyróżnienie przyznano za nowatorskie rozwiązanie wspierające osoby z ADHD u dorosłych, które często zmagają się również z zaburzeniami lękowymi oraz problemami osobowościowymi. Decyzję podjęła Rada Naukowa Kongresu po analizie głosów oddanych w ankiecie konkursowej.

Choć przez wiele lat ADHD kojarzono głównie z dziećmi, dziś wiadomo, że objawy mogą utrzymywać się przez całe życie. Problemy z koncentracją, organizacją czasu, planowaniem działań, impulsywnością czy regulacją emocji często wpływają na relacje rodzinne i funkcjonowanie zawodowe.

Specjaliści podkreślają, że szczególnie trudna jest sytuacja pacjentów, u których ADHD występuje równocześnie z zaburzeniami nerwicowymi. W takich przypadkach standardowe formy terapii nie zawsze odpowiadają na wszystkie potrzeby chorego.

Za powstaniem programu stoją lek. Justyna Sabela, kierownik Oddziału Dziennego Zaburzeń Nerwicowych, oraz Justyna Olga Gielerak, psycholog i psychoterapeuta odpowiedzialna za kwalifikację pacjentów i prowadzenie zajęć.

Pomysł narodził się podczas pracy z pacjentami oddziału. Zespół zauważył, że wiele osób mimo dużej motywacji do leczenia ma trudności wynikające z deficytów uwagi, problemów z organizacją oraz zaburzeń funkcji wykonawczych. To właśnie te przeszkody utrudniały osiąganie kolejnych celów terapeutycznych.

Program został przygotowany dla osób w wieku od 18 do 50 lat z rozpoznanym lub podejrzewanym ADHD. Uczestnicy uczą się praktycznych metod, które pomagają lepiej radzić sobie z codziennymi wyzwaniami.

Podczas zajęć rozwijane są umiejętności związane z:

• planowaniem obowiązków,

• organizacją czasu,

• ustalaniem priorytetów,

• kontrolą impulsów,

• ograniczaniem rozpraszaczy,

• rozpoznawaniem własnych schematów działania,

• samoregulacją emocji.

Duży nacisk położono na przejrzystą strukturę spotkań i aktywne angażowanie uczestników. Dzięki temu osoby z ADHD łatwiej utrzymują uwagę i mogą skuteczniej korzystać z terapii.

Jednym z ważnych elementów programu jest możliwość wymiany doświadczeń z osobami mającymi podobne trudności. Uczestnicy przekonują się, że nie są sami ze swoimi problemami, co pomaga ograniczyć poczucie izolacji.

Twórcy programu zwracają uwagę, że wielu dorosłych z ADHD przez lata doświadczało krytyki, niezrozumienia i licznych niepowodzeń. Dlatego ważnym celem terapii jest odbudowa poczucia własnej wartości oraz rozwijanie samoakceptacji.

Grupa Odyseusza jest pierwszym w Polsce kompleksowym programem dla dorosłych z ADHD realizowanym w ramach publicznego finansowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Ma to szczególne znaczenie, ponieważ diagnostyka i leczenie ADHD u dorosłych często wiążą się z wysokimi kosztami ponoszonymi przez pacjentów. Dzięki finansowaniu ze środków publicznych specjalistyczna pomoc staje się dostępna dla większej liczby osób.

Program powstał również dzięki doświadczeniom zdobytym podczas realizacji Grupy Leonidasa, skierowanej do wysoko funkcjonujących osób w spektrum autyzmu.

Nazwa nawiązuje do bohatera starożytnego eposu Homera. Twórcy programu uznali jego wieloletnią podróż za trafną metaforę codziennych doświadczeń osób z ADHD.

Jak podkreślają autorzy projektu: „Podobnie jak legendarny król Itaki, uczestnicy terapii uczą się rozpoznawać przeszkody, korygować kurs i wracać do wyznaczonego celu”.

To właśnie umiejętność powracania do wcześniej zaplanowanych działań, mimo rozpraszających bodźców i trudności, jest jednym z kluczowych elementów skutecznego funkcjonowania z ADHD.

Justyna Olga Gielerak ukończyła psychologię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 2022 roku. Od 2023 roku pracuje w Wojskowym Instytucie Medycznym – Państwowym Instytucie Badawczym, zdobywając doświadczenie na oddziałach psychiatrycznych, w poradni zdrowia psychicznego oraz Centrum Zdrowia Psychicznego.

W 2023 roku uczestniczyła w polsko-jordańskim programie pomocy humanitarnej dla uchodźców z Ukrainy. Od 2024 roku wspiera również pacjentów objętych opieką Prostate Cancer Unit w WIM-PIB.

W 2025 roku koordynowała zespół realizujący pilotaż programu profilaktyki zachowań samobójczych CLASP, który następnie został wdrożony jako standard postępowania w klinice.

Osoby zainteresowane udziałem w programie mogą uzyskać informacje pod numerem telefonu: 261 818 003.

Zdobycie nagrody Psychiatryczna Innowacja Roku 2026 pokazuje, że nowoczesne programy wsparcia dla osób neuroatypowych stają się coraz ważniejszym elementem polskiego systemu ochrony zdrowia psychicznego.