Rosną nakłady na badania i rozwój w Polsce

Polski rynek badań i rozwoju jest jednym z najszybciej rozwijających się w Europie. W 2020 roku nakłady krajowe na działalność badawczą i rozwojową (B+R) wyniosły 32,4 mld złotych. To o 7 procent więcej niż rok wcześniej. W całej Unii Europejskiej wydatki na B+R, w porównaniu z rokiem 2019, spadły.

Polskie badania na tle unijnym

W 2020 roku, według danych Eurostatu, państwa członkowskie Unii Europejskiej wydały 311 mld euro na działalność badawczą i rozwojową. Kwota ta była niższa o 1 mld euro w porównaniu z rokiem 2019. Koszty badań rok do roku wzrosły z 2,2 proc. PKB do 2,3 proc. Ekonomiści wyjaśniają, że wynik ten jest rezultatem pandemii. 

Polska pod względem wydatków znajduje się poniżej średniej unijnej. W 2020 roku na badania i rozwój przeznaczyliśmy 1,4 proc. PKB.

Państwa, które najbardziej inwestują w sektor B+R, takie jak Szwecja i Belgia, odnotowały wydatki na ten cel na poziomie 3,5 proc. PKB. Pomimo niższego finansowania Polska zanotowała jednak jeden z najwyższych wzrostów sektora B+R od 2019 roku. Również w ciągu ostatnich 10 lat Polska była krajem intensywnie rozwijającym ten sektor. Od 2010 roku wzrost intensywności badań i rozwoju wyniósł 0,7 pp. 

Nakłady na nauki medyczne w Polsce

Pomimo rozwoju badań w Polsce oraz coraz wyższego finansowania tego sektora, nakłady na B+R w naukach medycznych i naukach o zdrowiu w 2020 roku stanowiły zaledwie 12,5 proc. wszystkich nakładów. Dla porównania - prawie połowa z tych wydatków została przeznaczona na badania i rozwój w naukach inżynieryjnych i technicznych. Patrząc jednak na wzrost nakładów rok do roku, najwyższy odnotowano na prowadzenie prac B+R w naukach medycznych i o zdrowiu - o 14 procent. Głównymi podmiotami finansującymi tę działalność w Polsce są te z sektora przedsiębiorstw oraz sektora rządowego. 

Personel zaangażowany w działalność badawczą i rozwojową w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu stanowił 13 procent wszystkich pracowników zajmujących się badaniami naukowymi w 2020 roku.  Prawie połowa osób zatrudnionych w sektorze B+R zajmowała się natomiast badaniami dotyczącymi nauk inżynieryjnych i technicznych. 

W podmiotach wyspecjalizowanych badawczo najwyższe nakłady wewnętrzne na projekty badawczo-rozwojowe przeznaczono na nauki inżynieryjne i techniczne oraz nauki przyrodnicze. Nie dominowały one tylko w pozostałych podmiotach wyspecjalizowanych badawczo, w których najwyższe środki kierowano na działalność B+R w zakresie nauk medycznych i nauk o zdrowiu (43,8%).

Działalność B+R według województw

W 2020 roku najwyższe wydatki na działalność badawczą i rozwojową poniosły podmioty w województwie mazowieckim. Stanowiły one 36,4 proc. wszystkich nakładów wewnętrznych na sektor B+R w kraju. Również największe kwoty na rozwój i badania w dziedzinach nauk zdrowotnych oraz nauk o zdrowiu przeznaczono dla jednostek na Mazowszu - 1 358,3 mln złotych. Warto dodać, że 11 z 15 instytutów badawczych nadzorowanych przez ministra zdrowia znajduje się w Warszawie. 

W 2020 roku najliczniejszą grupą podmiotów posiadających aparaturę naukowo-badawczą były jednostki z województwa mazowieckiego – było ich 356. Wartość tej aparatury na koniec roku na Mazowszu wynosiła 6,6 mld zł, natomiast stopień jej zużycia – 82,6 proc. 

W podmiotach zajmujących się działalnością badawczą w województwie tym pracowało również najwięcej osób w porównaniu z innymi województwami. Stanowiły one 29,8 procent personelu sektora B+R. Również na Mazowszu przy badaniach i rozwoju zatrudnionych było najwięcej osób z wykształceniem wyższym - 84 552, w tym z 3 665 tytułem profesora i 6 019 z tytułem doktora habilitowanego.

Źródło danych: GUS

Polecamy także: