Tabletka zamiast zastrzyku? FDA zatwierdziła pierwszy doustny inhibitor PCSK9

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła Lipfendra, czyli enlicitide, jako pierwszy doustny inhibitor PCSK9 do obniżania cholesterolu LDL u dorosłych z hipercholesterolemią, w tym z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. To ważna zmiana w klasie leków dotąd kojarzonej z iniekcjami. Na razie dotyczy jednak rynku amerykańskiego i nie oznacza dostępności terapii w Europie ani w Polsce.

Lipfendra ma być stosowana jako uzupełnienie diety i wysiłku fizycznego w celu obniżenia cholesterolu LDL u dorosłych z hipercholesterolemią, w tym z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (HeFH). Lek przyjmowany jest doustnie raz na dobę. FDA podkreśla, że wcześniejsze inhibitory PCSK9 były dostępne wyłącznie jako terapie podawane w iniekcjach.

Nowością nie jest sam mechanizm PCSK9, ale droga podania. PCSK9 to białko wpływające na metabolizm receptorów LDL. Zablokowanie tego szlaku zwiększa usuwanie cholesterolu LDL z krwi. W praktyce klinicznej może to mieć znaczenie dla pacjentów, którzy mimo dotychczasowego leczenia nadal nie osiągają docelowych wartości LDL-C albo mają problem z akceptacją leczenia iniekcyjnego.

Enlicitide łączy mechanizm inhibitorów PCSK9 z technologią peptydu makrocyklicznego. Jak wskazał Dean Y. Li, prezes Merck Research Laboratories: 

Decyzja FDA opierała się na dwóch badaniach III fazy z programu CORALreef. Były to randomizowane, podwójnie zaślepione badania kontrolowane placebo, w których uczestniczyło łącznie 3207 dorosłych z hipercholesterolemią, w tym pacjenci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną i osoby bez tego rozpoznania. Uczestnicy otrzymywali maksymalnie tolerowaną terapię statyną. Głównym punktem końcowym była procentowa zmiana stężenia LDL-C od wartości wyjściowej do 24. tygodnia leczenia.

W pierwszym badaniu uczestniczyli dorośli z rozpoznaną miażdżycową chorobą sercowo-naczyniową lub wysokim ryzykiem ASCVD. W tej grupie Lipfendra obniżyła stężenie LDL-C średnio o 56 proc. w porównaniu z placebo.

W drugim badaniu, obejmującym pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, redukcja LDL-C wyniosła średnio 59 proc. w porównaniu z placebo.

W badaniach rejestracyjnych opisano również profil bezpieczeństwa leku. W pierwszym badaniu częstość działań niepożądanych była podobna w grupie Lipfendra i placebo. W drugim badaniu częściej niż w grupie placebo obserwowano biegunkę i zawroty głowy. W obu badaniach odsetek przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych był porównywalny między grupami.

Doustny inhibitor PCSK9 może być ważny przede wszystkim dlatego, że poszerza możliwości wyboru formy terapii. Dotychczas ta klasa leczenia była kojarzona z podaniem podskórnym. Tabletka przyjmowana raz dziennie może być łatwiejsza do zaakceptowania dla części chorych, choć dopiero praktyka kliniczna pokaże, czy przełoży się to na lepszą regularność leczenia.

Jeffrey Berger z NYU Langone Heart, cytowany przez Cardiovascular Business, określił zatwierdzenie jako ważny krok w kardiologii prewencyjnej. Zwrócił jednak uwagę, że potrzebne są kolejne dane dotyczące wpływu leku na wyniki zdrowotne pacjentów. Obecna decyzja opiera się na redukcji LDL-C, czyli dobrze ugruntowanym wskaźniku ryzyka, ale dane dotyczące wpływu leku na zdarzenia sercowo-naczyniowe są jeszcze przedmiotem dalszych badań.