Rewolucja w leczeniu udaru w Polsce. Trombektomia mechaniczna dostępna w dwa razy większej liczbie ośrodków

Dzięki włączeniu trombektomii mechanicznej do świadczeń finansowanych ze środków publicznych coraz więcej pacjentów z udarem niedokrwiennym mózgu ma dostęp do nowoczesnego leczenia. W Polsce liczba ośrodków wykonujących zabiegi wzrosła ponad dwukrotnie, a system oparto na europejskich standardach neuroradiologii zabiegowej współtworzonych przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu. Eksperci podkreślają, że zmiany realnie zwiększają szanse pacjentów na przeżycie i powrót do sprawności.

Trombektomia mechaniczna to jedna z kluczowych procedur w leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego mózgu. Zabieg polega na usunięciu skrzepliny, która blokuje naczynie krwionośne w mózgu.

W praktyce lekarze działają przez naczynia krwionośne, bez konieczności klasycznej operacji neurochirurgicznej. Dzięki temu pacjent ma większą szansę na przeżycie i uniknięcie trwałej niepełnosprawności.

Neuroradiologia zabiegowa to jedna z najbardziej precyzyjnych dziedzin medycyny. Lekarze wykonują zabiegi wewnątrz naczyń, docierając do mózgu bez otwierania czaszki.

Stosuje się ją nie tylko w udarach, ale też w leczeniu:

• tętniaków mózgu
• przetok naczyniowych
• malformacji
• zwężeń naczyń

Jak podkreśla prof. Anna Zimny z UMW,

Kluczową zmianą w rozwoju tej dziedziny było stworzenie europejskich standardów neuroradiologii zabiegowej, opracowanych przy udziale środowiska Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Standardy określają:

• wymagania szkolenia lekarzy
• organizację ośrodków
• certyfikację
• bezpieczeństwo procedur

Jak wyjaśniono w materiale, to „mapa drogowa” dla szpitali i systemów ochrony zdrowia w Europie.

Prace nad dokumentem prowadził prof. Marek Sąsiadek, a standardy zostały przyjęte jednogłośnie przez UEMS.

W Polsce trombektomia mechaniczna przeszła drogę od pilotażu do świadczenia gwarantowanego. Od 1 lipca 2024 r. leczenie ostrej fazy udaru tą metodą jest finansowane ze środków publicznych.

W efekcie:

• liczba ośrodków wzrosła z 17 (2019 r.) do 37 (2025 r.)
• liczba pacjentów zwiększyła się z 1412 (2019 r.) do 4807 (2024 r.)

Rozwinęły się także kursy certyfikacyjne i sieć szpitali trombektomijnych, wspierana systemem Brainomix, który pomaga w szybkim analizowaniu badań obrazowych.

Jak podkreśla prof. Anna Zimny, efekty wdrożenia standardów są wielopoziomowe:

Korzyści obejmują także:

• lepsze szkolenie lekarzy
• wyższe bezpieczeństwo procedur
• łatwiejsze planowanie sieci szpitali
• poprawę jakości leczenia udarów