Leki spersonalizowane przyszłością medycyny

Brytyjscy naukowcy pracują nad testem genetycznym, który analizowałby reakcję organizmu na dany lek. Tego typu testy mogą pojawić się w świadczeniach finansowanych przez National Health Service już w 2023 roku. Plan dotyczący wprowadzenia zmian w farmakogenomice opracowany został przez Brytyjskie Towarzystwo Farmakologiczne i Royal College of Physicians.

Farmakogenomika dopasuje lek do DNA

Farmakogenomika to dziedzina zajmująca się dopasowywaniem leków do właściwości DNA danej osoby. Stworzenie testu genetycznego, dzięki któremu lekarz będzie wiedział, jak organizm pacjenta zareaguje na dany lek, pozwoli zminimalizować skutki uboczne działania substancji czynnej. Jest to bardzo ważne, ponieważ reakcje na leki mogą być różne u każdego pacjenta. Dany produkt u jednej osoby może nie wywołać żadnych reakcji, a u innej może przyczynić się do zgonu. 

- Około 99,5 proc. z nas ma przynajmniej jedną zmianę w genotypie, która powoduje, że jeśli przyjmiemy dany lek, może on nam nawet wyrządzić krzywdę - tłumacz prof. Mark Caulfield, przewodniczący-elekt Brytyjskiego Towarzystwa Farmakologicznego. 

Obecnie większość leków w Wielkiej Brytanii przepisywanych jest na zasadzie “jedna dawka dla wszystkich”, czyli w przypadku określonego schorzenia każdemu przepisywany jest ten sam lek, przyjmowany w określonej dawce.

Testy genetyczne trudno dostępne

Raport sporządzony przez Brytyjskie Towarzystwo Farmakologiczne i Royal College of Physicians dotyczy 100 najczęściej przepisywanych leków w Wielkiej Brytanii. Według naukowców, dostępna technologia umożliwia wykorzystanie testów genetycznych do sprawdzenie reakcji pacjentów na 40 z tych substancji. Autorzy publikacji szacują, że średni koszt analizy mógłby wynieść 100 funtów, a samo badanie można by przeprowadzić przy użyciu próbki krwi lub śliny. 

Brytyjskie Towarzystwo Farmakologiczne postuluje, aby badania genetyczne pod kątem reakcji organizmu na konkretną substancję były przeprowadzane po urodzeniu i w ramach kontroli po 50. roku życia. Jak wskazują jednak w raporcie, zapewnienie wszystkim dostępu do tej technologii nie jest proste. Testy genetyczne obecnie nie są powszechnie dostępne w Wielkiej Brytanii, a lekarze nie są dobrze przeszkoleni z zakresu farmakogenomiki.

Konieczna edukacja i szkolenia 

Według planu opracowanego przez Brytyjskie Towarzystwo Farmakologiczne oraz Royal College of Physicians konieczne jest informowanie o korzyściach płynących z testowania genetycznego, edukowanie pacjentów w tym zakresie oraz przeprowadzanie szkoleń dla pracowników ochrony zdrowia. Konieczna jest także współpraca z National Health Service. Rezultatem takich działań ma być dostępność do świadczeń w zakresie farmakogenomiki dla wszystkich.

Źródło: Brytyjskie Towarzystwo Farmakologiczne

Polecamy także: