Raport Fundacji Udaru Mózgu: Polska ma problem z rehabilitacją po udarze

Udary mózgu stają się coraz częstsze w Polsce, a pacjenci po takich incydentach, często napotykają na poważne trudności w dostępie do rehabilitacji. Fundacja Udaru Mózgu, wspólnie z ekspertami i ośrodkami rehabilitacyjnymi Origin Polska, opracowała raport, który ujawnia poważne braki w systemie opieki nad chorymi po udarze.

Z okazji Światowego Dnia Udaru Mózgu, który obchodzono 29 października, Fundacja Udaru Mózgu opublikowała raport dotyczący potrzeb pacjentów po udarze. Powstał on we współpracy z ekspertami z różnych dziedzin, w tym medycyny, prawa i administracji, oraz w partnerstwie z ośrodkami rehabilitacyjnymi Origin Polska.

To pierwszy taki dokument w Polsce, który w sposób kompleksowy przedstawia wyzwania, z jakimi zmagają się osoby po udarze oraz ich opiekunowie, podkreślając konieczność zmian w systemie opieki nad tymi pacjentami.

Udar mózgu to ogromny problem w Polsce. Jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów i pierwszą przyczyną niepełnosprawności. Co gorsza, coraz więcej osób zapada na udar, a pacjenci są coraz młodsi.

W ciągu roku w Polsce mamy ponad 70 tysięcy nowych przypadków. Udar wiąże się nie tylko z zagrożeniem życia, ale także z ryzykiem izolacji społecznej i utratą pracy, ponieważ wielu chorych nie może wrócić do aktywności zawodowej.

Choć leczenie udaru poprawiło się, to nadal mamy duże problemy z rehabilitacją i opieką długoterminową. W Polsce dostęp do tej opieki jest gorszy niż w wielu innych krajach UE, a liczba osób wymagających takiej pomocy, rośnie.

Udar niedokrwienny, który jest najczęstszym rodzajem udaru, występuje, gdy dochodzi do zablokowania tętnicy, co ogranicza dopływ krwi do mózgu. W 2023 roku odnotowano aż 74,7 tysiąca przypadków tego typu udaru.

Zdaniem dr Jakuba Gierczyńskiego, absolwenta MBA, eksperta w dziedzinie systemu ochrony zdrowia, dane nie napawają entuzjazmem.

Według danych NFZ, tylko w 2023 roku odnotowano aż 72 tys. pacjentów z udarem niedokrwiennym mózgu. Jeżeli chodzi o podział na płeć, było to 37 tys. mężczyzn oraz 35 tys. kobiet.

W 90 proc. przypadków były to udary pierwszorazowe. Jeżeli chodzi o śmiertelność w ciągu 7 dni po udarze, to wyniosła ona w zeszłym roku 6,5 proc., a po roku: 29 proc.

Rehabilitacja po udarze mózgu jest niezwykle ważna, ale wciąż mamy dużo do zrobienia, by poprawić jej dostępność. Wydatki na rehabilitację neurologiczną rosną z roku na rok – w 2018 roku przeznaczono na nią 165 milionów złotych, a w 2023 roku już prawie trzykrotnie więcej, bo 453 miliony złotych.

Niestety, z danych NFZ wynika, że tylko 22 procent pacjentów, czyli około 14 tysięcy z 72 tysięcy, rozpoczęło rehabilitację w pierwszych dwóch tygodniach po udarze. A to właśnie jak najszybsze rozpoczęcie rehabilitacji ma ogromne znaczenie – im szybciej pacjent zacznie ćwiczyć, tym większa szansa na powrót do pełnej sprawności.

Raport pokazuje, że dostęp do fizjoterapii po udarze mózgu w Polsce, jest nadal bardzo ograniczony, co prowadzi do gorszych wyników leczenia i wyższej śmiertelności. Choć fizjoterapia powinna być dostępna na każdym etapie leczenia, to wciąż brakuje specjalistów, zwłaszcza w weekendy i święta. Dodatkowo, nie ma jasno określonych zaleceń co do ilości ćwiczeń, które powinny być stosowane w zależności od stanu pacjenta.

Eksperci wskazują, że ważne jest, by pacjenci mieli stały dostęp do terapii, która wspomaga ich powrót do zdrowia. Bez odpowiedniej fizjoterapii, szanse na pełne wyleczenie są znacznie mniejsze. Dodatkowo, brakuje systemowego wsparcia dla pacjentów i ich rodzin, które mogłoby pomóc w lepszej organizacji opieki.