Jak bezpiecznie kupować leki w internecie?

GIF wyjaśnia, jak rozpoznać legalną aptekę internetową i uniknąć zakupu sfałszowanych leków w sieci.

Zamawianie leków przez internet stało się w Polsce codziennością, ale nie każda strona oferująca tabletki czy syropy to prawdziwa apteka. Główny Inspektorat Farmaceutyczny (GIF) przypomina, po czym rozpoznać legalne źródło i dlaczego zakupy w przypadkowym sklepie internetowym mogą skończyć się poważnym zagrożeniem dla zdrowia.

Najważniejsze:

• Apteka internetowa w Polsce może działać wyłącznie jako część apteki stacjonarnej, a przez sieć wolno kupić tylko leki dostępne bez recepty.
• Legalne apteki internetowe noszą wspólne unijne logo, wprowadzone przez Komisję Europejską w 2014 roku.
• Kliknięcie w logo powinno przenosić do Rejestru Aptek prowadzonego przez wojewódzkie inspektoraty farmaceutyczne.
• Leki z nielegalnych źródeł mogą być sfałszowane, przeterminowane lub zawierać niewłaściwą dawkę substancji czynnej.

Jak podaje Główny Inspektorat Farmaceutyczny w Polsce sprzedaż internetowa leków ma ściśle określone granice. Apteka internetowa nie jest odrębnym bytem, może ją prowadzić wyłącznie apteka stacjonarna, która już funkcjonuje na rynku. Przez sieć da się kupić jedynie preparaty dostępne bez recepty. Leki na receptę można wprawdzie zamówić online, ale ich odbiór zawsze odbywa się osobiście w aptece stacjonarnej, dopiero po okazaniu recepty farmaceucie.

Jeśli jakaś strona internetowa oferuje wysyłkę leku na receptę bez pytania o dokument uprawniający do jego wykupienia, to wyraźny sygnał, że coś jest nie tak z legalnością takiej oferty.

Aby ułatwić pacjentom w całej Unii Europejskiej odróżnianie legalnych aptek internetowych od stron podszywających się pod nie, Komisja Europejska wprowadziła w 2014 roku tak zwane wspólne logo (common logo). Znak ten powinien pojawiać się na stronach wszystkich aptek internetowych działających zgodnie z prawem, niezależnie od kraju Unii. Pod logo znajduje się flaga danego państwa oraz napis w języku narodowym, więc dla polskiego użytkownika logo będzie opatrzone polską flagą i polskim opisem.

Kluczowe jest kliknięcie w znak, ponieważ powinno ono przenosić bezpośrednio do Rejestru Aptek. Dopiero tam można potwierdzić, że dana apteka faktycznie istnieje w oficjalnej ewidencji i ma prawo prowadzić sprzedaż.

Warto rozróżnić role instytucji w tym procesie. Rejestr Aptek w Polsce prowadzą wojewódzkie inspektoraty farmaceutyczne. Obecność apteki w tym rejestrze potwierdza, że placówka posiada zezwolenie na prowadzenie działalności i działa legalnie. Zdaniem GIF, jeśli na stronie oferującej leki nie ma wspólnego logo albo kliknięcie w nie nie prowadzi do Rejestru Aptek, nie należy tam robić zakupów.

GIF wskazuje konkretne ryzyka związane z produktami pochodzącymi spoza legalnego obiegu. Taki lek może nie zawierać wcale substancji czynnej albo zawierać ją w niewłaściwej dawce, przez co zadziała zbyt słabo lub zbyt silnie. Może być przeterminowany lub przechowywany w złych warunkach, co obniża jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Zdarza się, że produkt jest sfałszowany, czyli ma nieznany lub zmieniony skład, a nawet zawiera substancje toksyczne, niewskazane dla konkretnego pacjenta.

Do tego dochodzi ryzyko nabycia preparatów zawierających substancje silnie uzależniające, których stosowanie bez kontroli medycznej jest niebezpieczne, oraz leków dawno wycofanych z rynku z powodu ciężkich działań niepożądanych. Nielegalny sprzedawca może też dostarczyć produkt bez ulotki albo z ulotką sfałszowaną, pozbawiając pacjenta rzetelnej informacji o dawkowaniu i przeciwwskazaniach.

Kupując lek poza legalnym obiegiem, pacjent traci dostęp do fachowej porady farmaceuty i nadzoru nad bezpieczeństwem terapii w trakcie stosowania preparatu. Nie ma też żadnej gwarancji jakości ani skuteczności produktu, a w razie powikłań brakuje podstawy do reklamacji czy ochrony prawnej. Dlatego zanim ktokolwiek doda lek do koszyka na nieznanej stronie, warto poświęcić chwilę na sprawdzenie logo i wpisu w Rejestrze Aptek, zamiast liczyć na to, że wszystko będzie w porządku.

Czy w polskiej aptece internetowej można kupić lek na receptę?

Można go zamówić przez internet, ale odbiór zawsze następuje w aptece stacjonarnej i wyłącznie po okazaniu recepty farmaceucie.

Po czym rozpoznać legalną aptekę internetową?

Po wspólnym unijnym logo wprowadzonym przez Komisję Europejską w 2014 roku, które po kliknięciu powinno przenosić do Rejestru Aptek.

Kto prowadzi Rejestr Aptek w Polsce?

Rejestr Aptek prowadzą wojewódzkie inspektoraty farmaceutyczne, a wpis w nim potwierdza posiadanie zezwolenia na prowadzenie działalności.

Jakie zagrożenia niesie zakup leku z nielegalnego źródła?

Produkt może być sfałszowany, przeterminowany, zawierać niewłaściwą dawkę substancji czynnej albo być sprzedawany bez wiarygodnej ulotki, co zwiększa ryzyko dla zdrowia.