Skuteczne leczenie czerniaka i innych nowotworów skóry jest możliwe. Eksperci apelują: wczesne wykrycie ratuje życie.  

Nowotwory skóry, w tym czerniak, rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy, stanowią coraz większe wyzwanie dla polskiego systemu ochrony zdrowia. Eksperci Polskiego Towarzystwa Onkologicznego podczas debaty z cyklu „Onkologia – Wspólna Sprawa” podkreślali, że kluczem do poprawy sytuacji jest wczesna diagnostyka, edukacja pacjentów i lepsza współpraca lekarzy rodzinnych z onkologami i dermatologami. Nowotwory skóry są jednymi z najłatwiejszych do rozpoznania, bo widać je gołym okiem. Kluczowe jest jednak, by dostrzec je jak najwcześniej – podsumował dr hab. n. med. Marcin Ziętek, Kierownik Oddziału Chirurgii Onkologicznej (II) w Dolnośląskim Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii we Wrocławiu.

Według dr n. med. Moniki Słowińskiej, jednym z najskuteczniejszych narzędzi diagnostycznych pozostaje dermatoskopia, pozwalająca wykryć czerniaka w fazie in situ, gdy rokowania są najlepsze, zanim pojawią się przerzuty do węzłów chłonnych. Problemem pozostaje jednak ograniczona dostępność badań w ramach NFZ i długie kolejki do dermatologów. Niestety, pacjenci często zgłaszają się zbyt późno, a zachorowalność i liczba zachorowań na czerniaka stale rośnie.

Lekarze ostrzegają, że ryzyko zachorowania na czerniaka zwiększa się m.in. wraz z ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe. 

Specjaliści zwracali uwagę, że w Polsce wciąż nie znamy pełnej skali problemu. Rak podstawnokomórkowy czy rak kolczystokomórkowy nie podlegają obowiązkowemu raportowaniu, a część pacjentów leczy się wyłącznie prywatnie.

Jednocześnie rośnie liczba zachorowań, szczególnie w grupach pacjentów przewlekle leczonych immunosupresyjnie po przeszczepach. Zwiększa się również zachorowalność na inne nowotwory w Polsce związane z ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe, co dodatkowo obciąża cały system leczenia chorób nowotworowych.

Uczestnicy debaty podkreślali, że dostęp do terapii systemowych, w tym nowoczesnej immunoterapii, jest w Polsce na światowym poziomie. W przypadku chorych z zaawansowanym czerniakiem lub przerzutowego czerniaka wyniki leczenia poprawia skojarzenie immunoterapii z leczeniem celowanym.

Problemem pozostaje raczej późne zgłaszanie się pacjentów i brak centralizacji w mniejszych ośrodkach, co czasem uniemożliwia rozpoczęcie leczenia w wymaganym terminie.

Kluczowy jest rozwój badań klinicznych, które testują nowe terapie systemowe, aby uzupełnić dotychczasowy fundament leczenia chirurgicznego, takiego jak wycięcie węzłów chłonnych czy biopsję węzła wartowniczego.

Edukacja pacjentów i lekarzy rodzinnych powinna iść w parze z wykorzystaniem nowych technologii.

Skuteczna walka z nowotworami skóry w Polsce wymaga połączenia edukacji, nowoczesnych narzędzi diagnostycznych, lepszej współpracy między lekarzami i koordynacji opieki. 

Dr hab. n. med. Hanna Koseła-Paterczyk zwróciła uwagę, że pacjentów onkologicznych w Polsce należy leczyć w wyspecjalizowanych ośrodkach, które dysponują pełnym wachlarzem terapii – od chirurgii onkologicznej po immunoterapię. Pacjenci z obniżoną odpornością mają szczególnie wysokie ryzyko nowotworów skóry i wymagają częstych kontroli.