Woda a bezpieczeństwo zdrowotne państwa: „Bez niej nie ma życia ani przyszłości” – gdy 25 proc. świata stanie w obliczu niedoborów

Do 2050 roku co czwarta osoba na świecie może żyć w kraju z chronicznym niedoborem wody. Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Kardiologii w Senacie eksperci podkreślali, że woda to fundament zdrowia i bezpieczeństwa państwa – niezbędny zarówno w codziennym życiu, jak i w sytuacjach kryzysowych, konfliktach czy katastrofach klimatycznych.

Dostęp do bezpiecznej wody pitnej przestaje być oczywistością i staje się jednym z kluczowych wyzwań cywilizacyjnych XXI wieku. Zagrożenia wynikają zarówno z globalnego niedoboru wody, jak i z rosnących skutków kryzysów klimatycznych, konfliktów zbrojnych czy katastrof naturalnych. W tym kontekście kwestie zdrowia publicznego i odporności państwa znalazły się w centrum dyskusji podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Kardiologii w Senacie, poświęconego tematowi „Woda w kryzysie – bezpieczeństwo zdrowotne i odporność państwa”.

Już na początku obrad przewodnicząca zespołu, senator Agnieszka Gorgoń-Komor, nakreśliła szeroki kontekst problemu. Podkreśliła, że woda musi być analizowana nie tylko jako element zdrowia, ale także bezpieczeństwa państwowego.

Rozwijając tę myśl, wskazała na konieczność uwzględniania sytuacji nadzwyczajnych – od wojen po kryzysy klimatyczne – które mogą zakłócić dostęp do zasobów wodnych.

Jednym z kluczowych wątków była rola wody w profilaktyce zdrowotnej. Eksperci przypomnieli, że organizm człowieka w około 60 procentach składa się z wody, a jej obecność warunkuje funkcjonowanie dziesiątek miliardów komórek.

Dr hab. n. med. Paweł Koczkodaj z Narodowego Instytutu Onkologii szczegółowo wyjaśnił znaczenie codziennego spożycia wody w kontekście zdrowia publicznego. Wprowadzając temat, wskazał na rosnący problem chorób cywilizacyjnych i rolę diety w ich ograniczaniu.

Podkreślił:

W dalszej części swojej wypowiedzi zaznaczył:

Ekspert wskazał również na mechanizm pośredni: ograniczenie spożycia napojów słodzonych zmniejsza ryzyko otyłości, stanów zapalnych i zaburzeń metabolicznych, które sprzyjają rozwojowi chorób przewlekłych, w tym nowotworów.

Podczas posiedzenia przywołano także dane dotyczące globalnych trendów. Prognozy Organizacji Narodów Zjednoczonych wskazują, że do 2050 roku co najmniej jedna czwarta ludności świata może żyć w warunkach chronicznego niedoboru wody.

Ten kontekst został pogłębiony przez refleksję senator Agnieszki Gorgoń-Komor, która w swoim wystąpieniu nadała problemowi wymiar geopolityczny.

Zaznaczyła:

I dodała:

To podejście pokazuje zmianę myślenia o wodzie – z zasobu środowiskowego w strategiczny czynnik bezpieczeństwa międzynarodowego.

Kolejnym istotnym zagadnieniem była infrastruktura wodna i jej rola w sytuacjach kryzysowych. Uczestnicy zgodnie wskazywali, że systemy uzdatniania i dystrybucji wody powinny być traktowane jako infrastruktura krytyczna.

Podsumowując dyskusję, senator Gorgoń-Komor odwołała się do doświadczeń współczesnych konfliktów:

Z kolei wicemarszałkini Sejmu Monika Wielichowska zwróciła uwagę na wymiar systemowy i konieczność działań państwa. Wprowadzając ten wątek, podkreśliła potrzebę konkretnych rozwiązań legislacyjnych i inwestycyjnych:

Nadmieniła również:

W dyskusji pojawił się także wątek roli sektora prywatnego, w tym branży rozlewniczej, jako elementu uzupełniającego system bezpieczeństwa wodnego.

Prezes Krajowej Izby Gospodarczej „Przemysł Rozlewniczy” Dariusz Lizak, omawiając znaczenie tej branży, wskazał na jej rolę w sytuacjach nadzwyczajnych.

Podkreślił:

Rozwijając tę tezę, zaznaczył:

Jednocześnie zwrócił uwagę na wyzwania ekonomiczne, takie jak różnice w opodatkowaniu wody czy koszty wdrożenia systemu kaucyjnego, które mogą wpływać na dostępność tego zasobu.

Ważnym aspektem debaty była dostępność ekonomiczna wody. Uczestnicy podkreślali, że bezpieczeństwo wodne nie ogranicza się do infrastruktury i zasobów, ale obejmuje również możliwość realnego dostępu dla obywateli.

Dariusz Lizak punktował, że różne stawki VAT na wodę mogą wpływać na wybory konsumenckie i dostępność ekonomiczną. Zaznaczył potrzebę szerszego spojrzenia na politykę wodną państwa:

Ten wątek został wskazany jako jeden z obszarów wymagających dalszych analiz i debat legislacyjnych.

Posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Kardiologii pokazało, że woda łączy wiele obszarów – od zdrowia jednostki, przez politykę publiczną, po bezpieczeństwo państwa.

Wśród najważniejszych problemów wskazano rosnące spożycie napojów słodzonych, globalny deficyt wody, niedostateczną odporność infrastruktury oraz wyzwania ekonomiczne związane z dostępem do wody. Rozwiązania obejmują zarówno działania legislacyjne, jak podatki zdrowotne czy regulacje dostępności wody, jak i inwestycje w infrastrukturę oraz budowanie świadomości społecznej.

Dyskusja w Senacie wyraźnie pokazała, że woda przestaje być jedynie tłem codzienności. Staje się jednym z najważniejszych zasobów determinujących zdrowie społeczeństw i stabilność państw w XXI wieku.