Tabletka "dzień po" ma być dostępna dla pacjentek w aptekach, bez recepty od 1 maja. Zmiana dotyczy jednak tylko antykoncepcja awaryjna preparatem "ellaOne". Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników zauważa, że oba dostępne na rynku rodzaje preparatów antykoncepcji awaryjnej powinny być dostępne bez recepty.
W Polsce są dwa rodzaje pigułek antykoncepcji awaryjnej. Jedna zawiera lewonorgestrel w dawce 1,5mg i to są np. Livopill, Escapelle i Postinor Duo. Te preparaty antykoncepcji awaryjnej podaje się niezależnie od fazy cyklu, co jest ważne, bo działają niezależnie od tego, kiedy je podamy.
Drugi rodzaj to preparaty zawierające octan ulipristalu. To jest właśnie EllaOne, który jest nieco innym preparatem, bo to jest analog gonadoliberyny. Również podaje się go w dowolnym momencie cyklu, jeśli istnieje możliwość zajścia w ciążę podczas niezabezpieczonego stosunku seksualnego.
- W przypadku preparatów zawierających lewonorgetrel okres podawania wynosi od zera do 72 godzin od momentu stosunku. W przypadku preparatów z octanem ulipristalu ten okres jest dłuższy, bo wynosi do 120 godzin, czyli pięć dni od stosunku - tłumaczył w rozmowie z politykazdrowotna.com, ginekolog-położnik, dr n. med. Jacek Tulimowski.
Więcej o antykoncepcji awaryjnej - merytorycznie - przeczytają Państwo tutaj:
Ostatnie tygodnie stały pod znakiem gorącej dyskusji o tym czy i od jakiego wieku tabletka "dzień po" może być dostępna bez recepty. Prawo i Sprawiedliwość wnosiło o podwyższenie granicy do pełnoletności, Lewica natomiast optowała za całkowitym zniesieniem limitu. Ostatecznie przyjęto zmiany w ustawie Prawo farmaceutyczne, że tzw. pigułkę "dzień po" można nabyć bez wizyty u lekarza do 15. roku życia. Obecnie, nowelizacja oczekuje podpisu Prezydenta RP Andrzeja Dudy i najprawdopodobniej zostanie przez niego zawetowana.
Jak zapewnia jednak ministra zdrowia Izabela Leszczyna, tabletka "dzień po" będzie dostępna bez recepty od 1 maja. Jeśli nie ustawą, to resort przywróci antykoncepcję awaryjną bez recepty poprzez rozporządzenie "i będzie to usługa farmaceutyczna" - zapowiedziała minister zdrowia.
- Mamy gotowe rozporządzenie, które wprowadzi tę tabletkę bez recepty, tak jak jest w 25 państwach UE - mówiła 21 marca Izabela Leszczyna.
Proponowane zmiany dotyczą jedynie antykoncepcji awaryjnej zawierającej preparat Octan uliprystalu, czyli "ellaOne". Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników w swoim stanowisku zauważa, że bez recepty powinny być dostępne także preparaty zawierające lewonorgestrel
Jak zauważają eksperci, antykoncepcja awaryjna zawierająca lewonogestrel (1,5mg) jest dostępna we wszystkich państwach Europy, a preparaty antykoncepcji awaryjnej zawierające octan uliprystalu dostępne są w każdym kraju europejskim za wyjątkiem: Uzbekistanu, Gruzji, Azerbejdżanu, Republiki Północnej Macedonii, Rosji.
W przeprowadzonej analizie obu dostępnych antykoncepcji, ginekolodzy i położnicy, zauważają różnice w zakresie; efektów niepożądanych, okresie stosowania po stosunku i zaleceniach dotyczących karmienia piersią.
| Cecha | Lewonorgestrel (LNG) | Octan uliprystalu (UPA) |
|---|---|---|
| Działanie kliniczne | Hamowanie piku LH, hamowanie/opóźnienie owulacji, blokowanie dojrzewania pęcherzyka dominującego | Hamowanie piku LH, hamowanie/opóźnienie owulacji, blokowanie dojrzewania pęcherzyka dominującego |
| Dawka i sposób podania | 1,5 mg jednorazowo doustnie | 30 mg jednorazowo doustnie |
| Wpływ na zapłodnienie i rozwój płodu | Brak wpływu na zapłodnienie po owulacji, nie zakłóca implantacji i nie wpływa na rozwój zarodka/płodu | Brak wpływu na zapłodnienie po owulacji, nie zakłóca implantacji i nie wpływa na rozwój zarodka/płodu |
| Ryzyko ciąży ektopowej | Nie zwiększa ryzyka | Nie zwiększa ryzyka |
| Efekty niepożądane | Rzadziej występują | Mogą występować częściej |
| Okno stosowania po stosunku | Do 72h | Do 120h |
| Skuteczność | Równoważna z UPA w ciągu 72h od stosunku | Równoważna z LNG w ciągu 72h od stosunku |
| Zalecenia po zastosowaniu | Stosowanie metody barierowej do następnej miesiączki; kontynuacja doustnej antykoncepcji jeśli jest stosowana | Stosowanie metody barierowej do następnej miesiączki; kontynuacja doustnej antykoncepcji jeśli jest stosowana |
| Karmienie piersią | Nie zalecane przez 8 godzin po zażyciu | Nie zalecane przez 7 dni po zażyciu |
Jak czytamy w stanowiisku Polskiego Towarzystwo Ginekologów i Położników:
PTGiP stoi na stanowisku, że preparaty antykoncepcji awaryjnej (zarówno lewonorgestrel w dawce 1,5mg, jak i octan uliprystalu w dawce 30mg) powinny być dostępne bez recepty
Nie. Escapelle, podobnie jak inne preparaty zawierające lewonorgestrel (1,5 mg), wciąż wymaga recepty. Bez recepty dostępny jest jedynie preparat ellaOne, który zawiera octan ulipristalu i może być kupiony w aptece przez osoby od 15. roku życia.
Aby kupić tabletkę „dzień po” bez recepty, wystarczy udać się do apteki i poprosić o ellaOne. Farmaceuta może zapytać o wiek, ponieważ zgodnie z prawem, środek ten jest dostępny dla osób powyżej 15. roku życia.
Cena tabletki Escapelle wynosi średnio od 35 do 55 zł, w zależności od apteki. Tabletka ellaOne, dostępna bez recepty, jest nieco droższa — kosztuje około 90–120 zł. W obu przypadkach w opakowaniu znajduje się jedna tabletka.
Receptę na Escapelle lub inne środki z lewonorgestrelem można uzyskać:
Receptę można zrealizować w dowolnej aptece.
Escapelle zawiera lewonorgestrel i działa do 72 godzin po stosunku. EllaOne zawiera octan ulipristalu, który można przyjąć do 120 godzin (5 dni). Oba preparaty zapobiegają owulacji, ale różnią się długością działania i dostępnością.
Tabletka dzień po opóźnia owulację, dzięki czemu plemniki nie mogą zapłodnić komórki jajowej. Nie działa, jeśli owulacja już wystąpiła, i nie przerywa istniejącej ciąży. Najlepiej przyjąć ją jak najszybciej po stosunku.
Tabletka ellaOne jest dostępna dla osób od 15. roku życia, bez konieczności wizyty u lekarza. Preparaty zawierające lewonorgestrel nadal wymagają recepty, niezależnie od wieku pacjentki.
Tak, jeśli przyjęto Escapelle lub Postinor Duo (lewonorgestrel), skuteczność utrzymuje się do 72 godzin (3 dni). W przypadku ellaOne (ulipristal) – nawet do 5 dni (120 godzin). Im szybciej się ją zażyje, tym większa skuteczność.
Może powodować: nudności, bóle głowy, nieregularne krwawienie lub zmęczenie. Objawy zwykle ustępują po 1–2 dniach. Tabletka nie wpływa na płodność i nie zaburza cyklu w dłuższej perspektywie.
Nie. Tabletka „dzień po” nie przerywa istniejącej ciąży. Działa wyłącznie przed zapłodnieniem, poprzez opóźnienie lub zahamowanie owulacji. Jeśli doszło już do zagnieżdżenia zarodka, tabletka nie ma wpływu na ciążę.
Tak, ellaOne można kupić online w aptekach internetowych, pod warunkiem weryfikacji wieku. Escapelle i inne lewonorgestrelowe preparaty można zamówić po wystawieniu e-recepty przez lekarza lub platformę telemedyczną.
Nie. To metoda awaryjna, przeznaczona do wyjątkowych sytuacji. Regularne przyjmowanie może zaburzać cykl hormonalny. Do stałej ochrony przed ciążą zaleca się antykoncepcję hormonalną lub mechaniczną (np. prezerwatywy, wkładki).
Chcesz być na bieżąco z wieściami z naszego portalu? Obserwuj nas na Google News!
Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup.
Komentarze