„To może być nowa era badań klinicznych w Polsce”. WUM i UCK WUM uruchamiają największe Centrum Wsparcia Badań Klinicznych w kraju

Blisko 30 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy, ponad 1000 lekarzy, 1300 naukowców, pół miliona porad ambulatoryjnych rocznie i ambitny plan, by Warszawa stała się jednym z najważniejszych ośrodków badań klinicznych w Europie. Warszawski Uniwersytet Medyczny i Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM uruchomiły Uniwersyteckie Centrum Wsparcia Badań Klinicznych – projekt, który ma skrócić drogę od odkrycia naukowego do nowoczesnej terapii dostępnej dla pacjenta oraz przyciągnąć do Polski więcej międzynarodowych badań i innowacyjnych technologii medycznych.

Powstanie Uniwersyteckiego Centrum Wsparcia Badań Klinicznych jest odpowiedzią na jeden z najważniejszych problemów współczesnej medycyny akademickiej. Choć polscy naukowcy i klinicyści dysponują ogromnym potencjałem, prowadzenie badań klinicznych wymaga dziś nie tylko wiedzy medycznej, ale także sprawnego zarządzania procedurami, finansami, dokumentacją, ochroną danych, współpracą międzynarodową i wymaganiami regulacyjnymi.

Nowe centrum ma przejąć znaczną część tych obowiązków, pozwalając badaczom skupić się na pracy naukowej i leczeniu pacjentów.

Podczas inauguracji rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. Rafał Krenke, podkreślał, że jest to przedsięwzięcie o przełomowym znaczeniu.

Jak podkreślał rektor, nowa jednostka nie zastąpi klinik ani oddziałów szpitalnych. Badania nadal będą prowadzone tam, gdzie są pacjenci. UCWBK ma natomiast zapewnić profesjonalne wsparcie organizacyjne, administracyjne, finansowe, jakościowe, prawne i technologiczne.

Powstanie UCWBK opiera się na synergii dwóch instytucji.

Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM tworzą trzy szpitale kliniczne: Centralny Szpital Kliniczny, Dziecięcy Szpital Kliniczny oraz Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus. Łącznie oznacza to niemal 60 klinik i zakładów, ponad 1000 lekarzy, ponad 200 tys. hospitalizacji rocznie oraz około 450 tys. wizyt ambulatoryjnych.

Z kolei Warszawski Uniwersytet Medyczny dysponuje potencjałem ponad 1300 pracowników naukowych i dydaktycznych, własną komisją bioetyczną, laboratoriami badawczymi, bankiem tkanek i komórek oraz wytwórnią farmaceutyczną.

Prof. Rafał Krenke nie ukrywał, że celem jest wykorzystanie tego potencjału do budowy pozycji lidera rynku badań klinicznych.

Jednym z najważniejszych elementów projektu było finansowanie zapewnione przez Agencję Badań Medycznych w ramach Krajowego Planu Odbudowy.

Marzena Kowalczyk, dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego WUM, poinformowała, że całkowita wartość projektu wyniosła blisko 30 mln zł.

Dyrektor podkreślała również znaczenie współpracy między WUM i UCK WUM.

Podczas inauguracji wiele miejsca poświęcono wykorzystaniu nowych technologii.

Marcin Iskra, dyrektor generalny Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wskazywał, że projekt ma znacznie szerszy wymiar niż sama organizacja badań klinicznych.

Jednym z filarów UCWBK ma być rozwój cyfrowej infrastruktury wspierającej prowadzenie badań klinicznych oraz wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji zgodnych z wymogami bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych.

Znaczenie projektu wykracza daleko poza sam Warszawski Uniwersytet Medyczny.

Dr n. med. Elżbieta Bylina, dyrektor Centrum Rozwoju Badań Klinicznych Agencji Badań Medycznych, podkreślała strategiczne znaczenie inwestycji dla całego rynku badań klinicznych w Polsce.

Zwróciła również uwagę, że projekt WUM otrzymał największe dofinansowanie spośród przedsięwzięć realizowanych w ramach KPO, a jego realizacja w niecałe dwa lata była ogromnym wyzwaniem organizacyjnym.

Skalę przedsięwzięcia przypomniała Dorota Szubstarska, dyrektor ds. projektów naukowo-dydaktycznych WUM:

Jednocześnie zaznaczała, że najważniejszym efektem projektu nie jest infrastruktura, lecz relacje i współpraca między zespołami obu instytucji.

Kluczowe założenia funkcjonowania centrum przedstawił prof. dr hab. n. med. Łukasz Kołtowski, dyrektor UCWBK.

Jak wyjaśniał, największym problemem rynku badań klinicznych pozostaje dziś komunikacja oraz rozproszenie procesów.

Profesor Kołtowski przedstawił również imponującą skalę potencjału konsorcjum. To blisko 2000 łóżek szpitalnych, ponad 160 tys. hospitalizacji rocznie, ponad pół miliona porad ambulatoryjnych, około 40 tys. zabiegów operacyjnych i interwencyjnych, ponad 200 projektów badawczych zarejestrowanych w systemie oraz 42 projekty finansowane przez Agencję Badań Medycznych o łącznej wartości blisko 500 mln zł.

W ciągu pierwszych trzech miesięcy działalności podpisano już 13 umów badawczych, 37 projektów pozostaje w ocenie, a 16 analiz wykonalności przekazano sponsorom.

O szerszym kontekście rynku mówił Ernest Szubert, prezes GCP.pl.

Ekspert zwrócił uwagę, że Polska jest obecnie dziewiątym rynkiem badań klinicznych na świecie. Wartość rynku przekracza 2 mld dolarów, a w badaniach klinicznych uczestniczy około 27 tys. pacjentów. Polska zajmuje szóste miejsce w Europie pod względem liczby realizowanych badań klinicznych i jest liderem Europy Środkowej.

Jednocześnie rynek napotyka na istotne bariery.

Szubert wskazał również na problem niewystarczającej cyfryzacji.

Ekspert podkreślał, że wdrożenie szybkiej, 14-dniowej ścieżki rejestracji badań wczesnych faz mogłoby przyciągnąć nawet 311 dodatkowych badań klinicznych, przynieść 98 mln zł oszczędności dla NFZ i wygenerować około 260 mln zł wartości dodanej dla gospodarki.

Podczas inauguracji wielokrotnie podkreślano, że UCWBK ma być nie tylko centrum administracyjnym, ale również miejscem budowania współpracy pomiędzy nauką, medycyną i biznesem.

Piotr Sawicki, członek Rady Naukowo-Biznesowej, wskazywał, że nowa jednostka dołącza do grona 35 centrów wsparcia badań klinicznych działających w Polsce, ale dzięki potencjałowi WUM i UCK WUM może odgrywać szczególną rolę.

Jak zaznaczał, celem powinno być stopniowe osiągnięcie poziomu około 100 badań klinicznych prowadzonych pod opieką centrum, przy zachowaniu najwyższych standardów jakości i wiarygodności.

Choć podczas inauguracji pojawiały się dane dotyczące finansowania, infrastruktury, procesów organizacyjnych i potencjału naukowego, niemal wszyscy mówcy podkreślali, że ostatecznym celem działalności UCWBK pozostaje poprawa opieki nad pacjentami.

Najpełniej ujął to rektor WUM, prof. Rafał Krenke.

Powstanie Uniwersyteckiego Centrum Wsparcia Badań Klinicznych pokazuje, że polskie uczelnie medyczne coraz wyraźniej przechodzą od modelu opartego wyłącznie na prowadzeniu badań do modelu aktywnego współtworzenia innowacji terapeutycznych. Jeśli ambitne plany zostaną zrealizowane, UCWBK może stać się jednym z najważniejszych ośrodków badań klinicznych nie tylko w Polsce, ale również w Europie.