Leki za darmo dla seniorów 65+. NFZ pokazuje stabilne koszty programu

Według oficjalnych danych Narodowego Funduszu Zdrowia, roczne wydatki na realizację programu bezpłatnych leków dla seniorów wynoszą około 3,5 mld zł. Dane te przeczą pojawiającym się w przestrzeni publicznej informacjom, które znacznie zawyżają koszty tego projektu.

Raporty NFZ pokazują, że od 2024 roku koszty programu pozostają na przewidywalnym i stabilnym poziomie. Dane publikowane w comiesięcznych komunikatach DEF Centrali NFZ wskazują jednoznacznie, że wydatki związane z darmowymi lekami dla seniorów nie uległy gwałtownemu wzrostowi.

W przestrzeni publicznej pojawiły się jednak informacje sugerujące niemal trzykrotnie wyższe koszty programu. Jak podkreślają eksperci, mogło to wynikać z doliczenia do programu 65+ ogólnych kosztów refundacji leków przysługujących wszystkim pacjentom – niezależnie od istnienia programu bezpłatnych leków dla seniorów.

Jeszcze kilka lat temu udział prywatnych wydatków pacjentów na leki należał w Polsce do najwyższych w Unii Europejskiej. Według danych OECD NFZ pokrywał jedynie 35% kosztów leków kupowanych w aptekach. Dla porównania, w Niemczech i Francji publiczny płatnik finansował 82% ceny leków, w Czechach 64%, a w Rumunii 48%.

Wprowadzenie programu 65+ znacząco poprawiło sytuację seniorów. Dzięki darmowym lekom wielu pacjentów mogło kontynuować zalecone terapie bez konieczności rezygnowania z leczenia z powodów finansowych. Program wpłynął również na większe przestrzeganie zaleceń lekarskich, ograniczając ryzyko pogorszenia zdrowia i kosztownych hospitalizacji.

Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego zwraca uwagę, że program powinien w większym stopniu uwzględniać leki wytwarzane przez krajowych producentów, szczególnie te znajdujące się na wykazach G1 i G2 Ministerstwa Zdrowia. Zdaniem organizacji ma to istotne znaczenie nie tylko dla gospodarki, ale również dla bezpieczeństwa lekowego państwa.

Krajowi producenci leków opowiadają się także za dalszym uszczelnieniem programu. Chodzi przede wszystkim o skuteczniejszą kontrolę preskrypcji i wydawania leków z wykorzystaniem narzędzi teleinformatycznych.Celem takich działań miałoby być ograniczenie sytuacji, w których seniorzy otrzymują te same preparaty od różnych lekarzy w ilościach przekraczających zalecane dawki terapeutyczne.

Organizacja apeluje również o szersze wykorzystywanie konkurencji cenowej po wygaśnięciu ochrony patentowej leków. Zamiast utrzymywania wysokich kosztów terapii, charakterystycznych dla warunków monopolistycznych, rekomendowane byłoby częstsze wybieranie tańszych odpowiedników produkowanych przez krajowe firmy.

Według przedstawicieli branży potencjał oszczędności istnieje także w większym wykorzystaniu leków biologicznych równoważnych, czyli biosimilarów. W ciągu ostatniej dekady wydatki NFZ na programy lekowe wzrosły z około 3 mld zł do 14,6 mld zł rocznie. Zwiększenie udziału biosimilarów mogłoby znacząco ograniczyć tempo wzrostu kosztów w tym obszarze.