Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach z ponad 11 mln zł od ABM. Powstanie nowa terapia glejaka wielopostaciowego

Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach otrzymał ponad 11,1 mln zł z Agencji Badań Medycznych na rozwój nowej metody leczenia glejaka wielopostaciowego (GBM). Projekt zakłada wykorzystanie celowanej terapii radioizotopowej oraz nowoczesnego obrazowania immuno-PET, które mają zwiększyć skuteczność leczenia i lepiej kwalifikować pacjentów do terapii. W badania zaangażowani są również naukowcy ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, a partnerami projektu są firmy WPD Pharmaceuticals i Affibody AB.

Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach znalazł się w gronie beneficjentów konkursu TRANSMED I organizowanego przez Agencję Badań Medycznych (ABM). Instytut otrzyma 11 123 761 zł na realizację projektu pod nazwą „Celowana terapia radioizotopowa wspomagana obrazowaniem zmienia mikrośrodowisko immunologiczne guza w glejaku wielopostaciowym”.

Głównym celem przedsięwzięcia jest opracowanie nowoczesnej metody leczenia glejaka wielopostaciowego (GBM) – jednego z najbardziej agresywnych nowotworów mózgu.

Projekt opiera się na wykorzystaniu celowanej terapii radioizotopowej (TRT). Specjalnie zaprojektowane cząsteczki mają rozpoznawać komórki nowotworowe i dostarczać do nich radioizotopy emitujące promieniowanie alfa lub beta. Dzięki temu możliwe będzie precyzyjne niszczenie komórek guza przy jednoczesnym ograniczeniu uszkodzeń zdrowych tkanek mózgu.

Integralnym elementem projektu będzie również zastosowanie immuno-PET, czyli zaawansowanego obrazowania molekularnego. Technologia pozwoli sprawdzić, czy cele molekularne znajdują się na komórkach nowotworowych oraz ocenić ich ilość, co w przyszłości ma pomóc w lepszym planowaniu terapii i monitorowaniu jej skuteczności.

Glejak wielopostaciowy (GBM) pozostaje jednym z najtrudniejszych do leczenia nowotworów. Mimo postępów w chirurgii, radioterapii i chemioterapii mediana przeżycia pacjentów nadal nie przekracza 15 miesięcy.

Problemem jest zarówno duża inwazyjność guza, jak i niemożność całkowitego usunięcia zmian nowotworowych podczas operacji. Nawet po skutecznym zabiegu często pozostają pojedyncze komórki nowotworowe odpowiedzialne za szybki nawrót choroby.

Jak wyjaśnia prof. Gabriela Krämer-Marek, kierownik Zakładu Radiofarmacji i Obrazowania Przedklinicznego PET oraz główny badacz projektu:

Projekt podzielono na trzy etapy. Pierwszy obejmuje badania laboratoryjne i przedkliniczne nad skutecznością oraz bezpieczeństwem nowych radioligandów. Naukowcy sprawdzą również ich wpływ na mikrośrodowisko guza i odpowiedź układu odpornościowego.

Drugi etap będzie poświęcony ocenie leczenia skojarzonego. Badacze sprawdzą, czy połączenie celowanej terapii radioizotopowej z inhibitorami punktów kontrolnych lub inhibitorami PARP zwiększy skuteczność leczenia.

Jak podkreśla prof. Gabriela Krämer-Marek:

Ostatni etap projektu będzie dotyczył opracowania procesu produkcji radiofarmaceutyków zgodnego z wymaganiami klinicznymi. Dzięki temu możliwe będzie przygotowanie nowych preparatów do przyszłych badań z udziałem pacjentów.

Zdaniem dr. hab. n. med. Sławomira Blamka, prof. NIO-PIB i dyrektora Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach, projekt może otworzyć drogę do wdrożenia nowej generacji celowanych terapii radioizotopowych dla pacjentów z GBM.

Jak zaznacza, rozwiązanie może być szczególnie ważne dla chorych, u których operacja nie jest możliwa lub nie pozwala na całkowite usunięcie guza. Większa skuteczność leczenia może jednocześnie ograniczyć koszty hospitalizacji oraz opieki paliatywnej, a w przyszłości umożliwić wykorzystanie opracowanych radioligandów także w terapii innych nowotworów.

Projekt powstanie we współpracy ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym w Katowicach oraz firmami WPD Pharmaceuticals i Affibody AB. Partnerzy zapewnią dostęp do nowoczesnych rekombinowanych białek rozpoznających receptory IL13Rα2 i EGFR, które są kluczowe dla opracowywanej terapii.

Jak podsumowuje prof. Gabriela Krämer-Marek, współpraca pomiędzy ośrodkami zwiększa szanse na realizację kolejnych projektów badawczych i rozwój nowoczesnych metod leczenia glejaka wielopostaciowego.