Co trzeci 15-latek upił się przynajmniej raz w życiu - wyniki badania ESPAD

Tylko 9% siedemnasto- i osiemnastolatków nigdy w życiu nie piło alkoholu wynika z badania ESPAD przeprowadzonego w 2024 roku na polskiej młodzieży. Według badania, młodzież nie ma problemu z dostępem do alkoholu, a ze strony rodziców nie czują stanowczości w zakazie spożywania alkoholu.

Badanie ESPAD przeprowadzone w 2024 r.. To badanie realizowane od 1995 roku, odbywa się co cztery lata. Ma wsparcie MZ. Celem badań jest ocena rozmiarów używania środków psychoaktywnych wśród młodzieży i śledzenie trendów używania ich przez młodzież. Bada się 15-16 latków i 17-18 latków. W ankiecie pyta się uczniów w formie ankiety o to, czego używają i w jaki sposób oraz o motywację.

Wyniki raportu zaprezentowano podczas konferencji "Tytoń i alkohol. Czy one rządzą nami, czy my zarządzimy nimi?", która odbyła się w sejmie. Według raportu ESPAD z 2024 roku do picia alkoholu kiedykolwiek w życiu przyznało się 73% piętnasto- i szesnastolatków oraz  91% siedemnasto- i osiemnastolatków. W ciągu 12 miesięcy alkohol piło 60% młodszych nastolatków i 86% starszych nastolatków. Do wypicia alkoholu w ciągu ostatnich 30 dni przyznaje się 39% 15- i 16-latków i 73% 17-18-latków.

Wśród młodszych nastolatków picie alkoholu deklaruje tyle samo dziewcząt jak i chłopców. W grupie starszej, czyli 17 i 18-letniej młodzieży większe zainteresowanie alkoholem wyrażają dziewczęta. To 72% chłopców i 75% dziewcząt. Eksperci podejrzewają, że jest to wynik emancypacji dziewcząt i próba dorównania zachowaniom chłopców.

Upicie się kiedykolwiek w życiu deklaruje 32% młodszych i 59% starszych nastolatków. Spożycie alkoholu, które doprowadziło do bełkotania, zataczania się, a nawet utraty przytomności w ciągu 30 dni zadeklarowało 13 % młodszych i 24% starszych nastolatków.

Młodzież w badaniu została zapytana o to, czego spodziewają się po alkoholu. Rozbieżności w ocenie skutków działania używki wyraźnie zaznacza się w młodszej i starszej grupie, co może wynikać m.in. z narażenia na reklamę alkoholu dopuszczoną prawem.

To, że alkohol zaszkodzi zdrowiu spodziewa się 15% młodszych nastolatków. Kaca po piciu alkoholu spodziewa się 13%, tego, że zrobi po alkoholu coś głupiego i będzie żałował to obawa 15%. Jednak alkohol wiąże się też w świadomości młodszej młodzieży z dobrą zabawą (17%) i odprężeniem (17%). Większa towarzyskość po alkoholu to coś, czego spodziewa się 16% młodszych nastolatków.

Kaca po wódce, winie czy piwie spodziewa się 12% starszych nastolatków, 11% wie, że po alkoholu może zrobić się niedobrze. Robienie rzeczy, których się potem żałuje obawia się 10% pytanych. Jednocześnie 22% oczekuje po alkoholu odprężenia, 20% spodziewa się dobrej zabawy, 21% spodziewa się swojej większej towarzyskości.

Jak wskazują eksperci, wyniki tego badania, powinno się wziąć pod uwagę przy projektowaniu programów profilaktycznych.

Wypijanie 5 drinków lub więcej jest dla 63% młodych ludzi 15-16 latków jest oceniane jako ryzykowne. To, co ciekawe w badaniu, to to, że młodzież uważa, że alkohol jest w Polsce łatwo dostępny. Młodzi ludzie uważają, że gdyby chcieli go zdobyć, mogliby to zrobić bez trudu. Chodzi nie tylko o to, czy można go kupić w sklepie, ale również o to, że alkohol jest łatwo dostępny np. w domu, w barku rodziców albo poproszenie o kupno alkoholu kolegę czy osobę dorosłą nie jest problemem.  

Młodzież pytana w badaniu uważa, że ojcowie rzadziej zabraniają im picia alkoholu niż matki, matki są bardziej restrykcyjne w tym temacie.