Dyrektor szpitala stoi przed wyborem: albo ograniczenie badań, albo straty finansowe

Szpitale powiatowe stają przed dramatycznym wyborem: ograniczać dostęp do kluczowych badań diagnostycznych czy pogłębiać zadłużenie? Marek Wierzba, dyrektor Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu, bije na alarm w sprawie nowych zasad finansowania świadczeń przez NFZ.

Głównym punktem sporu jest finansowanie tzw. nadwykonań, czyli badań wykonanych ponad limit określony w kontrakcie. Problem dotyczy fundamentalnej diagnostyki: tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, gastroskopii oraz kolonoskopii. Tylko w pierwszym kwartale 2026 roku nowotarski szpital wykonał setki takich badań ponad plan.

Dyrektor Wierzba nie kryje powagi sytuacji:

Według szacunków, jeśli nadwykonania będą refundowane tylko częściowo, placówka może tracić ok. 500 tys. zł kwartalnie, co w skali roku daje kwotę 2 mln zł.

Małopolski oddział NFZ potwierdza zmiany w systemie rozliczeń, które wchodzą w życie od drugiego kwartału 2026 roku. Choć nadwykonania nadal będą opłacane, to według znacznie niższych stawek:

• 60% wartości dla badań endoskopowych,

• 50% dla tomografii i rezonansu.

Dodatkowo płatności za te świadczenia zostaną zrealizowane dopiero po zakończeniu roku. Rzeczniczka małopolskiego NFZ, Aleksandra Kwiecień, uspokaja jednak, że pierwszy kwartał 2026 r. zostanie rozliczony w całości (100%).

Narodowy Fundusz Zdrowia odpiera zarzuty o zagrożenie dla pacjentów, wskazując, że ograniczenia nie dotyczą wszystkich grup. Zmiany w finansowaniu nie obejmą:

• dzieci i młodzieży do 18. roku życia,

• pacjentów z kartą DILO (onkologicznych),

  Reklama

• programów profilaktyki raka jelita grubego.

NFZ argumentuje, że nakłady na diagnostykę w regionie rosną – w 2026 roku wartość umów w Małopolsce wzrosła o ponad 21 mln zł względem roku ubiegłego, osiągając poziom 225 mln zł. Fundusz sugeruje również, że szpitale mogą elastycznie przesuwać środki między różnymi zakresami świadczeń w ramach swoich kontraktów.

Według NFZ, w przypadku szpitala w Nowym Targu odpowiednie rozwiązania zostały już uzgodnione:

Mimo zapewnień Funduszu, dyrektor Marek Wierzba podtrzymuje swoje obawy. Zaznacza, że problemem nie jest terminowość wypłat, lecz same zasady, które zmuszają placówki do dokładania do badań z własnej kieszeni. Przy obecnym, ogromnym zapotrzebowaniu na diagnostykę, nowe limity mogą realnie uderzyć w pacjentów, którzy nie kwalifikują się do grup priorytetowych.