Reklama

Prohibicja po polsku: czy zakaz nocnej sprzedaży alkoholu przetrwa test konstytucyjny?

28/09/2025 15:30

Zdrowe życie, Prohibicja polsku zakaz nocnej sprzedaży alkoholu przetrwa konstytucyjny - zdjęcie, fotografia

Spis treści

Nowa fala zakazów
Równość wobec prawa czy nierówne szanse?
Pułapka niespójności

Nowy projekt ustawy o wychowaniu w trzeźwości zakłada m.in. zakaz sprzedaży alkoholu nocą, blokadę handlu na stacjach benzynowych i pełną prohibicję reklam. Choć samorządy już wcześniej testowały podobne rozwiązania, to prawnicy ostrzegają, że przeniesienie ich na poziom centralny może otworzyć pole do sporów konstytucyjnych. Kluczowe pytanie brzmi: czy nowe prawo będzie narzędziem skutecznej ochrony zdrowia publicznego, czy politycznym manifestem, który wywoła falę pozwów?

Nowa fala zakazów

Lewica proponuje ogólnokrajowe ograniczenia: od nocnej prohibicji, przez blokadę handlu alkoholem w internecie, po pełny zakaz reklamy.

– „Jeżeli projekt zakłada zakaz reklamy alkoholu w internecie, trzeba odpowiedzieć na pytanie, jak go wyegzekwować w praktyce? Algorytmy mediów społecznościowych są globalne, a polski ustawodawca nie zatrzyma zagranicznych serwisów” – zauważa mec. Tymoteusz Paprocki z kancelarii Paprocki, Wojciechowski i Partnerzy.

Równość wobec prawa czy nierówne szanse?

Szczególne emocje budzi propozycja zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach paliw.

Reklama

– „To nie tylko kwestia zdrowia publicznego, ale też równych warunków konkurencji. Jeśli odbierzemy stacjom to źródło dochodu, a pozostawimy je innym detalistom, powstaje pytanie o zgodność z zasadą równości wobec prawa” – podkreśla mec. Paprocki.

Kraków czy Olsztyn pokazały, że nocna prohibicja działa – policyjnych interwencji było mniej. Ale prawnicy widzą w tym dylemat proporcjonalności.

– „Prawo nie może ograniczać wszystkich obywateli tylko dlatego, że część nadużywa alkoholu. To klasyczny spór o to, czy ograniczenie wolności większości jest uzasadnione dla ochrony mniejszości” – tłumaczy ekspert.

Reklama

Pułapka niespójności

Rynek alkoholu w Polsce kurczy się o 1,7 proc. rocznie. Część polityków uznaje to za argument za dalszymi ograniczeniami, ale równocześnie pojawiają się pomysły obniżenia akcyzy na cydr czy perry.

– „To sygnały sprzeczne, które w sądowej argumentacji przedsiębiorców mogą zostać wykorzystane jako dowód nierównego traktowania branży” – ostrzega mec. Paprocki.

Zobacz także:

Zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach i nocą? Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda popiera propozycje

Największe ryzyko to skuteczność przepisów w sądach.

– „Każdy zakaz może stać się przedmiotem skargi – czy to do WSA, czy w dalszej perspektywie do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli przepisy nie będą precyzyjne, przedsiębiorcy zyskają silny argument, że niejasne prawo nie może być podstawą sankcji” – zauważa mec. Paprocki.

Reklama

Brak okresu przejściowego oznaczałby też ryzyko pozwów od firm, które utraciłyby inwestycje warte miliony złotych.

– „To niemal gwarantuje falę odszkodowań” – dodaje prawnik.

Polska debata o alkoholu dawno wyszła poza sferę zdrowotną. To już rozmowa o granicach wolności gospodarczej i konstytucyjnych praw obywateli.

– „Dobrze napisane prawo nie powinno być manifestem politycznym. Powinno równoważyć wolność jednostki, interes gospodarczy i ochronę zdrowia publicznego. Na razie widać więcej haseł niż konkretów” – podsumowuje mec. Paprocki.

Reklama