Badania z UJ: dlaczego pacjenci z rzadką chorobą metaboliczną mają powikłania naczyniowe?

Naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ odkryli nowe mechanizmy, które wyjaśniają, jak rzadka postać cukrzycy HNF1A-MODY może uszkadzać naczynia krwionośne mimo prawidłowego poziomu glukozy. Badania pokazują, że kluczową rolę odgrywają zmiany w komórkach śródbłonka, które wpływają na rozwój powikłań sercowo-naczyniowych. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Genome Medicine”.

Rzadka cukrzyca hnf1a-mody a powikłania naczyniowe

Zespół kierowany przez dr hab. Nelę Kachamakovą-Trojanowską z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ zbadał, dlaczego pacjenci z HNF1A-MODY mogą mieć powikłania sercowo-naczyniowe mimo dobrej kontroli cukru.

Jak podkreślają autorzy, nawet przy prawidłowej glikemii u pacjentów nadal występują powikłania, takie jak retinopatia cukrzycowa, co sugeruje istnienie innych mechanizmów choroby.

Badacze skupili się na komórkach śródbłonka, które wyściełają naczynia krwionośne i odpowiadają za ich prawidłowe funkcjonowanie.

Porównano komórki z mutacją HNF1A i bez niej, wykazując istotne różnice w:

- metabolizmie komórkowym,

- organizacji cytoszkieletu,

- strukturze środowiska zewnątrzkomórkowego.

Jednym z kluczowych odkryć było zmniejszenie grubości glikokaliksu – ochronnej warstwy na powierzchni komórek.

Naukowcy podkreślają, że glikokaliks odpowiada za:

- regulację przepływu krwi,

- kontrolę stanu zapalnego,

- przepuszczalność naczyń.

Jego redukcja może prowadzić do dysfunkcji naczyń krwionośnych.

Zmiany w komórkach śródbłonka i cytoszkielecie

W badaniu wykazano, że komórki z mutacją HNF1A mają:

- zwiększoną zdolność migracji,

- zaburzoną strukturę cytoszkieletu,

- problemy z utrzymaniem stabilności komórki.

Zmiany dotyczyły szczególnie struktur aktynowych, które odpowiadają za kształt komórek.

Eksperymenty potwierdziły, że wyciszenie genu HNF1A w różnych modelach komórkowych prowadzi do podobnych zmian.

To dowód, że gen ten ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie śródbłonka i naczyń krwionośnych.

Badanie pokazuje, że pacjenci z HNF1A-MODY mogą być narażeni na powikłania, nawet jeśli poziom glukozy jest prawidłowy.

Jak podkreśla dr hab. Nela Kachamakova-Trojanowska:

Autorzy badania wskazują, że wyniki otwierają nowe możliwości w leczeniu i zrozumieniu powikłań naczyniowych.

Oznacza to, że terapia pacjentów z HNF1A-MODY może w przyszłości wymagać nie tylko kontroli cukru, ale także ochrony funkcji naczyń krwionośnych.