Program Zdrowa Odwaga wydłużył życie uczestnikom o co najmniej rok

Z jakiego powodu pracodawca miałby inwestować w leczenie nadwagi i otyłości pracownika? Po co w ogóle miałby się angażować w przekonywanie go do zmiany stylu życia? Odpowiedź jest prosta: zyskuje pracownika, który ma więcej energii i chęci do życia, a więc i do pracy. Rzadziej będzie musiał kombinować, jak zastąpić go, bo ten będzie na zwolnieniu lekarskim i będzie mniej obciążony ryzykiem, że nie dotrzyma terminów kontraktów. Politykazdrowotna.com rozmawia z Pawłem Żochowskim, Dyrektorem Departamentu Medycznego Pionu Usług Biznesowych w Medicover w Polsce o tym, jak pewien program profilaktyczny odmienił życie pracownikom i pracodawcom.

Politykazdrowotna.com: W jakiej kondycji są Polacy, szczególnie ci pracujący?

Paweł Żochowski: Odpowiedź jest złożona. Jest taka część pracowników, która bardzo dba o swoje zdrowie i w tej grupie widzimy wzrost świadomości, jak ważna jest profilaktyka oraz potrzebę inwestowania w nią. Są też pracownicy, których musimy aktywnie motywować do profilaktyki, bo oni takiej potrzeby nie mają. Jako społeczeństwo zmagamy się dodatkowo z wyzwaniami: demograficznymi, zwiększonej zachorowalności na choroby przewlekłe, w tym nowotwory, z rosnącą otyłością, i mimo że jako społeczeństwo jesteśmy w dość dobrej kondycji, to musimy sprostać tym wyzwaniom w najbliższych latach.

Medicover oferuje bardzo szerokie możliwości profilaktyki. Co konkretnie proponujecie?

To bardzo ważne, by plan profilaktyczny był zindywidualizowany. Od lat inwestujemy w zintegrowany system, który ma wszystkie elementy profilaktyki - od opieki ambulatoryjnej, po siłownie i kluby sportowe. Mamy ich ponad 140. Mamy też poradnie zdrowia psychicznego, a w ofercie profilaktycznej są również badania genetyczne, które pozwalają poznać ryzyko wielu chorób oraz rozwiązania dietetyczne, bo bez zdrowej diety nie ma dobrej profilaktyki. Szyjemy zatem, w oparciu o inne dla każdego człowieka czynniki ryzyka, indywidualny plan zapobiegania chorobom.

Szczególnego zadbania o zdrowie wymagają osoby z otyłością. Jak wiemy, choroba otyłościowa generuje ponad 200 powikłań, którym można zapobiegać, redukując otyłość. Państwo zaproponowaliście program dla takich osób.

Celem programu było aktywne zaproszenie osób z nadwagą albo otyłością, które wcześniej nie były aktywne do wysiłku fizycznego i później regularnej aktywności fizycznej. Dodatkowo, osoby, które weszły do programu oprócz nadwagi lub otyłości miały przynajmniej jeden czynnik ryzyka.

Jaki to był czynnik ryzyka?

Hipercholesterolemia, nieprawidłowa glikemia na czczo lub podwyższone ciśnienie tętnicze. Oczywiście mógł być więcej niż jeden z tych czynników naraz.

Jak długo trwał program Zdrowa Odwaga?

Program trwał 12 miesięcy. Polegał na aktywności fizycznej trzy razy w tygodniu, z trenerem i podczas zajęć grupowych. Chcieliśmy pokazać potencjał aktywności fizycznej w leczeniu nadwagi i otyłości. Badanie naukowe pokazało, że program przynosi realne, pozytywne rezultaty dla każdego z pacjentów. Badaliśmy kolejne grupy uczestników w tych samych warunkach, dlatego możemy pokazać w sposób zweryfikowany, że ten program działa. Zastosowaliśmy naszą metodologię, uczestnicy trenowali w naszych obiektach sportowych, z naszymi trenerami, mając opracowany przez nas typ aktywności fizycznej, dlatego wyniki są miarodajne. 

Czy w programie Zdrowa Odwaga jest również porada dietetyczna?

W badaniu naukowym skupiliśmy się na aktywności fizycznej, żeby pokazać, że już sama aktywność fizyczna daje wspaniałe efekty. Nie zmienialiśmy nawyków żywieniowych uczestniczących osób, bo wtedy nie moglibyśmy sobie odpowiedzieć na pytanie, czy efekty zostały osiągnięte poprzez aktywność fizyczną czy dietę.

Jakie osiągnęliście wyniki?

Osiągnęli je przede wszystkim uczestnicy programu. Poprawiliśmy ich parametry zdrowotne. Te subiektywne, czyli to jak ktoś postrzega swoje zdrowie, jak się czuje, jaka jest jego ogólna kondycja oraz obiektywne, w których poprawiły się wskaźniki medyczne. To np. obniżone ryzyko zachorowań na choroby sercowo-naczyniowe, zmniejszona otyłość trzewna, poprawione parametry insulinooporności. Były też zaskakujące efekty, np. ponad 60-procentowa redukcja bólów pleców i około 30-procentowe zmniejszenie absencji chorobowej.

Uczestnicy programu wydłużyli nawet swoje życie. Jak to zmierzyliście?

Badamy ryzyko wystąpienia niektórych zdarzeń, które potencjalnie skracają życie, np. sercowo-naczyniowych, mierzymy też kondycję i ogólne poczucie zdrowia uczestnika. Biorąc te dwie rzeczy pod uwagę, wyliczyliśmy, że osoby przez 12 miesięcy aktywności fizycznej zyskują jeden rok życia w dobrym zdrowiu. Jednak na pewno wśród uczestników byli tacy, którzy uzyskali więcej.

Czy to, co pokazał ten program, można przełożyć również na osoby bez otyłości?

Mamy w planie konstruowanie programów dla pozostałych grup i pracowników, którzy borykają się z innymi problemami zdrowotnymi. Zależało nam, żeby nie bazować tylko na badaniach sprzed wielu lat, robionych poza naszym krajem, tylko pokazać nasze rezultaty.

Czy ministerstwo zdrowia, odpowiedzialne za przygotowanie programów profilaktycznych, mogłoby korzystać z waszych doświadczeń, by te programy były akceptowane przez pacjentów i żeby były atrakcyjne dla pacjentów?

Z chęcią podzielimy się naszymi doświadczeniami, również z ministerstwem. Widzimy, że sama edukacja pacjentów i powiedzenie im, że mają jakieś programy profilaktyczne, przysługujące im np. z racji wieku, nie wystarcza. Potrzebne jest aktywne podejście, a sam system profilaktyczny musi być kompleksowy. Nasza rada dla ministerstwa byłaby taka, żeby konstruować takie programy, które kompleksowo opiekują się pacjentem, a nie tylko pokazują jakiś wycinek jego zdrowia. Nie zadziała zrobienie morfologii i zostawienie pacjenta bez dalszych kroków.

Czy taki program, który jest dla dorosłych osób z nadwagą lub otyłością, można również przełożyć na program dla dzieci? Czy planujecie ten program rozszerzyć na grupę, która według danych tyje najszybciej w Europie?

Medicover skupia się głównie na pracownikach i im dedykujemy nasze programy. Ale zastanawiamy się nad rozszerzeniem projektu i na najmłodszych pacjentów.

Jakie są wnioski płyną z tego programu?

W pierwszej części programu pokazaliśmy uczestnikom, jak ważne jest dbanie o zdrowie. W drugiej mamy już konkretne wyniki. Pokazują one już konkretne korzyści. Dają też informację, że nie chodzi o to, żeby wysłać kogoś na zrobienie badań, ale wykorzystać je do indywidualnej profilaktyki. Myślę, że to jest bardzo ważne, żeby każda z osób, biorących udział w takim programie wiedziała, jakie parametry zdrowotne można poprawić. Jeśli mówimy o badaniach przesiewowych, to pacjenci muszą wiedzieć, co dzięki nim można osiągnąć. W takich programach jak Zdrowa Odwaga, po wykonaniu danego badania możemy jasno powiedzieć pracownikom i pracodawcom, jakie efekty zdrowotne osiągnie ta populacja pracowników, która do tego programu wchodzi. Myślę, że to jest duży motywator.

Co było zaskakujące dla uczestników programu?

Często wskazywali na to, że aktywność fizyczna weszła im w nawyk, mimo że wcześniej jej nie mieli. Kolejną rzeczą było to, że mieli znacznie lepsze samopoczucie i większą satysfakcję z codziennego życia. Ten program realnie prowadzi pacjenta pod nadzorem lekarza, trenera, co też jest pewnie motywujące. Bo jest ktoś, kto czeka aż przyjdziemy, kontroluje wyniki i wskazuje ewentualne modyfikacje.