Innowacyjne leki: koszt czy inwestycja? Raport WifOR Institute wskazuje na wysoki zwrot dla Polski

Każde 1 euro związane z wykorzystaniem innowacyjnych leków przynosi Europie średnio 5,67 euro mierzalnej wartości społeczno-ekonomicznej wynika z raportu WifOR Institute. Dla Polski szacowany zwrot jest jeszcze wyższy: analiza wskazuje 3,62 mld euro korzyści przy zwrocie na poziomie 8,8 euro z każdego dodatkowego euro. Raport wzmacnia argument, że niedoinwestowanie ochrony zdrowia może być pozorną oszczędnością, jeśli decyzje refundacyjne nie uwzględniają w ocenie wartości terapii mniejszej liczby hospitalizacji, utrzymanej produktywności zawodowej i społecznej oraz pracy nieodpłatnej wykonywanej przez pacjentów i ich bliskich.

Nowy raport WifOR Institute, przygotowany na zlecenie EFPIA, wpisuje się w jedną z najważniejszych debat europejskiej polityki zdrowotnej: czy wydatki na innowacyjne leki powinny być oceniane przede wszystkim jako obciążenie budżetu, czy jako inwestycja w zdrowie, odporność systemu i gospodarkę.

Autorzy raportu analizowali wpływ innowacji farmaceutycznych w 29 krajach europejskich. W badaniu oceniano, jak większe wykorzystanie nowszych terapii wiązało się ze zmianami w śmiertelności, wykorzystaniu zasobów szpitalnych i produktywności. Dane mają charakter modelowy i ekonometryczny, nie zmienia to jednak głównego wniosku: korzyści z dostępu do nowych leków pojawiają się także poza budżetem refundacyjnym.

Według raportu wzrost wykorzystania innowacyjnych leków w Europie wiązał się z uniknięciem 1,83 mln lat życia utraconych przed 85. rokiem życia oraz 20,9 mln dni hospitalizacji. Wartość społeczno-ekonomiczną tych efektów oszacowano na 66,18 mld euro, przy dodatkowych wydatkach farmaceutycznych związanych z innowacją na poziomie 11,67 mld euro.

Dla Polski raport wskazuje szczególnie wysoki zwrot z inwestycji w innowacyjne leki. Całkowitą korzyść społeczno-ekonomiczną oszacowano na 3,62 mld euro, przy dodatkowej sprzedaży farmaceutycznej związanej z innowacją na poziomie 409,75 mln euro. Oznacza to zwrot 8,8 euro z każdego dodatkowego euro, wobec średniej europejskiej wynoszącej 5,67 euro.

Struktura polskich danych pokazuje, że wartość innowacji nie ogranicza się do leczenia w wąskim znaczeniu. Największy komponent stanowi praca nieodpłatna, wyceniona na 1,87 mld euro. Korzyści związane z pracą płatną wyniosły 1,50 mld euro, a oszczędności wynikające z ograniczenia hospitalizacji 257,05 mln euro. Największą wartość społeczno-ekonomiczną w Polsce przypisano innowacjom w obszarze leków przeciwnowotworowych i immunomodulujących - 2,43 mld euro.

Z perspektywy systemu ochrony zdrowia raport wzmacnia argument, że decyzje refundacyjne nie powinny być sprowadzane wyłącznie do ceny leku i krótkoterminowego wpływu na budżet. Jeżeli terapia ogranicza hospitalizacje, pozwala pacjentowi dłużej funkcjonować zawodowo, zmniejsza obciążenie rodziny lub opiekunów i opóźnia utratę samodzielności, jej wartość powstaje w wielu częściach systemu.

Do tej perspektywy odniósł się Michał Byliniak, dyrektor generalny INFARMY, wskazując na znaczenie raportu dla polskiej dyskusji refundacyjnej.