Stwardnienie rozsiane: tańszy lek okazał się równie skuteczny jak okrelizumab

Stwardnienie rozsiane, rytuksymab i okrelizumab znalazły się w centrum nowego badania OVERLORD-MS, którego wyniki opublikowano na łamach "New England Journal of Medicine" (NEJM). Naukowcy wykazali, że tańszy rytuksymab może być równie skuteczny i bezpieczny jak standardowo stosowany okrelizumab u pacjentów z nowo rozpoznanym stwardnieniem rozsianym w postaci rzutowej. Odkrycie może przełożyć się na większą dostępność skutecznego leczenia i niższe koszty terapii na całym świecie.

Międzynarodowy zespół badaczy z Norwegii i Szwecji przeprowadził badanie OVERLORD-MS, w którym bezpośrednio porównano skuteczność dwóch leków stosowanych u osób z nowo rozpoznanym stwardnieniem rozsianym w postaci rzutowej. Wyniki opublikowano w prestiżowym czasopiśmie "New England Journal of Medicine" (NEJM).

Pacjentów obserwowano przez 30 miesięcy. W tym czasie regularnie wykonywano badania rezonansem magnetycznym (MRI) oraz oceniano ich stan kliniczny.

Badanie wykazało, że rytuksymab i okrelizumab osiągnęły porównywalną skuteczność oraz podobny profil bezpieczeństwa u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.

Oba leki należą do grupy przeciwciał monoklonalnych i działają poprzez eliminację limfocytów B posiadających antygen CD20, które odgrywają istotną rolę w rozwoju choroby.

Różnica polega przede wszystkim na kosztach terapii. Rytuksymab jest stosowany od wielu lat w leczeniu wybranych nowotworów oraz chorób autoimmunologicznych. W terapii stwardnienia rozsianego wykorzystuje się go obecnie poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label), a dzięki dostępności leków biopodobnych jego cena jest znacznie niższa niż okrelizumabu.

Okrelizumab został zarejestrowany do leczenia zarówno rzutowych postaci stwardnienia rozsianego, jak i wczesnej pierwotnie postępującej postaci choroby. Z kolei rytuksymab posiada rejestrację w leczeniu wybranych nowotworów układu krwiotwórczego oraz części chorób autoimmunologicznych.

Badanie sugeruje jednak, że także ten starszy i znacznie tańszy lek może zapewnić pacjentom równie dobre efekty terapeutyczne.

Współautor badania, Oivind Torkildsen z Uniwersytetu w Bergen i Szpitala Uniwersyteckiego Haukeland, podkreślił znaczenie uzyskanych wyników.

Jak zaznaczył, badanie pokazuje, że skuteczne leczenie stwardnienia rozsianego można prowadzić przy znacznie niższych kosztach, bez pogorszenia efektów terapii.

Ekspert dodał również:

Zdaniem Oivinda Torkildsena, Norwegia należy do państw z największym doświadczeniem w stosowaniu rytuksymabu u chorych na stwardnienie rozsiane, a badanie OVERLORD-MS dostarczyło pierwszych wysokiej jakości dowodów potwierdzających skuteczność takiego podejścia.

Autorzy zwracają uwagę, że zgromadzony podczas projektu materiał biologiczny może zostać wykorzystany do dalszych badań nad związkiem między wirusem Epsteina-Barr (EBV) a stwardnieniem rozsianym.

To właśnie limfocyty B, będące głównym celem działania obu leków, stanowią również podstawowy rezerwuar uśpionego EBV po przebytej infekcji. Zależność ta jest obecnie analizowana w ramach projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej.

Projekt OVERLORD-MS został sfinansowany ze środków publicznych w ramach norweskiego programu badań klinicznych KLINBEFORSK. Autorzy podkreślają, że niezależne badania akademickie mogą mieć realny wpływ zarówno na decyzje dotyczące leczenia pacjentów, jak i na funkcjonowanie systemów ochrony zdrowia.

Wyniki badania wskazują, że tańsze, sprawdzone leki mogą w przyszłości zwiększyć dostęp do skutecznej terapii stwardnienia rozsianego, zwłaszcza w krajach o ograniczonych możliwościach finansowych.