Pseudomedycyna i dezinformacja medyczna pod większym nadzorem. Senacka komisja przyjęła ustawę

Senacka Komisja Zdrowia przyjęła ustawę o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Nowelizacja, uchwalona wcześniej przez Sejm, rozszerza kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta i wprowadza nowe rozwiązania mające przeciwdziałać praktykom pseudomedycznym oraz dezinformacji medycznej. Teraz ustawa trafi pod obrady Senatu.

Jednym z najważniejszych elementów nowelizacji jest wprowadzenie do ustawy definicji praktyki pseudomedycznej oraz ustanowienie zakazu jej stosowania.

Za praktyki pseudomedyczne mają zostać uznane m.in. świadczenia zdrowotne udzielane przez osoby niewykonujące zawodu medycznego, jeżeli stwarzają ryzyko uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci. Przepisy obejmują również oferowanie metod diagnostycznych lub leczniczych przedstawianych jako skuteczne, mimo że nie stanowią świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza w odniesieniu do leczenia dzieci, chorób nowotworowych, ciężkich chorób nieuleczalnych czy zaburzeń psychicznych.

Zakaz ma objąć także prowadzenie działalności leczniczej bez wymaganego wpisu do rejestru, jeżeli odbywa się to w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Nowelizacja znacząco wzmacnia kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta. Rzecznik będzie mógł prowadzić postępowania dotyczące praktyk pseudomedycznych, wydawać decyzje nakazujące ich zaprzestanie oraz zobowiązywać podmioty do usunięcia skutków takich działań.

Przepisy przewidują także możliwość publikowania decyzji dotyczących naruszeń oraz prowadzenie rejestru orzecznictwa w sprawach praktyk pseudomedycznych.

Nowelizacja wprowadza również definicję dezinformacji medycznej i tworzy jawny rejestr podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność.

Za dezinformację medyczną mają być uznawane działania polegające na publicznym rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji o metodach diagnostycznych i leczniczych lub o rzekomej szkodliwości metod zgodnych z aktualną wiedzą medyczną, jeżeli są podejmowane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Projekt przewiduje możliwość wniesienia sprzeciwu wobec wpisu do rejestru. W określonych przypadkach przedsiębiorcy telekomunikacyjni będą zobowiązani do przekierowywania użytkowników z domen internetowych wykorzystywanych do szerzenia dezinformacji na stronę Rzecznika Praw Pacjenta zawierającą ostrzeżenie i informacje o rejestrze.

Nowelizacja daje Rzecznikowi możliwość podejmowania działań jeszcze przed zakończeniem postępowania, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że praktyki stosowane przez dany podmiot mogą zagrażać życiu lub zdrowiu pacjentów.

W takich przypadkach będzie mógł publicznie poinformować o zagrożeniu, a także wydać decyzję zobowiązującą do czasowego zaprzestania określonych działań z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Projekt przewiduje również zaostrzenie odpowiedzialności finansowej za naruszanie przepisów. Rzecznik będzie mógł nakładać kary administracyjne sięgające 1 mln zł za stosowanie praktyk pseudomedycznych lub naruszanie zbiorowych praw pacjentów.

Przepisy przewidują również możliwość wielokrotnego nakładania kar w przypadku dalszego naruszania prawa, a także sankcje za utrudnianie postępowań prowadzonych przez Rzecznika. Odpowiedzialność finansowa może objąć również osoby kierujące podmiotami dopuszczającymi się naruszeń.

Przyjęcie ustawy przez senacką Komisję Zdrowia oznacza zakończenie prac nad projektem na etapie komisji. Kolejnym krokiem będzie rozpatrzenie nowelizacji przez Senat podczas posiedzenia izby. Jeśli ustawa zostanie ostatecznie uchwalona i podpisana, nowe przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.