GUS: wzrosła średnia prognozowana długość życia kobiet i mężczyzn. Nowe emerytury od 1 kwietnia będą niższe

Średnia oczekiwana długość życia dla 60-latka w ciągu roku wzrosła o 9,9 miesiąca, a 65-latka wzrosła o 8,9 miesiąca - wynika z opublikowanej przez GUS tablicy, od której zależy wysokość nowo przyznanych emerytur. 

GUS opublikował tablicę określającą średnią długość dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn, na podstawie której to, ustalana jest wysokość nowo przyznanych emerytur. 

Według nowej tablicy, średnia prognozowana długość życia w Polsce w porównaniu z poprzednim rokiem wzrosła. Dla 60-latków wynosi ona 264,2 miesięcy (wzrost o 9,9), czyli 22 lata , a dla 65-latków 218,9 miesięcy (wzrost o 8,9) czyli ok. 18 lat i 3 miesiące. Dane te z automatu przekładają się na wysokość nowo przyznanych świadczeń osób, które pożegnają się z karierą zawodową.

Od 1 kwietnia nowe emerytury będą niższe, ale nie dla wszystkich

Zgodnie z przepisami wysokość emerytury, jaką otrzymają osoby, które kończą pracę, zależy od zgromadzonych w ZUS i zwaloryzowanych składek oraz kapitału początkowego. Tę wartość dzieli się przez średnie dalsze trwanie życie, które zgodnie z najnowszymi danymi ZUS, wzrosło. Dlatego też nowe świadczenie będzie niższe niż dotychczas. O ile?

Osoby, które już osiągnęły wiek emerytalny, ale do tej pory nie zdecydowały się przejść na świadczenie emerytalne, nie muszą się obawiać uszczuplenia wysokości świadczenia. Jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, to do ustalenia wysokości emerytury stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym osiągnął on wiek emerytalny.

Jeśli więc np. mężczyzna skończył 65 lat w czerwcu 2021 r., ale zawnioskuje o emeryturę dopiero po 1. kwietnia 2024 r., to sprawdza się tablice obowiązujące w czerwcu 2021 r. i kwietniu 2024 r. i wybiera tę wartość, która jest dla niego korzystniejsza przy wyliczeniu wysokości świadczenia.

Średnia długość życia w Polsce i dane GUS 2024

Jak długo żyje przeciętny Polak?

Zgodnie z najnowszymi danymi Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), przeciętny Polak żyje około 75,2 roku, a przeciętna Polka 81,1 roku.

Warto zauważyć, że w ostatnim roku średnia długość życia wzrosła, co jest częściowo efektem poprawy opieki zdrowotnej i mniejszej śmiertelności po pandemii COVID-19.

Różnica między kobietami a mężczyznami utrzymuje się na poziomie ok. 6 lat, głównie z powodu częstszych chorób układu krążenia i stylu życia mężczyzn.

Jaka jest średnia długość życia w Polsce?

Według opublikowanej przez GUS tablicy trwania życia na 2024/2025 rok:

• dla osób w wieku 60 lat średnia prognozowana długość życia wynosi 22 lata (264,2 miesiąca),
• dla osób w wieku 65 lat – 18 lat i 3 miesiące (218,9 miesięcy).

To oznacza wzrost o 9,9 miesiąca w porównaniu do poprzedniego roku dla 60-latków i 8,9 miesiąca dla 65-latków.

Z całą pewnością można powiedzieć, że Polacy żyją coraz dłużej, choć tempo wzrostu długości życia zwolniło względem lat 2010–2019.

Jaki jest średni wiek zgonu w Polsce?

Średni wiek zgonu w Polsce w 2023 roku wyniósł ok. 76 lat dla całej populacji, przy czym:

• mężczyźni umierają średnio w wieku 72 lat,
• kobiety – w wieku 80 lat.

Z punktu widzenia statystyki, głównymi przyczynami zgonów w Polsce pozostają choroby układu krążenia, nowotwory oraz choroby układu oddechowego.

Jak dowodzą eksperci, styl życia i profilaktyka mają kluczowe znaczenie dla wydłużenia życia.

Ile lat przeciętnie żyje człowiek?

Średnia długość życia na świecie wynosi obecnie ok. 73 lata, ale w Polsce – 78 lat (łączna wartość dla obu płci).

Nie sposób nie wspomnieć, że kraje Europy Zachodniej, takie jak Hiszpania, Francja czy Szwajcaria, notują średnią przekraczającą 82–83 lata, co pokazuje potencjał dalszego wzrostu w Polsce.

Na długość życia wpływają m.in. styl życia, dostęp do opieki zdrowotnej, dieta, poziom stresu i zanieczyszczenie środowiska.

Dlaczego nowe emerytury będą niższe?

Wysokość emerytury zależy od kwoty zgromadzonego kapitału w ZUS oraz średniego dalszego trwania życia.

Gdy GUS ogłasza, że żyjemy dłużej, oznacza to, że nasz kapitał musi zostać podzielony przez większą liczbę miesięcy, czyli:

➡️ ta sama kwota = niższe świadczenie miesięczne.

Przykładowo: osoba z kapitałem 1 mln zł w wieku 65 lat otrzyma emeryturę niższą o ok. 194 zł miesięcznie po 1 kwietnia 2024 roku.

Czy wzrost długości życia to dobra wiadomość dla emerytów?

To zależy od perspektywy.

Z jednej strony — tak, bo dłuższe życie to efekt poprawy zdrowia i jakości życia społeczeństwa.

Z drugiej — niekoniecznie, ponieważ dłuższe życie oznacza niższe nowe emerytury, jeśli nie wzrośnie kapitał zgromadzony w ZUS.

Warto mieć na uwadze, że system emerytalny jest oparty na zasadzie proporcji – im dłużej żyjemy, tym świadczenie rozkłada się na większą liczbę lat.

Od kiedy obowiązują nowe tablice GUS?

Nowe tablice długości życia obowiązują od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2025 r.

Są one podstawą do obliczania wysokości nowo przyznawanych emerytur.

Zgodnie z przepisami, osoby, które złożą wniosek o emeryturę po 1 kwietnia 2024 roku, będą miały świadczenie obliczane na podstawie tych właśnie danych.

Czy można wybrać korzystniejszą tablicę GUS przy przejściu na emeryturę?

Tak.

Jeśli ktoś osiągnął wiek emerytalny wcześniej, ale dopiero teraz składa wniosek o świadczenie, ZUS porówna tablice z roku osiągnięcia wieku emerytalnego i z roku złożenia wniosku – a następnie wybierze korzystniejszą dla ubezpieczonego.

To rozwiązanie ma chronić osoby, które odwlekają decyzję o przejściu na emeryturę, licząc na lepsze warunki.

Czy kobiety w Polsce żyją dłużej niż mężczyźni?

Zdecydowanie tak.

Kobiety żyją średnio o 6–7 lat dłużej niż mężczyźni.

Wynika to z czynników biologicznych, ale też z różnic w zachowaniach zdrowotnych – mężczyźni częściej palą, piją alkohol i rzadziej wykonują badania profilaktyczne.

Warto zauważyć, że ta różnica w długości życia utrzymuje się w Polsce od dekad, mimo ogólnej poprawy zdrowia publicznego.

Jak długo żyją Polacy w wieku emerytalnym?

Według tablic GUS 2024:

• 60-latkowie żyją przeciętnie jeszcze 22 lata,
• 65-latkowie – ok. 18 lat i 3 miesiące.

To oznacza, że mężczyzna przechodzący na emeryturę w wieku 65 lat będzie pobierał świadczenie średnio do 83. roku życia, a kobieta w wieku 60 lat – do około 82. roku życia.

Ostatecznie można stwierdzić, że polscy seniorzy dożywają średniego wieku porównywalnego z europejskim, choć nadal krótszego niż w krajach skandynawskich.

Czy prognozowana długość życia w Polsce nadal będzie rosnąć?

Zgodnie z analizami GUS i WHO – tak, choć tempo wzrostu będzie wolniejsze.

W najbliższej dekadzie długość życia Polaków może zwiększyć się o kolejne 2–3 lata, jeśli utrzymają się pozytywne trendy zdrowotne i spadek umieralności z powodu chorób serca.

Nie sposób jednak nie wspomnieć, że czynniki cywilizacyjne, takie jak otyłość, stres i zanieczyszczenie środowiska, mogą spowolnić ten proces.